CHRISTIAN JANKOWSKI Historia wagi ciężkiej


07.06.2013 – 25.08.2013
Warszawa, ul. Jazdów 2
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie przygotowało pierwszą w Polsce, obszerną prezentację twórczości wybitnego, niemieckiego artysty Christiana Jankowskiego. Jankowski rozwinął oryginalną praktykę artystyczną, za pomocą której syntetyzuje strategie performatywne i partycypacyjne w prace filmowe, instalacje, fotografie i obiekty.

Podważa utarte schematy i w odświeżający sposób wykorzystuje wszechobecne w masowej kulturze formaty do prowokowania refleksji nad rolą artysty i sztuki we współczesnym społeczeństwie.

Na obszerną prezentację prac Jankowskiego w CSW złoży się retrospektywny pokaz najwybitniejszych dzieł tego artysty z lat 1992-2012, a także praca przygotowana specjalnie na wystawę w Zamku Ujazdowskim, „Historia wagi ciężkiej / The Heavy-weight History”, łącząca w oryginalny sposób sport, sztukę i historię. Zaproszeni do projektu Jankowskiego sportowcy – polscy ciężarowcy – podjęli olbrzymi wysiłek, aby siłą swoich mięśni unieść na chwilę wybrane warszawskie pomniki ponad ziemię i tym samym zmierzyć się z Historią. Podniesiono pomnik Ludwika Waryńskiego, pomnik Syrenki na Starym Mieście oraz figurę żołnierza z Pomnika Polsko-Radzieckiego Braterstwa Broni (Pomnik Czterech Śpiących). Podjęto także próby uniesienia pomników Will’ego Brandta i Rolanda Regana. Materiał fotograficzny i filmowy z tych zmagań zaprezentowany zostanie w CSW wraz z innymi pracami Jankowskiego.

Wystawa proponuje odbiegający od chronologii i podziałów na media wgląd w praktykę artystyczną Christiana Jankowskiego. Twórca łączy w niej subwersywnego ducha działań wywodzących się z lat 60. ubiegłego wieku, takich jak performance, happening czy akcje artystyczne z elementami wytrawnej ironii oraz estetyką massmediów (przede wszystkim popularnych programów telewizyjnych i filmów).

Jankowski często współpracuje z zaproszonymi do projektów ludźmi spoza systemu sztuki (m.in. dziećmi, magikami, psychoterapeutami, wróżami, politykami, agencjami castingowymi, profesjonalistami z różnych dziedzin) badając granice i relacje między fikcją a rzeczywistością, sztuką a produktami komercyjnymi, sztuką a jej odbiorcami czy wreszcie sztuką a kulturą popularną.

W premierowym projekcie „Historia wagi ciężkiej” artysta podejmuje kwestię funkcjonowania przestrzeni publicznej, a konkretnie miejsc naznaczonych symboliką ulokowanych w nich pomników oraz rzeźb – odnoszą się one najczęściej do historii, upamiętniając ważne wydarzenia i wybitne postacie. „Uniesienie” warszawskich monumentów ma istotne znaczenie w sensie przenośnym i dosłownym, a sam akt dźwignięcia pomnika siłą ludzkich mięśni może posłużyć za przypomnienie, że przełomowe momenty w historii zdarzają się właśnie za sprawą ludzi i jeżeli chcemy mieć wpływ na naszą zbiorową rzeczywistość, powinniśmy być aktywni, podejmować wysiłek i brać sprawy w „swoje ręce”.

Istotnym celem projektu Christiana Jankowskiego „Historia wagi ciężkiej” jest stworzenie sytuacji artystycznej, w której aktualna sztuka, sztuka dnia dzisiejszego, nawiąże dialog z nie tak dawną historią upamiętnioną w monumentach w poszukiwaniu dla niej współczesnej perspektywy. Praca „Historia wagi ciężkiej” po prezentacji w CSW Zamek Ujazdowski Warszawie zostanie pokazana m.in. w Bundeskunsthalle w Bonn oraz w Centrum Sztuki Współczesnej w Tel Avivie.

Na wystawie będzie można zobaczyć także kanoniczne już prace Jankowskiego, odnoszące się do rynku sztuki i rządzących nim mechanizmów, począwszy od „Polowania” (1992), które jest rejestracją performansu artysty polującego z łukiem i strzałami na produkty codziennego użytku w supermarkecie, po „Kunstmarket TV” (2008). Praca ta została zrealizowany z udziałem profesjonalistów sprzedających poprzez telewizję produkty komercyjne (popularne Telezakupy), a którzy tym razem w identycznej konwencji reklamowali i zachęcali do zakupu dzieł sztuki współczesnej znanych artystów. Wśród innych prac odnoszących się do podobnej problematyki na wystawie zobaczyć będzie można także instalację „Chińscy Malarze” (2007/8), składającą się z obrazów namalowanych przez chińskich kopistów z miasta Dafen, skąd pochodzi ponad 60 procent wszystkich znajdujących się na rynku tanich, olejnych kopii mistrzów światowego malarstwa czy pracę „Rozbierz licytatora” (2009), która w ironiczny sposób komentuje rynek obrotu dziełami sztuki.

Kolejny blok prac Jankowskiego przedstawiony na wystawie porusza problem wiary w moc przemiany, jaką przypisuje się artystycznej kreacji. W typowy dla siebie, niepozbawiony humoru sposób artysta odnosi się do niego w filmie „Moje życie pod postacią gołębia” (1996), który pokazuje, jak w obecności zgromadzonej na wystawie publiczności artysta został zamieniony przez magika w ptaka. Do pomocy sił nadprzyrodzonych Jankowski uciekł się także w wypadku pracy „Telemistica” (1999) i realizacji wideo „Stado” (2002).

Wśród wielu propozycji na szczególną uwagę zasługuje praca wideo „Casting Jesus” (2011), profesjonalny casting na najlepszego aktora, który mógłby się wcielić w rolę Jezusa, przeprowadzony z udziałem przedstawiciela Watykanu.