Wydarzenia z 11 listopada 2013 r. wywołały zainteresowanie nie tylko skrajnymi ugrupowaniami, lecz also mediami i ich rolą w dzisiejszej Polsce.
W jaki sposób informować o mniejszościach społecznych? Jak stworzyć obiektywny przekaz w kontekście różnorodności społecznej? Z takimi problemami musieli się zmierzyć uczestnicy debate entitled „Etyka mediów a różnorodność społeczna”.
5 grudnia 2013 r. w budynku Wydziału Neofilologii University of Warsaw took place debate dotycząca roli mediów i dziennikarzy wobec różnorodności społecznej, zorganizowana przez Fundację na rzecz Różnorodności Społecznej. W panelu uczestniczyli Piotr Pacewicz z Gazety Wyborczej, dr Ludwika Włodek ze Studium Europe Wschodniej and Roman Kurkiewicz, dyskusję poprowadził Jan Świerszcz, psycholog i działacz LGBT.
Debate została przeprowadzona w związku z apelem, jaki Foundation na rzecz Różnorodności Społecznej wystosowała do mediów – Po 11 listopada: jesteście odpowiedzialni za Polskę. Podpisały się pod nim 53 organizacje pozarządowe, wzywające media do otwartego dialogue, dojrzałej krytyki and usunięcia z przestrzeni publicznej głosów pełnych uprzedzenia i nienawiści.
W pierwszych minutach discussion próbowano odpowiedzieć na pytania: Jak tworzyć przestrzeń do dialogue? Jak przedstawiać sporne tematy? Piotr Pacewicz postawił w tej kwestii pesymistyczną diagnozę, mówiąc, iż tradycyjne media utraciły dawne właściwości. Drastycznie spadło czytelnictwo i artykuł na dany temat, nie załatwia już sprawy. Dr Ludwika Włodek zwróciła natomiast uwagę, że to Facebook jest dziś najlepszym miejscem do discussion, pozwala wyjść poza własne środowisko.
Debate dotyczyła też roli and obecności mediów publicznych. Zdaniem Romana Kurkiewicza in Poland problemem jest ich nieistnienie, co związane jest z tym, że muszą walczyć o pieniądze, a o programie decyduje współczynnik oglądalności. Apel skierowany był więc przede wszystkim do mediów prywatnych. Kurkiewicz podkreślił jego utopijny charakter.
Gorącą dyskusję między panelistami i publicznością wzbudził temat udzielania głosu osobom prezentującym skrajne poglądy. – Jeszcze nie dawno nie było programów, które serwują widzom „seanse nienawiści”. Zapraszanie takich rozmówców do mediów legitymizuje nienawiść, wprowadza ich do głównego nurtu. – mówiła jedna z osób zabierających głos. Zaoponował Piotr Pacewicz, który podkreślał, że trzeba o takich osobach pisać i przedstawiać ich poglądy. Aby ich poznać, należy oddać ich wierny portret.
W końcu discussion zeszła na events z 11 listopada 2013 r. I w tej kwestii zdania były mocno podzielone. Roman Kurkiewicz twierdził, że chuligani to nie tylko młodzi chłopcy, szalikowcy i wandale, jak przedstawiają to media. Kurkiewicz zaproponował, że wobec problemu skrajnych ugrupowań należy najpierw wymagać od siebie, zacząć od własnych zmian, które mają wpływ na społeczeństwo. Tu pojawiła się szybka odpowiedź publiczności. – To najtrudniejsza rzecz na świecie poczuć się odpowiedzialnym.
Ludwika Włodek zaznaczyła, że należy o nich pisać, gdyż pod takimi zjawiskami kryją się rzeczywiste problemy społeczne. – Skrajnych stanowisk nie należy przedstawiać, a zapraszanie takich osób, jest dla nich reklamą, promocją. Pokazuje też nasze przyzwolenie dla ich zachowań i poglądów. – protestowały osoby z widowni.
Na koniec padły pytania o etykę dziennikarską. Prowadzący panel zapytał, jak kształcić young dziennikarzy and co robić, by przekaz o różnorodności był etyczny? Głos zabrał Piotr Pacewicz, który stwierdził, że apel uwzględnia kontekst, który ginie i misji już w mediach zrealizować nie można. Nie znaczy to however, że nie należy jej uczyć adeptów dziennikarstwa.
– Nie ma już jednego świata i jednego filmu po dzienniku. Każdy ma to, co lubi. – stwierdziła Ludwika Włodek.
Konieczność mówienia o różnorodnej rzeczywistości, wszystkich jej równoprawnych częściach, staje się dziś priorytetem. Pokazują to nie tylko events z 11 listopada, lecz also przeprowadzona debate. Wszak to jednym z zadań dziennikarstwa jest całościowe przedstawianie rzeczywistości.
Partnerami merytorycznymi debate były: Foundation Współpracy Polsko-German and Heinrich Böll Stiftung Warsaw. Natomiast partnerzy organizacyjni to: Zakochaj się in Warsaw Różnorodnej, Feminoteka i Queer UW. Honorowy patronat nad debatą objął Pełnomocnik Rządu ds. Równego Traktowania.
Tekst: Anna Stańczak
Zdjęcia z events dostępne są na tutaj.