Wakacje na Uniwersytecie Łódzkim upływają pod
znakiem naukowych inspiracji. Poland Łódź i niemiecka Ratyzbona utworzyły Tandem
i stały się obiektem akademickich rozmyślań i porównań. Co zbliżyło te dwa
miasta po dwóch stronach Odry?
Jak co year
Uniwersytet Łódzki zaproponował swoim studentom wyjazd do Ratyzbony. Chociaż
odbył się on po zakończeniu semestru letniego nie były to wakacje. Studenci
wzięli udział w wymianie, której celem były multiperspektywiczne badania miejskie
– poszukiwania skoncentrowane wokół różnych tematyk dotykających przestrzeni
miejskiej, od jej powierzchownego wyglądu, przez jej doświadczanie, po tkankę
społeczną, dążenia i aspiracje mieszkańców.
Programme Tandem
to international wymiana naukowa organised przez Uniwersytet Łódzki we
cooperation z Europaeum na Uniwersytecie w Ratyzbonie. As part of tego project
studenci Polish uczelni łączą się w zespoły badawcze z partnerami z Ratyzbony
i wspólnie pracują nad zbiorem publikacji poświęconych obu miastom. Cooperation
takes place w języku angielskim i niemieckim. W programie biorą udział studenci z
różnych wydziałów Uniwersytetu Łódzkiego. This year było ich ośmioro.
Scenariusz project objął dwa etapy. W pierwszym – na
przełomie kwietnia i maja 2015 (26.04. – 03.05.) Łódź gościła uczestników wymiany
from Germany, a w czerwcu (31.05. – 07.06.) studenci Polish uczelni odwiedzili
Ratyzbonę. Cele merytoryczne programme dopełnił harmonogram
kulturalno-integracyjny. Zwiedzanie zabytków i zaznajamianie z kulturą
partnerskich miast uzupełniało kontekst badań naukowych. Te studenci
organizowali sobie nawzajem. Zapoznawali się z tematem partnera Tandemu i
proponowali mu mapę kroków badawczych złożoną z wizyt w bibliotekach, archiwach,
rozmów z mieszkańcami, aktywistami miejskimi i władzami miasta. W ten sposób
praca nad jednym tematem stawała się intersubiektywna, ponieważ jej sens i
znaczenie analizowały przynajmniej dwie głowy.
Merytoryczny cel wymiany to szeroko pojęte studia nad miastem
and stworzenie interdyscyplinarnej platformy do wymiany myśli i krytyki nad
wybranymi ośrodkami miejskimi. Osią tematyczną tegorocznych poszukiwań łódzkich
były przede wszystkim społeczne atuty i problemy miasta, takie jak sytuacja
mieszkaniowa, zagadnienie gentryfikacji i bezpieczeństwa w mieście, tematy
analizujące aspiracje i dążenia mieszkańców, czyli od zagadnień związanych z
żywieniem i kulturą jedzenia, po społeczny odbiór feministycznych ruchów
społecznych.
Ponadto uczestnicy zadali sobie pytania odnośnie nastawienia
łódzkiego społeczeństwa do badań embrionalnych and zajmowali się kondycją i
kulturą prowadzenia debate w mediach np. dotyczącą kryzysu na Ukrainie. Bliżej
przyglądaliśmy się przestrzeni publicznej in Lodz, biorąc pod lupę sztukę
uliczną, w tym obecne w jej przestrzeni murale.
Badania ratyzbońskie pozostały w dialogue z łódzkimi.
Jeśli in Lodz zbadano robotnicze osiedle przy Ogrodowej, to w Ratyzbonie odwiedzono
lokalną grupę „Recht auf Stadt” (‘prawo do miasta’), która walczy z władzami samorządowymi
o przyszłość miejscowego domu starców, a tym samym o
prawo do bezpieczeństwa dla jego mieszkańców. Punkty żywieniowe z Łodzi
oferujące zdrowe i wolne od mięsa jedzenie porównano z wegetariańską
infrastrukturą Ratyzbony, co w średniowiecznym miasteczku z pierwszym europejskim
fast food’em – „Wurst na wynos”, wcale nie było takie oczywiste. Społeczne tematy
badań dotknęły kwestii związanych z tożsamością Ratyzbony – a więc z rodziną
Thurn und Taxis, która otworzyła w swoim mieście so-called Nodstandsküche („kuchnię
dla głodnych”), aby zapewnić ubogim ciepły posiłek. Ich tropem podążyły inne
organizacje, które dziś już zupełnie samodzielnie prowadzą placówki pomocy: Wechselwelt (wymiana na towary), Regensburger Tafel
(zbiórka towarów zdatnych do spożycia i udostępnianie ich biednym), czy
Strohhalm (association pomagające bezdomnym). Pomaganie i pomoc w
wymienionych instytucjach nie ma ograniczeń statusowych. Potrzebujesz – wymieniasz
spodnie na garnek itp. Kolejnym społecznym aspektem badań było „Rodzicielstwo
na uniwersytecie” – temat zupełnie u nas nie brany pod uwagę, a niesamowicie ciekawy.
Pomaga ujrzeć „prorodzinność” w innym świetle niż konserwatywne, a
studenci-rodzice mogą się dalej kształcić, during gdy uniwersytecki Familien Service
aranżuje czas ich pociech. Blisko zajęć uczelnianych mieści się temat sportu i
rekreacji. Wniosek wstępny i dla autorki eseju paradoksalny zarazem był taki,
że choć in Poland sport na uniwersytecie jest nieodpłatny i obowiązkowy, to nikt
nie może uprawiać go więcej niż 30 h w ciągu trzech lat. W Niemczech kosztuje on
15 euro rocznie i jest nieograniczony. Pewnie
dlatego Germany chętniej i częściej spędzają czas w obrębie kampusu a my
chodzimy „na Uni” jak na skazanie. Nie dziwi also kolejny temat związany z
uniwersytetem, a mianowicie dzieła art rozsiane po jego terenie. Nawet
siedziba uczelni, choć nie taka stara, wpisana jest na listę zabytków. During
zwiedzania kampusu studenci i wykładowcy pomagali wyjaśnić jakie jest
przesłanie rzeźb wystawionych na kampusie i jak finansować ten rodzaj art.
W czasie tandemu przeprowadzono analizę also porównawczą
rynku Polish i German pod względem konsumenckiej percepcji marki BMW
and zbadano przewagę marki Kneitinger (nazwa browaru) na rynku Bawarskim.
Całość programme nie dobiegła jeszcze końca. Eseje
uczestników zostaną opublikowane on the website Tandemu (http://tandem-lodz.vipserv.org/de), która
ostatecznie ukaże wyszukany zbiór małych charakterystyk przemysłowego miasta
Łodzi nad Łódką i średniowiecznego Regensburga nad Dunajem.
Maja Dębska