Idea
kolonii artystycznych powstała jeszcze w XIX wieku i jest fenomenem na
mapie kulturalnej Europy. Współcześnie realizowana jest przez Europejskie Stowarzyszenie
Kolonii Artystycznych „EuroArt”: www.euroartcities.eu, organizację
utworzoną pod patronatem parlamentu europejskiego w 1994 r. w Brukseli.
Najbardziej
znaną niemiecką kolonią artystyczną jest dolnosaksońskie Worpswede, w którym
pod koniec XIX w. osiedliła się grupa malarzy tworząc swego rodzaju wspólnotę
twórczą. Szklarska Poręba również posiada bogate tradycje kolonii artystów,
które w przeszłości uprawniały ją do określenia jako „śląskiego Worpswede”.
Związki pomiędzy tymi wyjątkowymi gminami – koloniami artystów były szczególnie
ożywione na przełomie XIX i XX wieku; ze strony Szklarskiej Poręby za sprawą
takich twórców jak Carl Hauptmann i jego brat Gerhart Hauptmann, karkonoski
laureat literackiej Nagrody Nobla, a z Worpswede małżeństwa wybitnych malarzy
Otta i Carli Modersohnów czy grafika Heinricha Vogelera. W latach 1988-1989 w
galerii Kunst-Treff w Worpswede swoje prace prezentował rzeźbiarz Zbigniew
Frączkiewicz, mieszkaniec Szklarskiej Poręby. Dziś obie gminy są członkami
europejskiej Federacji Kolonii Artystycznych „EuroArt”.
W
początkach 2012 r. Szklarska Poręba i Worpswede wyraziły chęć nawiązania
ścisłej współpracy w zakresie kultury. Jednym z planowanych przedsięwzięć jest
prezentacja polskich kolonii artystycznych „Między biegunami” –
„Zwischen den POL(en)” podczas pierwszej edycji „Kunst- und
Filmbiennale Worpswede 2013”, który ma się odbyć w dolonosaksońskim Worpswede
od 25 do 28 kwietnia 2013 r. W zamyśle organizatorów biennale ma być składającym
się z sześciu edycji europejskim wydarzeniem kulturalnym, prezentującym filmy o
sztuce i najważniejsze wydarzenia artystyczne od końca XIX w. po dzień
dzisiejszy. Planowana edycja festiwalu
dotyczyć będzie przemian zachodzących w kulturze europejskiej lat 1890-1918.
W
ramach „dni polskich” organizowanego przez Szklarską Porębę i Muzeum
Karkonoskie we współpracy z zaprzyjaźnionymi instytucjami kultury Muzeum
Nadwiślańskim z Kazimierza Dolnego i
Muzeum Tatrzańskiego z Zakopanego zaprezentowany będzie szeroki program
wystawienniczy: ukazane zostaną polskie filmy o sztuce i wydarzeniach
artystycznych lat 1890-1918, wystawa muzealna poświęcona dziejom polskich
koloni artystycznym tego czasu; Zakopanego, podkrakowskich Bronowic i
Kazimierza Dolnego oraz karkonoskiej kolonii artystów. W ramach części
historycznej przedstawione zostaną ponadto wystąpienia znawców tematu; prof.
Krzysztofa Kuczyńskiego (przewodniczący Polskiego Towarzystwa im. Gerharta
Hauptmanna), Teresy Jabłońskiej (Zakopane), dra Waldemara Odorowskiego (Kazimierz
Dolny), Henryka Wańka, dra Przemysława Wiatera (Szklarska Poręba).
Strona
polska przygotowała również prezentację współczesnych polskich kolonii artystycznych.
W jej ramach eksponowane będą wybrane prace twórców współczesnych wywodzących
się z kolonii artystycznych, w tym monumentalne rzeźby Zbigniewa Frączkiewicza
z cyklu „Żelaźni ludzie”. Osobnymi wydarzeniami będą wystawy indywidualne
polskich twórców. Polska prezentacja wzbogacona zostanie o dyskusje panelowe
oraz filmy ukazujące działalność współczesnych kolonii artystycznych.
Honorowy
patronat nad projektem objął minister Bogdan Zdrojewski, a patronat medialny „Gazeta
Wyborcza”. Podczas trwania biennale podpisane zostaną umowy o partnerstwie
w zakresie kultury pomiędzy Worpswede a Szklarską Porębą i Kazimierzem Dolnym.
Czwartek, 25 kwietnia 2013. Wszystkie muzea otwarte od 10.00 do 19.00, z wyjątkiem Barkenhoff/Heinrich-Vogeler-Museum: od 18.00.
godz. 17.00 Pre-Opening Biennale Sztuki i Filmu Worpswede. Otwarcie wystawy „Sztuka historyczna z Polski”, Bankiet otwarcia dla gości z Polski i Niemiec. Museum am Modersohn-Haus
godz. 17.45 Film krótkometrażowy „Historia Polski”. Film animowany, PL, 2010, czas trwania: 8 min., reż. Tomasz Bagiński. Museum am Modersohn-Haus
godz. 17.45 Zwiedzanie wystawy „Dzieła historyczne” z czterech ważnych polskich kolonii artystycznych. Wystawiane są wybrane dzieła sztuki z kolonii artystycznych w Szklarskiej Porębie, Zakopanem, Kazimierzu Dolnym i Bronowicach [dr Przemysław Wiater]. Museum am Modersohn-Haus
godz. 19.00 Oficjalne otwarcie Biennale Sztuki i Filmu Worpswede
Uroczystość ogólnodostępna z udziałem licznych artystów z Polski i Niemiec. Music Hall
godz. 20.15 Film otwarcia. Z cyklu: „Projektor i pędzel”: „Młyn i krzyż”
Film fab., PL/SWE 2011 r., Czas trwania: 96 Min., język angielski z niemieckimi napisami, Lech Majewski, Wykonawcy: Rutger Hauer, Chalotte Rampling, Michael York. Music Hall
godz. 22.00 Rozmowa panelowa z twórcami o filmie „Młyn i krzyż” na temat jego powstania i związków pomiędzy filmem a malarstwem. Music Hall