18.
Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena odbywa się pod hasłem „Beethoven i
idea wolności”. – Trzeba o nią walczyć na każdym polu. – twierdził kompozytor,
o tę zewnętrzną, czemu dał wyraz w swoim życiu, lecz także wewnętrzną – w
twórczości.
– Wolność kochać ponad
wszystko. – pisał w młodzieńczym notatniku Ludwik van Beethoven. Był jednym z
pierwszych kompozytorów, którego twórczość tak silnie związana jest z ideami
wolności i niepodległości. To artysta przełomu – nawiązując zarówno do
oświecenia, jak i do haseł rewolucji francuskiej, jest również prekursorem
myślenia romantycznego. Prof. Tomaszewski dokonał porównania niemieckiego
wirtuoza z Fryderykiem Chopinem.
W twórczości Chopina, w
przeciwieństwie do Beethovena, próżno
szukać heroicznych tematów, utworów okolicznościowych czy patriotycznych
deklaracji słownych, w jego muzyce wolność po prostu słychać. Chopin
dystansował się od Beethovena, twierdząc, że jest dla niego zbyt „monumentalny”.
Jednak swoistej fascynacji jego twórczością nie potrafił ukryć. Gdy zaznajamiał
się z twórczością Beethovena, był szczerze zaskoczony i zszokowany. Później
grał także jego sonaty, a nawet odbył długą podróż, by móc posłuchać IX
Symfonii.
Mimo różnic, które ich
dzielą, umiłowanie wolności i myśl o dziele, będącym wyrazem swobody
artystycznej, są widoczne u obu. Ich utwory cechowała niepowtarzalność,
oryginalny charakter i nieskrępowana wyobraźnia. Beethoven przetarł drogę
polskiemu pianiście, usuwając z niej zależność od przyjętych reguł i konwencji.
– Ośmielił go swoim przykładem. Dał impuls do działania twórcy w pełni wolnego,
twórcy „mówiącego siebie”. – mówił prof. Tomaszewski.
Corocznie w ramach
festiwalu organizowane są dwa wydarzenia, towarzyszące głównemu programowi.
Obok wystawy szkiców, manuskryptów i pierwodruków w Bibliotece Jagiellońskiej,
jest to muzyczno-naukowo-humanistyczne spotkanie. W tym roku 9. Międzynarodowe Sympozjum Muzykologiczne.
Beethoven między muzyką Północy i Południa, odbyło się w dniach 7-8
kwietnia w warszawskiej Zachęcie. Przewodniczącym był prof. dr hab. Mieczysław
Tomaszewski, który drugi dzień konferencji otworzył referatem pt. Beethoven i idea wolności. Refleksje z
Chopinem w tle.
Program festiwalu jest
niezwykle urozmaicony, a wydarzenia dedykowane są szerokiej publiczności, nie
tylko znawcom i koneserom. Znalazło się w nim siedemnaście koncertów
symfonicznych, kameralnych i recitali, w tym jedyna opera Beethovena pt. Fidelio. Prawdopodobnie to pierwszy
utwór o wymowie politycznej, w dziejach tego gatunku. Chwali opór wobec tyranii
i opiewa wolnego ducha.
Zagrają najsłynniejsze
orkiestry, m.in.Royal Philharmonic Orchestra z Londynu, czy Rotterdam
Philharmonic Orchestra. Ponadto zespoły kameralne, dyrygenci i soliści z Europy
i świata. Wydarzenie to stanowi wielką gratkę dla „smakoszy” muzyki poważnej, a
na tegoroczny Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena będą mogli się wybrać
jej miłośnicy nie tylko z Warszawy, lecz także: Krakowa, Gdańska, Szczecina, Olsztyna,
Opola, Poznania i Radomia.
Festiwal zakończy się 18
kwietnia koncertem Leipziger Streichquartett oraz utworem Josepha
Haydna pt. Siedem ostatnich słów
Chrystusa na krzyżu. Oratorium to po raz pierwszy wykonano w II połowie
XVIII wieku w Katedrze Santa Cruz w Kadyksie, właśnie w Wielki Piątek.
Anna Stańczak