Pandemia koronawirusa przyczyniła się do zmian w funkcjonowaniu
służby zdrowia. Liczne przypadki chorych pacjentów, zatłoczone szpitale, brak
odpowiedniej organizacji pracy w ośrodkach zdrowia wykazały, iż potrzebne jest ich
usprawnienie. Czy ujednolicenie służby zdrowia we wszystkich krajach
członkowskich Unii Europejskiej jest najlepszym rozwiązaniem?
W ramach Forum Dialog Plus im. Andrzeja Godlewskiego 26 lutego
odbyła się debata „Unia Europejska: utopia czy konieczność?”. Wzięli w niej
udział: Ewa Kopacz – wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego, była premier
Rzeczpospolitej Polskiej i minister zdrowia Rzeczpospolitej Polskiej, Tomasz
Latos – przewodniczący w Komisji Zdrowia w Sejmie Rzeczpospolitej Polskiej,
Jacek Jassem – polski onkolog i nauczyciel akademicki, profesor nauk
medycznych, profesor zwyczajny, członek kierownik Katedry Onkologii i Radioterapii
Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, członek grupy ekspertów „Mission of Cancer”
przy Komisji Europejskiej oraz Erwin Rüddel przewodniczący Komisji Zdrowia
w Bundenstagu. Panel poprowadził
dziennikarz Marcin Antosiewicz.
Debata skupiła się na temacie utworzenia
tylko jednego modelu ochrony zdrowia w całej Europie. Uczestnicy dyskusji, jednogłośnie
zgodzili się, iż ujednolicenie służby zdrowia w Unii Europejskiej to
najważniejszy warunek funkcjonowania opieki zdrowotnej, nie tylko w zakresie
pandemii, ale również w innych obszarach medycznych. Połączenie sił krajów
członkowskich dałoby możliwości użytkowania sprzętu specjalistycznego, na
przykład: respiratorów, tomo-komputerów, oraz lekarstw krajom, które nie mają do
nich dostępu. Przewodniczący Komisji Zdrowia w Bundenstagu Erwin Rüddel w
swojej wypowiedzi zaznaczył, że kraje członkowskie muszą skupić się na bliższej
współpracy między sobą – wymieniać się informacjami na temat stanu zdrowia
pacjentów, danymi dokumentacji medycznej, towarami medycznymi takim jak maseczki,
ubiór ochronny, kombinezony. Kolejnym pozytywnym aspektem ujednolicenia ochrony
zdrowia w UE, który wskazali uczestnicy debaty byłoby stworzenie centrum
doskonałości rzadkich nowotworów, czyli transgranicznego leczenia rzadkich
przypadków tej choroby. Niedawno Unia Europejska przyjęła jednolity w całej
Europie plan walki z rakiem, który wiążę się z politycznym zobowiązaniem do
zwalczania chorób nowotworowych. „Cancer plan” służy do zwiększenia
bezpieczeństwa i odporności chorych pacjentów.
Wiceprzewodnicząca Parlamentu
Europejskiego Ewa Kopacz, popierając zdanie o ujednoliceniu ochrony zdrowia w Unii
Europejskiej, przedstawiła przykłady pomocy udzielonej krajom członkowskim w
dobie pandemii. Za fundusze unijne zostały zakupione testy, szczepionki oraz znalazły się środki na
wsparcie dla producentów i na opracowanie planu działania kryzysowego.
Dodatkowo współpraca europejska przyśpieszyła produkcję szczepionki, a w
rezultacie możliwość szczepienia na Covid-19 już od początku 2021 roku.
Jednakże ochrona zdrowia różni się pomiędzy krajami członkowskimi.
Państwa mają swój indywidualny sposób
podejścia do pacjenta, poziom nakładów finansowych, specyfikę społeczną,
oczekiwania i przyzwyczajenia. Profesor Jacek Jassem i przewodniczący
Komisji Zdrowia w Bundenstagu Erwin Rüddel podkreślili, że zanim wprowadzone zostaną zmiany w Traktacie
Unii Europejskiej, należy poprawić funkcjonowanie wewnętrznych modeli ochrony
zdrowia w krajach członkowskich. Według panelistów w komunikacji europejskiej
początkowo powinien zostać położony większy nacisk na dane systemowe:
elektroniczną dokumentację medyczną, sformalizowanie zbiorów terminologii
medycznej. Rozmowa i wymiana poglądów na poziomie eksperckim, debatowanie
specjalistów o wspólnych planach działań, organizowane konsorcjów, szkoleń,
mogłoby poprawić gorzej działające elementy w służbach zdrowia poszczególnych krajów
członkowskich.
Na dzień dzisiejszy kraje członkowskie obowiązuje traktat Unii
Europejskiej, który mówi o indywidualnej odpowiedzialności każdego z państw za bezpieczeństwo
i organizację ochrony zdrowia. Wnioski płynące z debaty mówią o tym, iż współpraca
w obrębie Unii Europejskiej przyniosłaby jej członkom korzyści i nowe
rozwiązania, ale powinniśmy dopracować wiele czynników, aby być w pełni
zadowolonym z funkcjonowania opieki medycznej.
Karolina Sołtaniuk