Jak wyglądał Berlin lat dwudziestych, co o nowoczesności
może powiedzieć nam historia pewnej Żydówki, jak komiks opowiada o miłości
jednego z Beatlesów i komu sprawia problem przekładanie Paula Celana – o tym i
o wielu innych rzeczach można przeczytać w najnowszym numerze pisma „Delit.
Subiektywny przewodnik po najnowszej literaturze niemieckojęzycznej”.
Pismo jest
dodatkiem magazynu „Aktivist” i ukazuje się dwa razy w roku, prezentując
najciekawsze polskie przekłady literatury niemieckojęzycznej. W ostatnim,
majowym numerze pojawił się szkic poświęcony Erichowi Remarque’owi – dowiedzieć
się z niego możemy dlaczego odniósł on literacki sukces i dlaczego musiał opuścił
Niemcy. Tekst Malwiny Wapińskiej to także propozycja innego spojrzenia na
autora „Na zachodzie bez zmian” – nie jak na pacyfistę i politykiera, ale
pełnego pasji i namiętności bywalca salonów, który był częścią paryskiej
bohemy.
Z kolei Łukasz Drewniak przypomina o innej, być może
mniej znanej, ale równie interesującej postaci – Ödönie von Horváth, niemieckim dramatopisarzu z
pierwszej połowy XX wieku. Chociaż niedoceniony za życia i podobnie jak Remarque zmuszony
do opuszczenia Niemiec (przebywał na emigracji w Stanach Zjednoczonych), von Horváth wciąż inspiruje
młodych reżyserów teatralnych. Być może tym, co ich do jego twórczości wciąż
przyciąga, jest zawarte w dramatach von Horvátha uniwersalne pojmowanie
rzeczywistości? Można je wyzuć z kontekstu historycznego i włożyć w całkiem
nowe ramy (na przykład w realia współczesnej Warszawy) i otrzymamy równie
trafną diagnozę sytuacji społecznej i politycznej. Radykalizm i zaślepienie
ideologią zawsze przynoszą takie same skutki, bez względu na to, w co są
opakowane – zdaje się mówić von Horváth. Szkic o autorze „Lasku wiedeńskiego”
pojawił się przy okazji polskiego wydania zebranych dzieł dramatopisarza.
Książkę przygotowało wydawnictwo AdiT, przytaczając i porządkując przekłady
różnych tłumaczy.
Więcej na temat sztuki przekładu powiedział Jakub Ekier w rozmowie z
Marcinem Sendeckim. Oprócz zdradzenia kilku szczegółów dotyczących techniki
tłumaczenia, Ekier pokusił się o diagnozę polskiej znajomości literatury
niemieckiej. Według niego przyswoiliśmy literaturę niemieckojęzyczną w
niedostatecznym stopniu. Największe luki dotyczą epok przed drugą wojną
światową – niemiecki romantyzm sprowadzamy do Goethego i Schillera (co jest
zresztą błędem – obaj poeci reprezentowali tzw.: klasycyzm weimarski), a o baroku
nie wiemy prawie niczego.
Najnowszy „Delit” to nie tylko artykuły dotyczące literatury pięknej.
Marcin Sendecki opisuje album „Berlin. Szalone lata dwudzieste, nocne życie i
sztuka”, w którym niemiecka stolica odsłania swoje drugie oblicze: szalonego
miasta sztuki, kabaretu, europejskiej bohemy i światowej polityki. A już kilka
stron po prezentacji albumu, Darek Foks przedstawia komiks o miłości, która
spotkała jednego z członków zespołu The Beatles w… Berlinie właśnie. W
najnowszym „Delit” znajdziemy także recenzje kryminałów i biografii. Redakcja
zamieściła również informacje o wydarzeniach kulturalnych związanych z promocją
literatury niemieckiej w Polsce (spotkania autorskie, projekcje filmów, targi
książki).
Dla każdego, kto jest zainteresowany literaturą niemieckojęzyczną
lektura „Delit” z pewnością będzie
przydatnym drogowskazem. Artykuły i recenzje nie tylko zwracają uwagę na
nowości wydawnicze, ale również przybliżają mniej znane literackie obszary naszych
zachodnich sąsiadów. A przecież dobra znajomość kultury wpływa na poprawę
wzajemnego dialogu. Lektura „Delitu” z
pewnością może w tym pomóc.
Michał Mazur
Więcej o delit: http://fwpn.org.pl/delit