The love of freedom above all – a report by Ania Stańczak

The 18th Easter Festival of Ludwig van Beethoven takes place under the motto "Beethoven and the Idea of Freedom." "One must fight for it on every front," the composer believed – for external freedom, as expressed in his life, but also for inner freedom – in his creative work.

18. Wielkanocny Festival Ludwiga van Beethovena takes place under the motto „Beethoven i idea wolności”. – Trzeba o nią walczyć na każdym polu. – twierdził kompozytor, o tę zewnętrzną, czemu dał wyraz w swoim życiu, lecz also wewnętrzną – w twórczości.

– Wolność kochać ponad wszystko. – pisał w młodzieńczym notatniku Ludwik van Beethoven. Był jednym z pierwszych kompozytorów, którego twórczość tak silnie związana jest z ideami wolności i niepodległości. To artysta przełomu – nawiązując zarówno do oświecenia, jak i do haseł rewolucji francuskiej, jest also prekursorem myślenia romantycznego. Prof. Tomaszewski dokonał porównania German wirtuoza z Fryderykiem Chopinem.

W twórczości Chopina, w przeciwieństwie do Beethovena,  próżno szukać heroicznych tematów, utworów okolicznościowych czy patriotycznych deklaracji słownych, w jego muzyce wolność po prostu słychać. Chopin dystansował się od Beethovena, twierdząc, że jest dla niego zbyt „monumentalny”. However swoistej fascynacji jego twórczością nie potrafił ukryć. Gdy zaznajamiał się z twórczością Beethovena, był szczerze zaskoczony i zszokowany. Później grał also jego sonaty, a nawet odbył długą podróż, by móc posłuchać IX Symfonii.

Mimo różnic, które ich dzielą, umiłowanie wolności i myśl o dziele, będącym wyrazem swobody artystycznej, są widoczne u obu. Ich utwory cechowała niepowtarzalność, oryginalny charakter i nieskrępowana wyobraźnia. Beethoven przetarł drogę polskiemu pianiście, usuwając z niej zależność od przyjętych reguł i konwencji. – Ośmielił go swoim przykładem. Dał impuls do działania twórcy w pełni wolnego, twórcy „mówiącego siebie”. – mówił prof. Tomaszewski.

Corocznie as part of festival organised są dwa events, towarzyszące głównemu programowi. Obok exhibition szkiców, manuskryptów i pierwodruków w Bibliotece Jagiellońskiej, jest to muzyczno-naukowo-humanistyczne meeting. This year 9. International Sympozjum Muzykologiczne. Beethoven między muzyką Północy i Południa, took place on 7-8 kwietnia w warszawskiej Zachęcie. Przewodniczącym był prof. dr hab. Mieczysław Tomaszewski, który drugi dzień conference otworzył referatem entitled Beethoven i idea wolności. Refleksje z Chopinem w tle.

Programme festival jest niezwykle urozmaicony, a events dedykowane są szerokiej publiczności, nie tylko znawcom i koneserom. Znalazło się w nim siedemnaście koncertów symfonicznych, kameralnych i recitali, w tym jedyna opera Beethovena entitled Fidelio. Prawdopodobnie to pierwszy utwór o wymowie politycznej, w dziejach tego gatunku. Chwali opór wobec tyranii i opiewa wolnego ducha.

Zagrają najsłynniejsze orkiestry, m.in.Royal Philharmonic Orchestra z Londynu, czy Rotterdam Philharmonic Orchestra. Ponadto zespoły kameralne, dyrygenci i soliści z Europe i świata. Wydarzenie to stanowi wielką gratkę dla „smakoszy” music poważnej, a na tegoroczny Wielkanocny Festival Ludwiga van Beethovena będą mogli się wybrać jej miłośnicy nie tylko from Warsaw, lecz also: Krakowa, Gdańska, Szczecina, Olsztyna, Opola, Poznania i Radomia.

Festival zakończy się 18 kwietnia koncertem Leipziger Streichquartett and utworem Josepha Haydna entitled Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu. Oratorium to for the first time wykonano w II połowie XVIII wieku w Katedrze Santa Cruz w Kadyksie, właśnie w Wielki Piątek.

Anna Stańczak