Długoterminowy
wolontariat polsko-niemiecki oraz jego wpływ na wzajemne postrzeganie Polaków
i Niemców oraz ich podejście do idei integracji europejskiej były tematem
eksperckiego okrągłego stołu w Instytucie Spraw Publicznych.
W poniedziałek 7 października 2013 r. w
Instytucie Spraw Publicznych odbył się eksperci okrągły stół dotyczący
polsko-niemieckiego wolontariatu. Spotkanie było częścią partnerskiego
projektu, który Instytut Spraw Publicznych (ISP) realizuje wspólnie z Zentrum
für zivilgesellschaftliche Entwicklung (zze) z Fryburga przy finansowym
wsparciu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Polsko-Niemieckiej
Fundacji na rzecz Nauki.
Projekt składa się z kilku etapów. Część
badawcza obejmowała ilościowe oraz jakościowe badanie wolontariuszy z obu
krajów. Najpierw przy pomocy ankiety internetowej (59 osób), potem poprzez
indywidualne rozmowy z wybranymi wolontariuszami (19 osób) pogłębiono takie
zagadnienia jak motywacje do wyjazdu, obszary pracy wolontariuszy, stosunek do
obiegowych opinii o obu krajach i ich obywatelach, nastawienie do Europy,
integracji europejskiej oraz wartości łączących Europejczyków.
Wyniki badań zaprezentowane przez przedstawicieli
ISP oraz zze były punktem wyjścia do otwartej dyskusji. W spotkaniu wzięli
udział reprezentacji instytucji i organizacji zajmujących się długoterminowym
wolontariatem oraz relacjami polsko-niemieckimi, m.in. Fundacji Współpracy
Polsko-Niemieckiej, Ambasady Niemiec, Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji,
Fundacji Schumana, Fundacji Borussia, Stowarzyszenia „Jeden Świat” czy Centrum
Wolontariatu, a także sami wolontariusze, w tym jedna osoba uczestnicząca w
badawczej części projektu.
Dyskusja toczyła się wokół tez sformułowanych
na podstawie wyników wspomnianych badań. Dotyczą one m.in. odmiennych motywacji do wyjazdu, które zidentyfikowano jako
konsekwencję różnych sytuacji biograficznych polskich i niemieckich
wolontariuszy (Niemcy traktują wyjazd na wolontariat jako gap year, dla Polaków jest to zazwyczaj aktywność podejmowana już
po studiach jako ważna praktyka zawodowa). Zwrócono także uwagę na istotę bezpośredniego kontaktu w rówieśnikami
z kraju przyjmującego podczas pobytu na wolontariacie. Taki nieformalny kontakt
wydaje się nie tylko być najbardziej efektywnym, ale i najprostszym sposobem
kształtowania wzajemnego nastawienia Polaków i Niemców do siebie oraz naszych
relacji na poziomie mikro. Podczas spotkania podkreślano wpływ wolontariatu na
relacje miedzy oboma krajami i na budowanie integracji europejskiej. Wyzwaniem będzie
odnalezienie właściwego balansu między osobistymi korzyściami płynącymi z
uczestnictwa w programie wolontariackim oraz pożytkami dla wzmacniania
integracji europejskiej.
Szczegółowa analiza badań oraz wynikających
z nich wniosków i rekomendacji, w tym komentarze z eksperckiego okrągłego
stołu, będzie przedstawiona w raporcie końcowym, którego publikacja planowana
jest na grudzień 2013 roku. Wcześniej, na początku listopada, zostanie
opublikowane krótsze podsumowanie w formie Policy Paper.
Więcej informacji o projekcie dostępnych
jest na stronie ISP: http://www.isp.org.pl/site.php?id=887 oraz zze: http://www.zze-freiburg.de/projekte/laufende-projekte/freiwilligendienste-in-deutschland-und-polen/.