To nie ja mówię za szybko, to oni za wolno słuchają

Mamżółtyszak. Dęśki źrobili buardzo żłosiście. Próbuję powiedzieć
'klocki’, ale zawsze wychodzi 'żłocki’.” Dał się ułuczyć czny chłopczyk z
fiłkotem w ręku i rzekł: Bardzo zimno dzisiaj, ale mam swój żkotek, więc miło
spędzimy czas. Czy widziałeś te żudnośnie? Chciałbym popłynąć na nich kajakiem.
– czy coś z tego rozumiecie? Nie? To może być giełkot. Międzynarodowa
Konferencja na temat giełkotu, która odbyła się we wrześniu w Katowicach,
starała się przybliżyć to zjawisko szerokiemu gronu odbiorców.

 

Słyszymy, ale nie wiemy
o czym mowa? To może być giełkot. Czyli? Według definicji giełkot to ,,centralne zaburzenie
mowy, powstające jako efekt zaburzonych procesów myślowych programujących mowę, co można również zaobserwować w
problemach z czytaniem, pisaniem czy nieprawidłowym poczuciem rytmu. Należy do
zaburzeń płynności mówienia. Może występować zarówno u dzieci, jak i u
pacjentów dorosłych.” [1]

Czyli co? Wysyłamy kogoś na terapię do logopedy i koniec?
Nie do końca. Giełkot to problem. O podłożu językowym, znaczeniowym,
komunikacyjnym, ale i społecznym. Osoby, które zmagają się z nim na co dzień,
bliscy tych osób, nauczyciele, otoczenie muszą poświęcić dużo czasu i wysiłku,
żeby zrozumieć daną osobę. A osoba ta musi dopasować się do środowiska, które
je otacza. Właśnie, czy musi? O tym była mowa na III Międzynarodowej Konferencji na temat giełkotu.

Pierwsze tego typu
spotkanie odbyło się w roku 2007 w Katarino, w Bułgarii, a kolejne miało miejsce w
2014 roku w Eindhoven w Holandii. Były to nie tylko fora do prezentacji najnowszych
osiągnięć w dziedzinie logopedii, ale także okazja do szerzenia wiedzy o giełkocie. Tegoroczne
wydarzenie skierowane było zarówno do teoretyków, jak i praktyków w dziedzinie
logopedii, a także do osób z giełkotem i ich bliskich.

Głównym celem
tegorocznej edycji było nawiązanie i zacieśnienie
współpracy między ekspertami z Polski i Niemiec w dziedzinie logopedii oraz
promowanie wspólnych inicjatyw w zakresie
profilaktyki, diagnozy i terapii giełkotu. Licznie odbywające się wydarzenia
towarzyszące zorganizowanej na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach konferencji,
umożliwiły szerokiemu gronu odbiorców zapoznanie się z tematem giełkotu. Wśród
nich znalazły się warsztaty, wykłady, wystawa plakatów studenckich związanych z
tematyką giełkotu, rozstrzygnięcie i wręczenie nagrody Daso Weiss 2023.

Podczas Konferencji
odbyły się wystąpienia, które przedstawiły różne aspekty giełkotu oraz jego wpływ
na życie ludzi. Jednym z wykładów, który przyciągnął moją uwagę, był ten przygotowany
przez doktor Monikię Kaźmierczak. Poruszyła ona zagadnienia związane z postrzeganiem
giełkotu i jego złożoną naturą. Na co dzień mało kto zdaje sobie
sprawę z tego, czym w ogóle jest to zaburzenie mowy. Niewiedza ta powoduje
frustrację, a niezrozumienie wywołuje konflikty i poczucie porażki. Logopedka
wspomniała o sytuacjach, gdzie chęć przystosowania się powoduje, że osoba z
giełkotem nie może w pełni czuć się sobą. Podjęcie decyzji o terapii powinna
wynikać z chęci poprawy jakości życia, próbie znalezienia pracy, a nie z
konieczności zmiany i przystosowania się do normy wyznaczonej przez
społeczeństwo.

Wnioski z prelekcji mam
proste… nie należy nikogo wykluczać, bez względu na jego wymowę. Dobrze, prosto
powiedzieć, ale co dalej? Chodzi o to, żeby mieć świadomość. Giełkot to
zjawisko powszechnie występujące, ale nadal nieodkryte i mało znane. Część
logopedów nie potrafi nawet zwrócić uwagi na pojawiające się problemy w terapii.

Wykład ukazał jak brak
płynności w mowie i brak akceptacji go przez otoczenie mogą prowadzić do nieporozumień i
wrogości. Chodzi o to, że giełkot łączy w sobie elementy chaosu i porządku.
Inny poziom zrozumienia ludzi, którzy na co dzień nie mają styczności z tym
problemem nie powinien być powodem stygmatyzacji i odrzucenia.

Wystąpienie Anny Prokop
przedstawiło z kolei konkretny przypadek osoby zmagającej się z giełkotem. Case study
opowiadało o nastolatku o imieniu Rafał, a prelegentka podkreśliła, że był to
niezwykły przypadek, ponieważ pacjent sam chciał dokonać poprawy, zależało mu
na tym, żeby świat mógł go zrozumieć, chciał znaleźć pracę. Co jednak w
przypadku osób, które takich motywacji i zasobów nie mają? Czy wtedy do świat
powinien się dostosować do nich? Uważam, że ten wątek mógłby zostać rozszerzony.
Nie każdy ma w sobie motywację podobną do Rafała. W prelekcji brakowało mi
zwrócenia uwagi na to, jak otoczenie postrzega osoby z giełkotem oraz sposobów
i form reakcji, która może przyczynić się do poprawy jakości życia osób z
giełkotem.  

Uczestnictwo w III
Międzynarodowej Konferencji na temat Giełkotu było ważne. Temat ten powinien
być przedstawiany szerszej publiczności.
Dlaczego to jest tak ważne? Bo dotyczyć to może każdego z nas lub osób z
naszego otoczenia. Rozmowa i próba radzenia sobie z tym problemem, szerzenie
świadomości o możliwości terapii może przyczynić się do rozwoju badań w tym
zakresie. Przed konferencją nie zdawałam sobie sprawy, czym jest
giełkot. Nazwanie tego zaburzenia może mieć bezpośrednie przełożenie na
podjęcie terapii czy szukanie pomocy. 

III Międzynarodowa
Konferencja na temat Giełkotu miała miejsce od 15 do 18 września 2023. Zorganizowały ją
Uniwersytet Śląski w Katowicach, the International Cluttering Association oraz
Fundacja Centrum Logopedyczne. Partnerami tego prestiżowego wydarzenia były
Ludwig-Maximilians Universität München z Niemiec oraz Fundacja Współpracy

Polsko-Niemieckiej.
Konferencja zgromadziła wielu entuzjastów logopedii i była trzecią edycją cyklu międzynarodowych
konferencji poświęconych tematyce giełkotu.

Natalia Lewandowska