Niemcy sięgają po informacje o Polsce zdecydowanie
rzadziej niż Polacy o Niemczech i ma to wyraźny wpływ na ich ambiwalentny
stosunek do Polski i Polaków. Podejście Polaków do Niemiec i Niemców zależy w
znacznej mierze od preferencji politycznych i konsumpcji mediów, wynika z cyklicznych
badań Barometr Polska-Niemcy
Do najczęściej regularnie wybieranych przez Polaków źródeł informacji
społeczno-politycznych należą: telewizja prywatna (72%), Facebook (69%),
portale internetowe (68%) oraz prywatne stacje radiowe (65%). Niemcy regularnie
czerpią wiedzę społeczno-polityczną ze stacji telewizyjnych – publicznych (69%)
i prywatnych (66%), z publicznego radia (59%) oraz portali internetowych (56%).
„Odpowiedzi na pytanie o źródła wiedzy społeczno-politycznej pokazują
zdecydowane różnice między Polakami a Niemcami. Ci drudzy chętnie czerpią ją z
mediów publicznych, które w Polsce cieszą się zdecydowanie mniejszą
popularnością i zaufaniem. Mniej Polaków niż Niemców czerpie informacje z prasy
drukowanej i jej wydań internetowych. W Polsce z kolei chętniej niż w Niemczech
sięga się po informacje zamieszczane na portalach internetowych czy Facebooku.”,
podsumowuje różnice dotyczące źródeł informacji współautor badania, socjolog dr
Jacek Kucharczyk z Instytutu Spraw Publicznych w Warszawie.
W Polsce najczęściej
wskazywanym źródłem wiedzy o Niemczech jest szkoła (46%).
Istotne są ponadto telewizja (42%), ale także rozmowy z rodziną (41%) i
wypowiedzi polityków (40%). Niemcy rzadziej wskazują na poszczególne źródła
informacji o Polsce niż Polacy o Niemczech. Wśród niemieckich źródeł wiedzy o Polsce dominują programy telewizyjne
(37%). Szkoła zajmuje drugie miejsce (28%) i wskazywana jest równie często
(28%), co rozmowy z członkami rodziny (26%) oraz prasa (25%). „Warto zwrócić
uwagę na wysoką pozycję szkoły jako źródła wiedzy Polaków o Niemczech. To
ważne, aby system edukacji przekazywał informacje o sąsiednim kraju. Fakt, że w
Niemczech odsetek respondentów, którzy wskazują szkołę jako źródło wiedzy o
Polsce, jest relatywnie niższy, powinien prowadzić do refleksji o tym, jak
można to zmienić.”, zauważa współautorka badania, dr
Agnieszka Łada-Konefał, politolożka z Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w
Darmstadt.
Podobnie jak w poprzednich latach, w 2022 roku opinie Polaków na temat Niemiec są
zdecydowanie bardziej pozytywne od opinii Niemców na temat Polski. Polacy w
większości pozytywnie oceniają zarówno stan niemieckiej gospodarki (74%
pozytywnych wskazań), jak i jakość demokracji (58%) oraz przestrzegania praw
obywatelskich w Niemczech (57%). Mniej wyraźna jest ocena skuteczności
przeciwdziałania korupcji (41%), choć i w tym wymiarze więcej jest ocen
pozytywnych niż negatywnych.
Niemcy
stosunkowo najlepiej oceniają stan polskiej gospodarki (35% pozytywnych
wskazań) i atrakcyjność inwestycyjną Polski (32%), a gorzej – stan demokracji i
rządów prawa (26%), praw mniejszości (23%) czy
skuteczność walki z korupcją (21%). W tych dwóch ostatnich kwestiach jest
wyraźnie więcej ocen negatywnych niż pozytywnych. W każdym z
badanych wymiarów najliczniejsze grupy respondentów udzielały odpowiedzi
neutralnej albo w ogóle nie potrafiły odpowiedzieć na zadane pytanie.
Połowa Polaków odczuwa
sympatię do Niemców, a prawie połowa Niemców (43%) – sympatię do Polaków.
Polacy są ogólnie lepiej nastawieni do wszystkich narodów objętych badaniem (Amerykanie,
Brytyjczycy, Francuzi, Czesi) niż Niemcy. Jest to tendencja zauważalna od lat.
Poziom wzajemnej akceptacji Polaków i Niemców w różnych rolach społecznych:
zięć/synowa, szef firmy, bezpośredni przełożony, kolega z pracy, podwładny,
mieszkaniec, sąsiad, radny, przyjaciel, nauczyciel/wykładowca jest wysoki (od
71% do 87%), po niemieckiej stronie nieznacznie wyższy niż po polskiej.
Na odpowiedzi po obu
stronach granicy wpływają różnego typu czynniki. W Polsce są to częściej niż w
Niemczech preferencje polityczne oraz media, z których czerpie się wiedzę o
polityce. Po niemieckiej stronie na wizerunek Polski oddziałują raczej ogólne
zainteresowanie polityką oraz pobyt w tym kraju..
„Podziały w opiniach Polaków na temat Niemiec i Niemców przebiegają przede
wszystkim według podziałów politycznych na zwolenników rządu i opozycji oraz
odbiorców mediów publicznych i prywatnych.”, komentuje dr Kucharczyk. „Zwolennicy
Prawa i Sprawiedliwości rzadziej darzą Niemców sympatią czy zaakceptowaliby ich
w różnych rolach społecznych niż wyborcy Koalicji Obywatelskiej i mają gorszy
obraz Niemiec jako kraju.”
W Niemczech z kolei to pobyt w Polsce ma zdecydowany wpływ na odpowiedzi
niemieckich badanych. Niemcy, którzy
odwiedzili Polskę przynajmniej raz po przemianach lat 1989–1990, mają lepszy
jej obraz i darzą Polaków większą sympatią niż ci, którzy w Polsce jeszcze
nigdy nie byli. „Ponownie należy więc zaapelować, zwłaszcza w obecnym czasie
wychodzenia z pandemii, o zwiększenie wysiłków na rzecz zachęcania Niemców do
przyjazdu do Polski.”, rekomenduje dr Łada-Konefał.
Badania zostały przeprowadzone w ramach cyklicznego projektu badawczego
Barometr Polska – Niemcy przez Instytut Spraw Publicznych, Deutsches
Polen-Institut, Fundację Konrada Adenauera i Fundację Współpracy
Polsko-Niemieckiej. Za realizację badań odpowiadała firma KANTAR PUBLIC.
Badanie zostało przeprowadzone metodą CAWI (za pomocą panelu internetowego) na
reprezentatywnej grupie tysiąca mieszkańców Polski i tysiąca mieszkańców
Niemiec w wieku od osiemnastu do siedemdziesięciu pięciu lat przez w dniach od
14 lutego do 22 lutego 2022 roku, a zatem bezpośrednio przed rosyjskim atakiem
na Ukrainę. Obie ogólnokrajowe próby respondentów są reprezentatywne ze względu
na płeć, wiek oraz miejsce zamieszkania.
Czytaj więcej: J.Kucharczyk,
A.Łada-Konefał, Polacy i Niemcy – jak dalecy, jak bliscy, Barometr
Polska-Niemcy 2022
Raport do pobrania: https://www.isp.org.pl/pl/publikacje/polacy-i-niemcy-jak-dalecy-jak-bliscy-barometr-polska-niemcy-20…