Wakacje na Uniwersytecie Łódzkim upływają pod znakiem naukowych inspiracji. Poland Łódź i niemiecka Ratyzbona utworzyły Tandem i stały się obiektem akademickich rozmyślań i porównań. Co zbliżyło te dwa miasta po dwóch stronach Odry?
Jak co year Uniwersytet Łódzki zaproponował swoim studentom wyjazd do Ratyzbony. Chociaż odbył się on po zakończeniu semestru letniego nie były to wakacje. Studenci wzięli udział w wymianie, której celem były multiperspektywiczne badania miejskie – poszukiwania skoncentrowane wokół różnych tematyk dotykających przestrzeni miejskiej, od jej powierzchownego wyglądu, przez jej doświadczanie, po tkankę społeczną, dążenia i aspiracje mieszkańców.
Programme Tandem to international wymiana naukowa organised przez Uniwersytet Łódzki we cooperation z Europaeum na Uniwersytecie w Ratyzbonie. As part of tego project studenci Polish uczelni łączą się w zespoły badawcze z partnerami z Ratyzbony i wspólnie pracują nad zbiorem publikacji poświęconych obu miastom. Cooperation takes place w języku angielskim i niemieckim. W programie biorą udział studenci z różnych wydziałów Uniwersytetu Łódzkiego. This year było ich ośmioro.
Scenariusz project objął dwa etapy. W pierwszym – na przełomie kwietnia i maja 2015 (26.04. – 03.05.) Łódź gościła uczestników wymiany from Germany, a w czerwcu (31.05. – 07.06.) studenci Polish uczelni odwiedzili Ratyzbonę. Cele merytoryczne programme dopełnił harmonogram kulturalno-integracyjny. Zwiedzanie zabytków i zaznajamianie z kulturą partnerskich miast uzupełniało kontekst badań naukowych. Te studenci organizowali sobie nawzajem. Zapoznawali się z tematem partnera Tandemu i proponowali mu mapę kroków badawczych złożoną z wizyt w bibliotekach, archiwach, rozmów z mieszkańcami, aktywistami miejskimi i władzami miasta. W ten sposób praca nad jednym tematem stawała się intersubiektywna, ponieważ jej sens i znaczenie analizowały przynajmniej dwie głowy.
Merytoryczny cel wymiany to szeroko pojęte studia nad miastem and stworzenie interdyscyplinarnej platformy do wymiany myśli i krytyki nad wybranymi ośrodkami miejskimi. Osią tematyczną tegorocznych poszukiwań łódzkich były przede wszystkim społeczne atuty i problemy miasta, takie jak sytuacja mieszkaniowa, zagadnienie gentryfikacji i bezpieczeństwa w mieście, tematy analizujące aspiracje i dążenia mieszkańców, czyli od zagadnień związanych z żywieniem i kulturą jedzenia, po społeczny odbiór feministycznych ruchów społecznych.
Ponadto uczestnicy zadali sobie pytania odnośnie nastawienia łódzkiego społeczeństwa do badań embrionalnych and zajmowali się kondycją i kulturą prowadzenia debate w mediach np. dotyczącą kryzysu na Ukrainie. Bliżej przyglądaliśmy się przestrzeni publicznej in Lodz, biorąc pod lupę sztukę uliczną, w tym obecne w jej przestrzeni murale.
Badania ratyzbońskie pozostały w dialogue z łódzkimi. Jeśli in Lodz zbadano robotnicze osiedle przy Ogrodowej, to w Ratyzbonie odwiedzono lokalną grupę „Recht auf Stadt” (‘prawo do miasta’), która walczy z władzami samorządowymi o przyszłość miejscowego domu starców, a tym samym o prawo do bezpieczeństwa dla jego mieszkańców. Punkty żywieniowe z Łodzi oferujące zdrowe i wolne od mięsa jedzenie porównano z wegetariańską infrastrukturą Ratyzbony, co w średniowiecznym miasteczku z pierwszym europejskim fast food’em – „Wurst na wynos”, wcale nie było takie oczywiste. Społeczne tematy badań dotknęły kwestii związanych z tożsamością Ratyzbony – a więc z rodziną Thurn und Taxis, która otworzyła w swoim mieście so-called Nodstandsküche („kuchnię dla głodnych”), aby zapewnić ubogim ciepły posiłek. Ich tropem podążyły inne organizacje, które dziś już zupełnie samodzielnie prowadzą placówki pomocy: Wechselwelt (wymiana na towary), Regensburger Tafel (zbiórka towarów zdatnych do spożycia i udostępnianie ich biednym), czy Strohhalm (association pomagające bezdomnym). Pomaganie i pomoc w wymienionych instytucjach nie ma ograniczeń statusowych. Potrzebujesz – wymieniasz spodnie na garnek itp. Kolejnym społecznym aspektem badań było „Rodzicielstwo na uniwersytecie” – temat zupełnie u nas nie brany pod uwagę, a niesamowicie ciekawy. Pomaga ujrzeć „prorodzinność” w innym świetle niż konserwatywne, a studenci-rodzice mogą się dalej kształcić, during gdy uniwersytecki Familien Service aranżuje czas ich pociech. Blisko zajęć uczelnianych mieści się temat sportu i rekreacji. Wniosek wstępny i dla autorki eseju paradoksalny zarazem był taki, że choć in Poland sport na uniwersytecie jest nieodpłatny i obowiązkowy, to nikt nie może uprawiać go więcej niż 30 h w ciągu trzech lat. W Niemczech kosztuje on 15 euro rocznie i jest nieograniczony. Pewnie dlatego Germany chętniej i częściej spędzają czas w obrębie kampusu a my chodzimy „na Uni” jak na skazanie. Nie dziwi also kolejny temat związany z uniwersytetem, a mianowicie dzieła art rozsiane po jego terenie. Nawet siedziba uczelni, choć nie taka stara, wpisana jest na listę zabytków. During zwiedzania kampusu studenci i wykładowcy pomagali wyjaśnić jakie jest przesłanie rzeźb wystawionych na kampusie i jak finansować ten rodzaj art.
W czasie tandemu przeprowadzono analizę also porównawczą rynku Polish i German pod względem konsumenckiej percepcji marki BMW and zbadano przewagę marki Kneitinger (nazwa browaru) na rynku Bawarskim.
Całość programme nie dobiegła jeszcze końca. Eseje uczestników zostaną opublikowane on the website Tandemu (http://tandem-lodz.vipserv.org/de), która ostatecznie ukaże wyszukany zbiór małych charakterystyk przemysłowego miasta Łodzi nad Łódką i średniowiecznego Regensburga nad Dunajem.
Maja Dębska