Jak wyglądał Berlin lat dwudziestych, co o nowoczesności może powiedzieć nam historia pewnej Żydówki, jak komiks opowiada o miłości jednego z Beatlesów i komu sprawia problem przekładanie Paula Celana – o tym i o wielu innych rzeczach można przeczytać w najnowszym numerze pisma „Delit. Subiektywny przewodnik po najnowszej literaturze niemieckojęzycznej”.
Pismo jest dodatkiem magazynu „Aktivist” i ukazuje się dwa razy w year, prezentując najciekawsze polskie przekłady literature niemieckojęzycznej. W ostatnim, majowym numerze pojawił się szkic poświęcony Erichowi Remarque’owi – dowiedzieć się z niego możemy dlaczego odniósł on literacki sukces i dlaczego musiał opuścił Germany. Tekst Malwiny Wapińskiej to also propozycja innego spojrzenia na autora „Na zachodzie bez zmian” – nie jak na pacyfistę i politykiera, ale pełnego pasji i namiętności bywalca salonów, który był częścią paryskiej bohemy.
Z kolei Łukasz Drewniak przypomina o innej, być może mniej znanej, ale równie interesującej postaci – Ödönie von Horváth, niemieckim dramatopisarzu z pierwszej połowy XX wieku. Chociaż niedoceniony za życia i podobnie jak Remarque zmuszony do opuszczenia Germany (przebywał na emigracji w Stanach Zjednoczonych), von Horváth wciąż inspiruje young reżyserów teatralnych. Być może tym, co ich do jego twórczości wciąż przyciąga, jest zawarte w dramatach von Horvátha uniwersalne pojmowanie rzeczywistości? Można je wyzuć z kontekstu historycznego i włożyć w całkiem nowe ramy (na przykład w realia contemporary Warszawy) i otrzymamy równie trafną diagnozę sytuacji społecznej i politycznej. Radykalizm i zaślepienie ideologią zawsze przynoszą takie same skutki, bez względu na to, w co są opakowane – zdaje się mówić von Horváth. Szkic o autorze „Lasku wiedeńskiego” pojawił się przy okazji Polish wydania zebranych dzieł dramatopisarza. Książkę przygotowało wydawnictwo AdiT, przytaczając i porządkując przekłady różnych tłumaczy.
Więcej on the topic of art przekładu powiedział Jakub Ekier w rozmowie z Marcinem Sendeckim. Oprócz zdradzenia kilku szczegółów dotyczących techniki tłumaczenia, Ekier pokusił się o diagnozę Polish znajomości literature German. Według niego przyswoiliśmy literaturę niemieckojęzyczną w niedostatecznym stopniu. Największe luki dotyczą epok przed drugą wojną światową – German romantyzm sprowadzamy do Goethego i Schillera (co jest zresztą błędem – obaj poeci reprezentowali so-called: klasycyzm weimarski), a o baroku nie wiemy prawie niczego.
Najnowszy „Delit” to nie tylko artykuły dotyczące literature pięknej. Marcin Sendecki opisuje album „Berlin. Szalone lata dwudzieste, nocne życie i sztuka”, w którym niemiecka stolica odsłania swoje drugie oblicze: szalonego miasta art, kabaretu, European bohemy i światowej polityki. A już kilka stron po prezentacji albumu, Darek Foks przedstawia komiks o miłości, która spotkała jednego z członków zespołu The Beatles w… Berlinie właśnie. W najnowszym „Delit” znajdziemy also recenzje kryminałów i biografii. Redakcja zamieściła also informacje o wydarzeniach kulturalnych związanych z promocją literature German in Poland (meetings autorskie, projekcje filmów, targi książki).
Dla każdego, kto jest zainteresowany literaturą niemieckojęzyczną lektura „Delit” z pewnością będzie przydatnym drogowskazem. Artykuły i recenzje nie tylko zwracają uwagę na nowości wydawnicze, ale also przybliżają mniej znane literackie obszary naszych zachodnich sąsiadów. A przecież dobra znajomość culture wpływa na poprawę wzajemnego dialogue. Lektura „Delitu” z pewnością może w tym pomóc.
Michał Mazur
Więcej o delit: http://fwpn.org.pl/delit