Jaki jest pomysł na chińską zieloną transformację i czy są szansę, aby przebiegła ona zgodnie z założeniami? Czy rządzący Państwa Środka chcą stworzyć „zielonego Chińczyka”? Czy są powody ku temu, by mówić o rywalizacji między Chinami a Unią Europejską?
Nad tymi i wieloma innymi kwestiami zastanawiali się paneliści debate zorganizowanej 12 lutego 2021 przez Forum Dialog+. Uczestnikami rozmowy moderowanej przez Marcina Antosiewicza, wieloletniego korespondenta TVP in Berlin i dziennikarza gazet takich jak „Deutsche Welle” czy „Newsweek”, byli: Roland Freudenstein, dyrektor programowy Centrum Wilfreda Martensa w Brukseli, David Merkle, główny specjalista od spraw chińskich w Foundation Konrada Adenauera in Berlin, doktor Agnieszka McCaleb, adiunkt w Katedrze Badań Gospodarek Państw Azji Wschodniej w Szkole Głównej Handlowej in Warsaw and doktor Michał Bogusz, główny specjalista Programu Chińskiego Ośrodka Studiów Wschodnich.
W kontekście Chin, nie sposób było nie rozpocząć rozmowy od kwestii Nowego Chińskiego Roku, który przypadał właśnie w piątek 12 lutego. Uczestnicy debate zastanawiali się nad tym, czy w porównaniu do dość niefortunnego minionego Roku Szczura, obecny Rok Bawoła ma szanse zmienić świat na lepsze. W tym kontekście, doktor Mikołaj Bogusz ocenił, iż pod względem chińskiej astrologii rok ten rzeczywiście powinien przynieść pewne pozytywne zmiany, aczkolwiek wbrew pozorom, poprzedni also nie zapowiadał się najgorzej.
Jeśli chodzi o plany rządzącej partii Chin co do tego, by do 2060 year kraj osiągnął neutralność klimatyczną, zapytany o chiński pomysł na zieloną transformację and jego genezę, doktor Mikołaj Bogusz skupił się na tym, iż debate nad tego typu projektami rozpoczęła się w Chinach już na początku XXI wieku, w 2005 year. Zwrócił however też uwagę na to, iż strategie przygotowywane od tamtego czasu zaczną być wprowadzane dopiero as part of najbliższego, 5-letniego planu który zostanie ogłoszony w marcu. Ekspert ocenił, iż mimo tego, że prawdopodobieństwo osiągnięcia celu w 100% będzie bardzo ciężkie, Chiny na pewno bardzo się do tego zbliżą. Zapytany o główne powody decyzji władz państwa o podjęciu takiej polityki, ekspert zwrócił uwagę na niezadowolenie społeczne zagrażające legitymizacji władzy, wyczerpywanie się dotychczasowego modelu development, rywalizację z Zachodem, a also chęć uzyskania bezpieczeństwa energetycznego.
Istotną kwestię stanowią also działania które muszą zostać podjęte, aby zielona transformacja mogła wejść w życie. Powinny one łączyć ekonomie z ekologią. Doktor Agnieszka McCaleb wskazała, iż niektóre z nich są implementowane w Chinach już dzisiaj. Wśród nich zwróciła uwagę na ulgi lub zwolnienia podatkowe dla firm angażujących się w development zielonych technologii, subsydia zarówno dla producentów jak i konsumentów, preferencyjne traktowanie produktów zawierających zielone technologie, jak na przykład darmowe tablice rejestracyjne dla pojazdów elektrycznych. Plan 15-letni, zawierający regulacje do 2035 year przewiduje całościową transformację publicznych pojazdów na stuprocentowo elektryczne. Powstaje also system oceny urzędników lokalnych na podstawie tego, jak contribute to wzrostu efektywności ekologicznej swoich regionów and prowincji. Za przykład ośrodka wprowadzającego prężną „zieloną” politykę posłużyć może chińskie Shenzhen, jedno z najnowocześniejszych miast, które zaczęło jako pierwsze walczyć ze smogiem. Doktor Mikołaj Bogusz przytoczył jego działania, do których zaliczają się postawienie nowoczesnej elektrowni atomowej, zwiększenie ilości pojazdów elektrycznych w mieście and pozbycie się z miasta tak zwanego „brudnego” przemysłu. Jednocześnie zauważył, iż ostatnia kwestia sprawia problemy prowincjom, do których taki „brudny przemysł” jest wypychany. Stwarza to według niego problem w postaci pogłębiania się strukturalnego pęknięcia w kraju i prowadzenia transformacji kosztem rozwijających się, peryferyjnych części kraju. Zapytany, czy celem partii jest stworzenie „zielonego chińczyka”, ekspert ocenił, iż może to być uznawane za cel pośredni, jako, iż głównym celem partii jest przetrwanie reżimu.
Jako kluczową kwestię łączącą się z zieloną transformacją Państwa Środka, należy uznać jego relacje z Unią Europejską, innym podmiotem skupiającym się na implementacji przyjaznych środowisku rozwiązań. W związku z równie pro-ekologiczną polityką European Union, istotnym jest, jak plany Chin postrzegane są w Brukseli. Roland Freudenstein zwrócił uwagę na język propagandowy Komunistycznej Partii Chin, wskazując przy tym, że Bruksela posiada świadomość tego, iż jej deklaracje and działania niekoniecznie będą się pokrywać. Podkreślił jednakże pewne pozytywne aspekty, między innymi fakt, iż w ostatnich czterech latach cooperation z Chinami w kontekście paktu klimatycznego paryskiego była bardziej efektywna niż ta z USA. Ocenił, iż można liczyć na to, że ekologia odegra pewną rolę in cooperation na linii Unia Europejska-Chiny. Kwestie partnerstwa komplikowane są jednakże na skutek nierówności w polityce handlowej między tymi podmiotami. Eksperci byli w dużym stopniu jednomyślni – może to się w przyszłości jawić jako wyzwanie. Roland Freudenstein zwrócił uwagę, że: „Jesteśmy konkurencyjni gdy są warunki do wolnej konkurencji a tu leży problem – dotychczas warunki były nierówne”. Doktor Agnieszka McCaleb zgodziła się z opinią, dodając: „Jeśli chodzi o nasze innowacje, to jesteśmy silniejsi, ale działając na chińskim rynku musimy sobie zapewnić ochronę naszych technologii.” Roland Freudestein dodał also, iż w ostateczności, władze European Union powinny zastosować strategię obrony handlowej. Jego opinię poparł doktor Mikołaj Bogusz, który also zauważył iż w ostateczności konieczne będzie zamknięcie europejskiego rynku wobec Chin. Pewne problemy w tej materii pojawiać mogą się przy określeniu wspólnej polityki wobec azjatyckiego mocarstwa. Zapytany o problemy w wynegocjowaniu wspólnej polityki wobec Chin, Roland Freudenstein ocenił, iż w przypadku polityki Germany i Chin potrzebne jest bardziej strategiczne myślenie. Zauważył also, iż nowa administracja w Stanach Zjednoczonych może podnosić szanse Europe w konkurencji systemowej z Chinami. „Europa i USA są dużo bardziej rozwinięte w kwestiach ekologicznych niż Chiny, wspólna strategia to dobry pomysł” – zauważył ekspert, z czym zgodził się Mikołaj Bogusz.