W najnowszym numerze
„Tygodnika Powszechnego” ukazał się dodatek dotyczący bitwy pod Lipskiem
przygotowany we współpracy z FWPN. 200 lat temu pod Lipskiem rozegrała się
„bitwa narodów”, od której rozpoczął się ostateczny upadek Napoleona.
Okoliczności przypominają Rafał Ryszka, dr Andrzej Nieuważny i Joachim
Trenkner.
200 lat temu pod Lipskiem rozegrała się „bitwa
narodów”, od której rozpoczął się ostateczny upadek Napoleona. Okoliczności
bitwy przypomina Rafał Ryszka: „W tej największej bitwie
ówczesnej Europy udział brały wszystkie europejskie mocarstwa – i
przedstawiciele wielu, może większości europejskich nacji. Wielka Armia pod
dowództwem Napoleona Bonapartego starła się z koalicją Austrii, Prus, Rosji i
Szwecji. W bitwie wzięło udział ponad pół miliona żołnierzy. Zginęło sto
tysięcy. […] U boku Napoleona walczyli Polacy. Książę Józef Poniatowski
przypłacił to życiem, próbując przepłynąć wpław wezbraną rzekę Elsterę”.
Po śmierci księcia Poniatowskiego podczas »bitwy narodów« powstała
legenda, jednak, jak mówi dr Andrzej Nieuważny, wszystkiego o tamtym wydarzeniu
już się nie dowiemy: „Niewielu wspomina dziś, że mógł on paść
ofiarą francuskiej kuli. To był październik, popołudnie, więc możliwe, że
w półmroku jakiś przestraszony francuski żołnierz zobaczył grupę jeźdźców,
przestraszył się i strzelił”– pisze dr Nieuważny. „Szybko pojawiły się też
gadżety, jak byśmy to dziś nazwali: grafiki, talerze upamiętniające śmierć
Poniatowskiego, ale i rozpacz jego żony i dziecięcia. Tymczasem Poniatowski
miał już po pięćdziesiątce i dwóch nieślubnych synów, ale ożenić się nie
zdołał… Z drugiej strony, na legendę zasłużył: walczył dzielnie, a zginął,
starając się ratować swoje wojska.”
Na dwusetną rocznicę bitwy przygotowano wiele wydarzeń i uroczystości
jednak pamięć o Lipsku w Niemczech zasadniczo różni się od pamięci polskiej –
podsumowuje Joachim Trenkner: „Jak bardzo spojrzenie niemieckie różni się nadal
od spojrzenia polskiego, dowodzą choćby tytuły książek, które ukazały się
ostatnio w Niemczech: »Bitwa narodów pod Lipskiem – walka Europy z Napoleonem«
Hansa-Ulricha Thamera czy »Walka o wolność – wojny wyzwoleńcze przeciw
Napoleonowi w Niemczech« Arnulfa Krause. Motto tegorocznych obchodów brzmi
jednak: „Lipsk 1813-1913-2013 – europejska historia” i akcentowana jest idea
pojednania. „Nie tylko wobec Francuzów, ale także ich ówczesnych sojuszników –
Polaków.” – zwraca uwagę Trenkner.
Co: dodatek do „Tygodnika Powszechnego” 42/2013 na
temat bitwy narodów
Gdzie, kiedy: w kioskach od połowy października 2013 r.