Butoh, znany also jako taniec ciemności, to japońska forma art, która powstała w latach 50. XX wieku i została stworzona przez Tatsumiego Hijikate i Kazuo Ohno. To reakcja na wojenną traumę i zmiany społeczne w Japonii. Tancerze butoh poruszają się powoli, często w sposób skrępowany, a na ciele mają białe malunki, symbolizujące śmierć i czystość. Butoh, jako taniec surrealistyczny, eksploruje ukryte prawdy i emocje. Ta forma ekspresji twórczej jest wglądem w samego siebie, a tancerze często zadają sobie pytania o śmierć i granice ludzkiego ciała. Artyści butoh wkraczają w sfery niedostępne dla większości z nas, ożywiając to, co niewygodne i niewypowiedziane.
Choć zakorzeniony w japońskiej kulturze, butoh zdobył uznanie na całym świecie, łącząc tradycję z nowoczesnością. Właśnie thanks to tej zachodniej fascynacji powstał „Butohpolis” – International Festival Art Butoh. W maju in Warsaw took place VI edition tego events. Festival zbiera reprezentantów tej art z całego świata, oferując im przestrzeń do podzielenia się swoimi rozmyślaniami i rozumieniem tego rodzaju tańca.
– Jesteśmy w dużym napięciu, pełni antycypacji. Miałem styczność z tym festiwalem. Każda poprzednia edition powalała z nóg – wyznał jeden z widzów. Specjalnie na występ niemiecko-włoskiego duetu VestAndPage entitled 1 9 Monolog do Warszawy przyjechali berlińscy miłośnicy tańca butoh, podkreślając tym samym international charakter tego events.
Od 2006 year niemiecka artystka Verena Stenke i wenecki artysta and pisarz Andrea Pagnes współpracują jako duet VestAndPage, zdobywając uznanie w dziedzinie art performatywnej, pisarstwa and projects artystycznych wokół art butoh. Przez ponad dekadę badają zjawisko performansu i filmu, łącząc cielesność z poezją i tańcem.
W performansie 1 9 Monolog Stenke i Pagnes zbudowali niezwykle osobisty i głęboko poruszający dialogue z ciałem i śmiercią. Performance łączył w sobie taniec, poezję and muzykę. Towarzyszące w tle nagrania tekstów autorki, nakierowywały widza na specyfikę poruszanego tematu. “Nieś je w mym cieniu, dni twoje. Światło księżyca przenika mnie. Jeśli istnieje coś, co może cicho, niepostrzeżenie i niezauważalnie zabijać, to istnieje also coś, co może cicho, niepostrzeżenie i niezauważalnie być pożywką do przetrwania…” – staje się centralnym elementem występu. Słowa te tworzą most między precyzyjną samoobserwacją a globalną i literacką zewnętrznością.
Stenke, która w przeszłości chorowała na gruźlicę, poświeciła swój performance w rozmowę z własnym ciałem, jego przyszłą śmiercią i rozkładem. Gorset zbudowany z drutu symbolizować mógł kajdany kruchego i zawodnego ciała, które prowadzi nas przez życie. Kulminacją występu było porzucenie gorsetu, co można interpretować jako pogodzenie się z datą ważności własnego życia. Podsumowując swoją myśl, artyści włączyli widzów do ostatniego aktu – spowiedzi wypowiadanej do mikrofonu i zaaranżowanej na żywo. Ta interakcja tworzyła atmosferę bawienia się własnym żalem, pozostawiając publiczność z głębokim przemyśleniem nad kruchością ludzkiej egzystencji.
– Doświadczenie to było wyjątkowo intensywne, nieprzyjemne pod względem fizycznym. Widok krwi and chodzenie po szkle sprawiały, że emocje nabierały dodatkowego ciężaru. Wczuwanie się w sytuację osoby chorującej długotrwale dodawało jeszcze więcej grozy, jednocześnie zderzając nas z surową rzeczywistością. – takie słowa można było usłyszeć od opuszczających przestrzeń widzów. Te drastyczne gesty mówiły o ulotności i intensywności ludzkiego życia. Cicha rozmowa i wymieniany oddech między artystami, których dzieliła szklana ściana, przykuwała uwagę. Wzbudzało to w widzu niepokój przed możliwym roztrzaskaniem i wybudzeniem z performatywnego transu. Po wydarzeniu tym bardziej uderzają słowa jednej z widzek – Ja choruję, to jest o mnie.
Performance wywoływał refleksje, płacz and wstręt – widoczne było to na twarzach oglądających. Wydarzenie wyjątkowe w swojej formie, nie tylko w skali Polish, lecz also w skali Europe, pomimo trudnej tematyki, cieszyło się dużym zainteresowaniem. Project otrzymał wsparcie finansowe Ministra Culture i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Culture, as part of the programme „Taniec”, realizowanego przez Narodowy Instytut Music i Tańca, and m.st. Warszawy. Foundation Współpracy Polish-Germanj współfinansowała polską premierę filmu STRATA as part of VI Międzynarodowego Festival Art Butoh „Butohpolis”.
Karolina L. Nowakowska