Od opublikowania słynnego listu, który poruszył
zarówno Niemców jak i Polaków, minęło już pół wieku. Chociaż przez środowiska historyków
oceniany jest różnie, jedno jest pewne: jego przesłanie wciąż jest aktualne.
Mowa
o liście polskich biskupów do niemieckich duchownych. W 1965 roku, zaledwie 20
lat po zakończeniu II wojny światowej, wysłała polscy księża wysłali list-orędzie, w którym nawoływali do pojednania
między narodami. Jego inicjatorem i autorem był biskup Bolesław Kominek – przyszły
arcybiskup wrocławski.
W
liście streszczono historię trudnych stosunków polsko-niemieckich. Podkreślono,
że nie tylko Polacy cierpli podczas wojny. Ofiarami były też miliony Niemców,
którzy na skutek wysiedleń musieli opuścić swoje domy i zacząć życie od nowa. Duchowni podkreślili jednak, że granica na
Odrze i Nysie jest dla Polski „sprawą egzystencji” i zaznaczali, że
powinna być utrzymana. W liście padły słynne słowa, które do dziś budzą emocje:
„W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu wyciągamy do
Was (…) nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”.
List
negatywnie oceniły władze PRL. Uznano, że biskupi zdradzili Polaków i w ich
imieniu udzielili wybaczenia, na które było za wcześnie. Biskupi tłumaczyli
zaś, że pod listem podpisałby się każdy katolik – sednem chrześcijańskiej wiary
jest przecież przebaczenie.
By lepiej zrozumieć okoliczności powstania
listu i jego następstwa, warto wybrać się wystawę „Pojednanie/Versöhung in
progress… Kościół katolicki i relacje polsko-niemieckie po 1945 r.” To spacer
przez wieki polsko-niemieckiej historii. Na historycznych mapach, rycinach i
fotografiach zobaczymy jak przez lata układały się stosunki między narodami po
dwóch stronach Odry. Dowiemy się, jakie wydarzenia historyczne sprawiły, że
przez lata stereotyp Polaków o Niemcach i Niemców o Polakach był negatywny. I
jak list – który do dziś budzi wiele emocji – wpłynął na losy obu państw.
Wystawa czynna jest od 17 stycznia.
______________________________
Skomplikowana,
trudna, pełna wzajemnego żalu – czy rzeczywiście tylko taka była historia
relacji Polski i Niemiec? To w rozmowie z Agnieszką Oszust tłumaczy Przemysław
Góral, opiekun wystawy „Pojednanie/Versöhung in progress… Kościół katolicki i
relacje polsko-niemieckie po 1945 r.” prezentowanej we wrocławskim Ratuszu.
[MP3]