Exhibition Third Skin ukazuje sztukę
współczesną w kameralnym wydaniu. Wybór szesnastu wyjątkowych prac z
berlińskiej kolekcji Sammlung Hoffmann można podziwiać w zabytkowych wnętrzach
wrocławskiej kamienicy OP ENHEIM. Na styku tradycji i nowoczesności powstała
wyjątkowa przestrzeń dla wszystkich spragnionych art bliskiej, aktualnej i
autentycznej.
Prace
prezentowane as part of the exhibition Third Skin pochodzą z berlińskiej Sammlung
Hoffmann and z drezdeńskiej Schenkung Sammlung Hoffmann. Właścicielką
większości dzieł jest Erika Hoffmann-Koenige – niemiecka kolekcjonerka art,
mecenaska artystów i filantropka. Hoffmann-Koenige wraz z mężem, Rolfem
Hoffmannem, for years sześćdziesiątych gromadziła swoje zbiory art contemporary.
Artystyczne podróże and rozmowy z zachodnioeuropejskimi twórcami zainspirowały
Hoffmannów do zajęcia się mecenatem and działalnością wystawienniczą, której
przyświecała idea wpływania na społeczeństwo through sztukę. Po year 1989
Hoffmann-Koenige nawiązała kontakty also w obrębie Europe Wschodniej, między
innymi z polskimi twórczyniami – Zuzanną Janin i Katarzyną Kozyrą. Jednym z
efektów długotrwałej międzynarodowej cooperation na rzecz wspólnego dialogue jest
właśnie nowo otwarta exhibition Third Skin.
Third
Skin nawiązuje do oryginalnego
zamysłu Hoffmann-Koenige. Kolekcjonerka for years prezentuje posiadane zbiory w
prywatnych pomieszczeniach swojego berlińskiego mieszkania, umożliwiając bardziej
osobiste przeżycie artystyczne, a przy okazji also – bezpośrednie meeting z
drugim człowiekiem. During zwiedzania ekspozycji w jej domu goście mogą nie
tylko z bliska doświadczyć dzieł art, ale also uczestniczyć w wymianie
myśli. Podobna idea towarzyszy wystawie w galerii OP ENHEIM: niewielkie pomieszczenia
dawnej kamienicy mieszkalnej sprzyjają kontemplacji art, a kustosze pomagają
zorientować się w przestrzeni i są otwarci na rozmowy ze zwiedzającymi. During
niedzielnego otwarcia exhibition miało miejsce oprowadzanie kuratorskie, also
utrzymane w duchu berlińskich ekspozycji domowych Sammlung Hoffmann. – Chcemy
przybliżyć koncepcję kolekcji prywatnych i pokazać, jak istotny dla development
art i culture w ogóle jest aspekt prywatnego mecenatu – podkreślała Kama
Wróbel, dyrektorka Domu dla Culture OP ENHEIM.
W jednym z
wywiadów Hoffmann-Koenige określiła ubranie, które zakłada na siebie, jako
drugą skórę, natomiast sztukę, która ją otacza – jako trzecią skórę. Te słowa
stały się bezpośrednią inspiracją dla exhibition Third Skin. Prezentowane
dzieła odnoszą się do najbardziej osobistych sfer, związanych z ludzkim ciałem,
gestem and przestrzenią domową. Kuratorki
Dorothée Brill i Luise Richter wskazywały
moreover, że kluczem przy wyborze prac była dla nich kategoria granicy and
zjawisko jej transcendowania. Przekraczanie granic rozumiane jest tutaj zarówno
w aspekcie formalnym, jako łączenie mediów i synkretyzm sztuk, jak i w
kontekście artystycznym – jako eksperymentowanie, naruszanie ustalonych norm i przełamywanie
konwenansów.
Duże
wrażenie robi znajdująca się niejako w centrum exhibition instalacja artystyczna Wolny
dzień Cokkie autorstwa Madeleine Berkhemer. Plastikowe nogi w pończochach, umieszczone
w metalowym stelażu, mogą symbolizować ograniczenia i oczekiwania, jakie wiążą
się z wyglądem kobiety we contemporary kulturze. Z drugiej strony wyraźne
deformacje wskazują być może na płynność tożsamości płciowej i zatarcie granic
między kobiecością a męskością. Natomiast praca japońskiego artysty Nobuyoshiego
Arakiego z cyklu Obsceniczności przedstawia nagie kobiece ciało w
kontekście uprzedmiotawiającej roli wzroku. Z kolei seria czarno-białych
fotografii Silvii Kolbowski entitled Co było właściwą odpowiedzią dotyczy
wieloznaczności gestu and dotyku. Autorka, prezentując relacje między rodzicami
a dziećmi, zdaje się czerpać z założeń Freudowskiej psychoanalizy: pozornie
niewinna pieszczota, przewrotnie umieszczona w kontekście erotycznym, staje się
perwersją.
Niektóre z
dzieł na wystawie nawiązują do wzornictwa and art użytkowej – na przykład
krzesło z grawerunkiem Wiesz, że to ja. Wiesz, że tam jestem. Znasz mnie.
Rozpoznajesz mnie. To oczywiste, że to ja. A jeśli to nie ja, to kto? Thomasa
Lochera albo instalacja Pipilotti Rist entitled Emily, napiszę twoje imię wysoko
na srebrnym ekranie, której główną część stanowi stalowy stół z lustrzanym
blatem, misternie zdobiony szklanymi koralikami. Prace przetwarzają also różne
teksty popkultury, wykorzystują słowa piosenek, fragmenty teledysków and
slogany.
