Jubileusz 25-lecia polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie i
przyjaznej współpracy to nie tylko okazja do świętowania, ale i chwila, w
której warto zastanowić się nad doświadczeniami łączącymi obydwa kraje. Jednym z
pretekstów do tego typu refleksji była organizowana 24 maja 2016 r.
międzynarodowa konferencja odbywająca się pod hasłem „Współpraca Polski
i Niemiec w obszarze bezpieczeństwa: dwadzieścia pięć lat wspólnych
doświadczeń”.
Wydarzenie organizowane przez
Instytut Stosunków Międzynarodowych UW, Instytut Nauk Politycznych i Socjologii
Uniwersytetu w Bonn oraz Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej było miejscem spotkania socjologów, politologów oraz
historyków z niemal całej Europy. Szczególną uwagę poświęcono trzem kluczowym aspektom:
polityce bezpieczeństwa Polski i Niemiec i współpracy w tym zakresie oraz
perspektywom tych dwustronnych stosunków.
Za największe sukcesy organizatorów
uznać można przede wszystkim dwie rzeczy. Po pierwsze, rzeczywiście udało im
się stworzyć międzynarodową konferencję, w trakcie której wyniki swoich badań
oraz refleksje przedstawili wybitni specjaliści pracujący na co dzień w
kluczowych europejskich ośrodkach naukowych. Wśród prelegentów warto wymienić
między innymi dyrektora Instytutu
Nauk Politycznych i Socjologii Uniwersytetu w
Bonn – prof. dr Wolframa Hilza, Panią Dziekan Wydziału Nauk Społecznych i
Ekonomicznych Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie – prof. Lucię Mokrą czy dr
Andreę Maso z Wydziału Historii Powszechnej London School of Economics and
Political Science.
Drugą niekwestionowaną zaletą
konferencji był fakt, że kolejne referaty prowokowały nie tylko do refleksji
historycznej, ale i politycznej. Obok zagadnień takich jak możliwości
współpracy regionalnej w Europie czy problem bezpieczeństwa energetycznego
przedmiotem dyskusji była między innymi analiza polityki Władysława Gomułki
wobec Niemiec.
Tematy referatów zaprezentowanych
w trakcie konferencji nie odnosiły się wyłącznie do doświadczeń
polsko-niemieckich. Poddawały one pod dyskusję także doświadczenia innych
europejskich państw (np. wystąpienie dr Petera Martona poświęcone było
współpracy Węgier z państwami partnerskimi NATO w ramach zagranicznych operacji
wojskowych), ale i starały się uchwycić ogólniejszą perspektywę spojrzenia na
region (co znalazło odzwierciedlenie między innymi w wystąpieniu prof. dr hab.
Radosława Zenderowskiego, który zastanawiał się nad wyzwaniem jakim jest współcześnie
suwerenność kulturowa). Zdaje się, że połączenie właśnie tych dwóch perspektyw
– konkretnej i ogólniejszej – jest konieczne, gdy mowa o próbie stworzenia
owocnej dyskusji dotyczącej przyszłości i przeszłości Europy.
Paulina Barańska