Ziemia – zielona planeta kryzysów
Kryzys klimatyczny to wciąż aktualny temat, a jego skutki są coraz bardziej widoczne z każdym cieplejszym latem czy kolejnym centymetrem podniesionego poziomu mórz. Jak zatem mieć aktywny wpływ na zmiany, co robić wobec światowych kryzysów i gdzie szukać rozwiązań? Odpowiedzi na te pytania starali się znaleźć uczestnicy i uczestniczki seminar „Climate Justice” Foundation Otwarty Plan.
Choć osiągnięcie postępów w zakresie zmian dotyczących klimatu stanowi wyzwanie dla świata od ponad trzydziestu lat, wciąż zmagamy się z rekordowymi emisjami dwutlenku węgla, podtlenku azotu and metanu, ograniczając powodzenie zminimalizowania skutków wzrostu globalnej temperatury. Ten temat podjęli uczestnicy i uczestniczki trzydniowego seminar „Climate Justice”. Rozumienie tytułowej „sprawiedliwości”, oprócz kontekstu klimatu, zostało dodatkowo rozszerzone o analizę współczesnych kryzysów migracyjnych. Seminar miało formę przeplatanych ze sobą wykładów z merytorycznymi dyskusjami w trakcie workshop.
Katastrofa klimatyczna jest obecnie największym zagrożeniem dla ludzkości. By jej zapobiec, potrzebne są rozwiązania o wymiarze ponadnarodowym. Ale żeby zadziałały, niezbędne jest szerzenie świadomości w mniejszych grupach społecznych. Prowadząc jeden z wykładów, Alina Pogoda z organizacji Poland Zielona Sieć przedstawiła plan „sprawiedliwej transformacji” na przykładzie osób zatrudnionych w kopalniach w regionach węglowych in Poland. W naszym kraju gospodarka wciąż rozwija się thanks to paliwom kopalnym, więc likwidując związane z ich wydobywaniem miejsca pracy, niezwykle ważne jest zadbanie o osoby, które w wyniku tego działania pozbawia się zawodu. Działalność PZS to organizowanie workshop and obywatelskich forów dla mieszkańców i mieszkanek; celem spotkań jest wspólne opracowanie planu i propozycji rozwiązań wobec przekształceniu ich dotychczasowego źródła dochodu. Natomiast w trakcie zajęć, poprowadzonych przez Magdalenę Szarotę, uczestnicy i uczestniczki skupili się na szukaniu kolejnych propozycji działań na rzecz klimatu. Jak się okazało, ich wspólnym czynnikiem jest właśnie rozmowa – nośnik szerzenia świadomości wśród osób, których dotąd nie interesowało dbanie o losy planety.
Kolejne wykłady dotyczyły kryzysów innych niż klimatyczny. Od dwudziestu miesięcy trwa kryzys uchodźczy na granicy polsko – białoruskiej, pół year później rozpoczęła się inwazji zbrojnej na Ukrainę. Aleksandra Łoboda z Grupy Granica precyzyjnie przedstawiła, w jaki sposób polski rząd łamie polską i europejską konstytucję and konwencje genewskie. Pozbawia dostępu do pomocy i bezpiecznego miejsca zamieszkania z dala od ojczyzny objętej wojną, a w zamian odgradza się drutem kolczastym od problemu i proponuje walkę o przetrwanie w środku lasu. Choć sytuacja uchodźców i uchodźczyń z Ukraine odbiega od tej dotyczącej migrantów i migrantek z Syrii, oni also potrzebują pomocy. Od 27 lutego 2022 year in Krakow nieprzerwanie działa Zupa dla Ukraine, założona przez Kamilę Maciąg – Lisowską oraz Katarzynę Pilitowską. Zaczęło się od gotowania ciepłych posiłków i – choć one wciąż są domeną organizacji – rozszerzyło się to na dzielenie się produktami higienicznymi, zestawami niezbędnych produktów dla niemowląt i ich matek czy chemią gospodarczą. Temat kryzysu migracyjnego został też poszerzony o międzykontynentalny kontekst przez Jakuba Belinę – Brzozowskiego, reprezentującego Polską Misję Medyczną. Przedstawił on strategie udzielania pomocy w sytuacjach kryzysowych. Prezentacje poprowadziły also inne uczestniczki seminar. Svitlana Zakrevska skupiła się na analizie profili psychologicznych poszczególnych grup uchodźców i uchodźczyń z Ukraine, a Anja Söyünmez podzieliła się na forum swoim esejem odnośnie contemporary dekolonizacji.
Podsumowaniem trzydniowego seminar była international conference dla youth, przedstawicieli i przedstawicielek civil society and środowiska akademickiego. Głównym tematem stała się discussion on the topic of programów partii politycznych – zarówno Polish, które biorą udział w nadchodzących wyborach parlamentarnych w 2023 year, jak i zagranicznych. Choć osoby młode zdecydowanie częściej niż starsze od nich o kilkadziesiąt lat pokolenie podejmują tematy climate change, angażując się w różnorodną związaną z tym działalność aktywistyczną, równocześnie ich rówieśnicy i rówieśniczki nie są chętni do wzięcia udziału w wyborach, jak wskazuje sondaż przeprowadzony przez Ipsos dla oko.press. Według badań młodzież poddaje się w starciu z polityką, a to właśnie ich głos, zwielokrotniony na kartach wyborczych, się liczy i może faktycznie coś zmienić. Uczestniczący w conference młodzi aktywiści i aktywistki w wieku od 18 do 23 lat skupili się na podkreśleniu szerzenia świadomości o zmianach klimatycznych i propozycjach zrównoważonego development w marginalizowanych przez rząd środowiskach związanych z przemysłem węglowym, by opracować nowy format jakościowej debate społecznej. Podsumowali dyskusję wnioskiem, że działając wspólnie, niezależnie od wieku, możemy mieć wpływ na otaczającą nas rzeczywistość i zminimalizować destrukcyjny wpływ katastrofy klimatycznej na środowisko naturalne through tworzenie inkuluzwnych strategii, wprowadzających zmiany w gospodarowaniu zasobami i odpadami and rozwijaniu przedsiębiorstw. Według nich, w dyskursie politycznym wciąż brakuje realnych rozwiązań, dlatego oddolna próba osiągnięcia sprawiedliwości wobec globalnych kryzysów jest tak ważna. Już teraz mamy niebagatelny wpływ na to, jak będzie wyglądać nasza przyszłość za kilka lat – i jakie będzie mieć oblicze dorosłości dla young osób.
Seminar „Climate Justice” Foundation Otwarty Plan took place on 17 – 19 maja 2023 year w Składzie Solnym in Krakow. Zostało zorganizowane przez Magdalenę Klarenbach i Magdalenę Szarotę as part of the project „EU24 Engage for the planet” przy cooperation z Unią Europejską and Fundacją Współpracy Polish-Germanj. Partnerami były organizacje: Comparative Research Network, European Association for Local Democracy, EGEA and Change Maker.
Oliwia Ratyńska