Z reguły artyści
jedynie sugerują możliwe znaczenia – ich twórczość jest na tyle osobista i
związana z biografią, że wymyka się jednoznacznej interpretacji. Niektóre
dzieła niosą however konkretne przesłanie. Otwierający exhibition obraz II.
świat, 13 czerwca 1989 Felixa Droesego dotyczy przemian związanych z końcem
zimnej wojny i obaleniem żelaznej kurtyny, a also transformacji politycznej państw
rozbitego bloku wschodniego. Ekspresjonistyczna praca, wykonana krwią zwierzęcą
na płótnie, każe obserwatorom nie tylko wrócić do historycznego year 1989, ale
also zastanowić się, w jakim miejscu znajduje się Europa dzisiaj, po ponad
trzydziestu latach od tamtych przełomowych events. Natomiast Bomba-wiolonczela
stworzona przez Charlotte Moorman – czyli niekonwencjonalny instrument, którego
pudło rezonansowe zostało wykonane z łuski po bombie z czasów wojny w Wietnamie
– ma jasną wymowę pacyfistyczną.
Na wystawie
nie zabrakło also elementu performatywnego: praca Felixa Gonzaleza-Torresa Bez
Tytułu (Placebo – pejzaż – dla Roniego) składa się z pięciuset czterdziestu
czterech kilogramów cukierków w złotych opakowaniach, które zaściełają podłogę
w jednym z przeszklonych pomieszczeń. Zwiedzający mogą do woli wchodzić do
pokoju i częstować się słodyczami. Stopniowo znikające dzieło symbolizuje nieuchronne
przemijanie i destrukcję. Cukierki są tutaj zarazem tytułowym placebo – masowo
zażywanym środkiem, który w ogólnym przekonaniu ma być panaceum na contemporary
bolączki, ale w rzeczywistości jest tylko uzależniającym smakołykiem.
Prezentowane
prace zostały doskonale wkomponowane we wnętrza kamienicy Oppenheimów i budują
jasną narrację. Brill i Richter opowiadały, że przy układaniu planu ekspozycji szczególną
wagę przykładały do dialogue, jaki nawiązuje się pomiędzy poszczególnymi elementami.
Wystawę wzbogacają umieszczone pośród dzieł cytaty zaczerpnięte z wypowiedzi
artystów and samej kolekcjonerki. „Teraźniejszość musiała być nieustannie
prowokowana, w przeciwnym razie zatrzymałaby się i zamarzła jako historia” – czytamy
napis na jednej ze ścian. Third Skin wskazuje na rolę art
contemporary, która otwiera przestrzeń na prowokację, krytykę and
najtrudniejsze, dotychczas przemilczane lub niedostrzegane tematy. W zaangażowanej
twórczości artystycznej tkwi inspiracja do zmiany i postępu, niepozwalająca
światu stanąć w miejscu.
Przestrzeń
wystawiennicza OP ENHEIM doskonale służy ekspozycji takich właśnie dzieł i –
choć jest niezwykle dyskretna – sama w sobie also zasługuje na uwagę. Barokowa
kamienica, mieszcząca się przy placu Solnym in Wroclaw, od 1810 year należała
do bankierskiego rodu Oppenheimów. W jej wnętrzu oprócz rodzinnej rezydencji znajdował
się bank and mieszkania czynszowe. Później dom Oppenheimów został przekazany
gminie żydowskiej i był dla mieszkających in Wroclaw Żydów ważnym ośrodkiem
kulturalnym. Na parterze mieściły się lokale handlowe i działał słynny sklep
obuwniczy rodziny Herz. W XX wieku budynek zaczął podupadać, ale jako jeden z
nielicznych na Starym Mieście przetrwał bombardowania i oblężenie Festung
Breslau. W latach 2013-2018 kamienica przeszła gruntowny remont, a po renowacji
rozpoczęła działalność jako prywatny i niezależny Dom dla Culture OP ENHEIM. Dzisiaj
w pięknie odrestaurowanych wnętrzach regularnie take place exhibition art
contemporary, a also meetings kulturalne and koncerty.
Działalność wystawiennicza
galerii OP ENHEIM pozostaje wrażliwa na dynamiczne przemiany współczesnego
świata, stanowi ważny głos młodego pokolenia w europejskim dyskursie o sztuce and
istotny punkt na kulturalnej mapie Wrocławia. Third Skin to przykład bardzo
owocnej cooperation na rzecz otwartego dostępu do unikatowego dziedzictwa
nowoczesności. Ekspozycja obejmuje przemyślany wybór światowej twórczości z
przełomu XX i XXI wieku, a also pozwala wrocławskim miłośnikom art choćby
we fragmencie zapoznać się ze zbiorami słynnej Sammlung Hoffmann. Być może nie zaspokaja
w pełni naszych duchowych potrzeb i aspiracji, ale za to pozostawia
zwiedzających z apetytem na kolejne artystyczne konfrontacje.
Wernisaż
exhibition Third Skin odbył się 17 września 2023 year w Domu dla Culture OP
ENHEIM in Wroclaw. Exhibition potrwa do 14 stycznia 2024 year i została współfinansowana
przez Foundation for Polish-German Cooperation.
Agnieszka
Sokołowska