20 lat rozszerzenia UE: Polska i zbliżenie do Niemiec
Spotkania poświęcone 20. rocznicy
rozszerzenia Unii Europejskiej w ramach Koła Dyskusyjnego Polska oraz w
redakcji dziennika Tagesspiegel były okazją do podsumowań, krytycznej analizy sytuacji
Unii Europejskiej oraz dyskusji o nowych wyzwaniach i perspektywach – w tym o kolejnym
etapie rozszerzenia Wspólnoty.
23 kwietnia 2024 r. odbył się warsztat w ramach Koła Dyskusyjnego
Polska. Wydarzenie w formule Chatham House miało nakreślić polsko-niemiecką wizję rozwoju projektu europejskiego.
Przedstawiciele świata polityki, nauki i społeczeństwa
obywatelskiego szukali odpowiedzi na pytania o zagrożenia bezpieczeństwa i przyszłość
Unii Europejskiej, jej znaczenie geopolityczne oraz rolę Polski i Niemiec w
procesie akcesyjnym Ukrainy i nowej polityce wschodniej Unii Europejskiej.
Podkreślono, że w obliczu zagrożenia ze strony Rosji i niepewnych relacji z USA
istotne staje się wypracowanie kompromisów wśród państw członkowskich Unii
Europejskich, mimo różnic zdań.
Podziękowania za wkład w dyskusję należą się w szczególności:
Karolinie Wigurze z Fundacji Kultura Liberalna, Barbarze Lippert ze Stiftung
Wissenschaft und Politik, Sybille Sorg z Federalnego Ministerstwa Spraw
Zagranicznych, Axelowi Schäferowi, posłowi do Bundestagu i ekspertowi SPD ds.
polityki zagranicznej, Laurynasowi Vaičiūnasowi z Kolegium Europy Wschodniej
im. Jana-Nowaka-Jeziorańskiego oraz Agnieszce Walter-Drop, reprezentującej
Parlament Europejski.
25 kwietnia 2024 r. w redakcji dziennika Tagesspiegel odbyła się debata
podsumowująca 20 lat członkostwa Polski w UE, w szczególności jego znaczenia dla
Polski i pozostałych państw członkowskich oraz wpływu przystąpienia Polski do
UE na relacje bilateralne Dyskusję moderował Christoph von Marschall. Partnerem wydarzenia była Fundacja
Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Irene
Hahn-Fuhr, członkini zarządu FWPN i kierownictwa think tanku
„LibMod – Zentrum Liberale Moderne”, podkreśliła rolę Niemiec jako „adwokata”
Polski w drodze do członkostwa w UE. Przypomniała też że to właśnie Niemcy uniemożliwiły
Polsce pełnoprawne członkostwa w UE przed 2011 r., będąc siłą napędową modelu
2+3+2, który umożliwił Polsce swobodny przepływ siły roboczej dopiero po
siedmiu latach. Wbrew pierwotnym obawom, rozszerzenie UE – jak wiemy dzisiaj –
pobudziło niemiecki rynek pracy i wzrost gospodarczy.
Ekspert ds. Polski Kai-Olaf Lang stwierdził, że
rozszerzenie UE wyzwoliło ogromny potencjał współpracy i doprowadziło do wyraźnego zbliżenia w relacjach polsko-niemieckich.
Podkreślił znaczenie konstruktywnego dialogu w sytuacji różnicy zdań.
Jak wyjaśniła Agnieszka Łada-Konefał, wicedyrektorka
Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich wizerunek Niemiec w Polsce zmienił się w
ciągu ostatnich 20 lat, W oparciu o wyniki Barometru Polska-Niemcy Polacy mają bardziej
realistyczny, a mniej wyidealizowany obraz zachodniego sąsiada.
Koordynator Rządu Federalnego ds.
Polsko-Niemieckiej Współpracy Międzyspołecznej i
Transgranicznej Dietmar Nietan był przekonany, że konkretne inicjatywy
przełożą się na ożywienie w stosunkach polsko-niemieckich, szczególnie w kontekście
zaplanowanych na lipiec wspólnych polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych.
Opowiedział się za wzmocnieniem istniejących i sprawdzonych instytucji
społeczeństwa obywatelskiego, takich jak Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej,
aby umożliwić szeroko rozumiane zbliżenie społeczeństw Polski i Niemiec.
Współprzewodniczący Rady Fundacji Markus Meckel przypomniał rok
1989 i pokojową rewolucję, która była częścią przemian w Europie Środkowo-Wschodniej
jako elementy wspólne w polskiej i niemieckiej kulturze pamięci. Jego zdaniem należy
rozszerzyć tę perspektywę, także o budowanie wspólnej pamięci o tragicznych wydarzeniach
jak np. 85. rocznica paktu Ribbentrop-Mołotow.
Podsumowanie dyskusji na stronie dziennika Tagesspiegel autorstwa
Aleksandry Lebedowicz dostępne pod linkiem: https://bit.ly/3wp2HUY („Polen wollte vom Spielfeld zum Spieler werden”).
Nagranie z wydarzenia (w języku niemieckim) jest dostępne tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=aNx89N0oUb4
30 kwietnia 2024 r. Tagesspiegel opublikował specjalny dodatek „20
lat rozszerzenia UE na przykładzie Polski” („Der Fall Polen: Ein Land im
Wandel“), załącznik w PDF do pobrania na dole strony.
Dziękujemy zespołowi Tagesspiegel za współpracę.
Zdjęcia: Antonina Polukhina.