O
ruchu łączącym różne tradycje chrześcijańskie, który dąży do rozwinięcia
współpracy i lepszego zrozumienia między nimi, mówili uczestnicy drugiej debaty
w ramach cyklu „Rozmowy pod kopułą: Europa – Kościół – Ekumenia”. Tematem
spotkania była przyszłość Europy i zadania Kościoła w jej tworzeniu.
Dyskusja
rozpoczęła się od tego, jak Kościół powinien reagować na wyzwania, które stawia
mu codzienność. Punktem wyjścia debaty była mało znana szerszym kręgom Karta
Ekumeniczna, stworzona przez Polską Radę Ekumeniczną, która stanowi społeczność
kościołów obecnych w naszym kraju. W jej skład wchodzą przedstawiciele siedmiu
kościołów: Chrześcijan Baptystów, Ewangelicko-Augsburskiego,
Ewangelicko-Metodystycznego, Ewangelicko-Reformowanego, Polskokatolickiego,
Starokatolickiego Mariawitów i Polskiego Autokefalicznego Kościoła
Prawosławnego. Radę współtworzą również
Społeczne Towarzystwo Polskich Katolików i Towarzystwo Biblijne w Polsce.
Rada
działa na rzecz rozwoju dialogu ekumenicznego, tolerancji religijnej oraz zbliżenia
i pielęgnowania braterskich stosunków między kościołami. Te wartości kierowały
też prelegentami.
W
myśl ekumenizmu, z nadzieją na rozwinięcie współpracy pomiędzy różnymi odłamami
chrześcijaństwa przebiegło całe spotkanie. Głos zabrało wiele znakomitych
osobistości: profesor Danuta Hübner – posłanka do Parlamentu Europejskiego, ks.
dr Grzegorz Giemza – dyrektor Polskiej Rady Ekumenicznej, ks. Rüdiger Noll –
kierownik Wydziału dla Europy i Ekumenii Akademii Ewangelickich w RFN, a także
ks. dr hab. Sławomir Pawłowski SAC – prof. KUL, sekretarz Komisji ds. Dialogu
między PRE i Konferencją Episkopatu Polski. Wśród gości zasiadła również
arcybiskup dr Antje Jackelen – była prymas Kościoła Szwecji.
–
Różnorodność językowa i kulturowa Europy doprowadzała do konfliktów. Ale był
czas, gdzie żydzi, chrześcijanie i muzułmanie wymieniali się swoja
kreatywnością – mówiła dr Antje Jackelen. Wspomniała o tym, że dzięki tej
wymianie kulturowej społeczeństwa stają się bardziej otwarte, świadome. Wymiana
wrażeń, znaczeń, poglądów przyczynia się bowiem do wzbogacenia dorobku
kulturowego narodów.
Prymas
zdominowała debatę swoim wystąpieniem. Podkreśliła, jak duże znaczenie
kulturowe mają tradycje religijne. Otworzyła w głowach słuchaczy refleksję nad
tym, że mimo świeckości wielu projektów na co dzień, to wiara stanowi podstawę
zrozumienia między ludźmi. Z kluczową rolą dialogu między różnymi grupami
zgodziła się prof. Danuta Hübner, która dodała też, że spełnienie Europy
osiągniemy, gdy stanie się ona kontynentem obywatelek i obywateli. Mieszkańcy
powinni czuć, że są częścią wspólnoty i przyczyniają się do zmian. Dzięki
przypomnieniu tej oczywistości, zrozumienie i chęć dialogu powinny otworzyć
nowe możliwości.
Innym
ciekawym aspektem, na który szwedzka prymas zwróciła uwagę było to, że właśnie
ekumenizm powinien stanowić podstawę tworzącą państwo, być trzonem, od którego
wychodzą inne wątki. – W wierze tkwi kulturowa integralność, duchowa głębia i
moralna siła, których może brakować projektom czysto świeckim – dlatego rządy
świeckie powinny zrozumieć znaczenie ekumeniczności – podkreśliła dr Jackelen.
Ks.
Rüdiger Noll zwrócił uwagę na inny aspekt ekumenizmu. Podkreślił, że Unia
Europejska to nie tylko wspólnota gospodarcza, ale również wspólnota wartości.
Dostrzegł, że instytucje świeckie powinny podejmować dialog na temat
wszystkiego, co stanowi podstawę relacji międzyludzkich. Wspomniano także, że
wątek religijny nie powinien być pomijany w podejmowaniu tematów
ogólnoeuropejskich, ponieważ nierozerwalnie wiążą się z narracją świata
tworzoną na co dzień.
Większość
wartości, na których opiera się Europa ma bowiem korzenie religijne. Rozwój,
dążenie do bycia lepszym na poziomie jednostkowym, jak i ogólnopaństwowym ma
ogromne znaczenie w europejskiej tożsamości. Rozmyślanie nad tym, co stanowiło
początek, nie musi oznaczać cofania się. To jest postawa otwartości i szacunku
wobec dotychczasowego dorobku. Warto dążyć do rozwoju, ale ze świadomością, że
refleksja i zatrzymanie się mogą przynieść korzyści. Tak mogłabym podsumować
przesłanie, które wybrzmiało podczas debaty.
Rozmowę
moderowała Anna Radwan – prezeska Instytutu in. Europa. Spotkanie odbyło się w
Kościele Świętej Trójcy w Warszawie. Organizatorami wydarzenia byli: Parafia
Ewangelicko-Augsburska Świętej Trójcy w Warszawie, Berliner Dom – Ewangelicka
Parafia Katedralna w Berlinie, Instytut InEuropa oraz Fundacja Współpracy
Polsko-Niemieckiej.
Natalia Lewandowska