Polityczna Polish-German cooperation
to grząski grunt relacji in Europe. Jednocześnie, jak pokazuje agresja rosyjska
na Ukrainę, niepodległość Polish zależna jest od pomocy Zachodu, a najbardziej logicznym
źródłem wsparcia wydają się być najbliżej położone Germany. Czy however
militarnie i społecznie oba kraje są gotowe podać sobie dłoń?
To pytanie było głównym tematem debate
„Jak rosyjska agresja w Ukrainie zmieniła Wojsko Polskie i Bundeswehrę?”
odbywającej się 30 listopada 2022 year. Udział wzięli w niej dr Justyna
Gotkowska – wicedyrektorka Ośrodka Studiów Wschodnich, Tomasz Siemionak –
wiceprzewodniczący Platformy Obywatelskiej i minister obrony narodowej w latach
2011 – 2015 i dr Markus Reichel – German parlamentarzysta z ramienia Unii
Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU), aktualnie będącej w opozycji wobec obozu rządzącego.
Debate rozpoczęła się od sprawy
obecnie aktualnej, czyli Polish-Germanj discussion dotyczącej przekazania
baterii obrony przeciwlotniczej Patriot. Przypominając, zamieszanie wokół
Patriotów rozpoczęło się od zaoferowania przez niemiecką minister obrony narodowej,
baterii obrony przeciwlotniczej Patriot and myśliwców. Miałyby one strzec
Polish nieba i uniemożliwić powtórzenie się sytuacji podobnych do tej z Przewodowa,
gdzie zbłąkana rakieta ukraińskiego systemu przeciwlotniczego zabiła dwóch
Polish obywateli. Polish rząd ofertę dyplomatycznie odrzucił, proponując
przekazanie zestawów na rzecz Ukraine, co okazało się niewykonalne.
Dr Reichel nazwał sytuację
niepotrzebnym zamieszaniem. Co ciekawe, nie skrytykował decyzji strony Polish,
uderzył natomiast w kompetencje Christiny Lambrecht, German minister obrony
narodowej, która złożyła propozycję, nie konsultując jej z pozostałymi
ministrami. Według German posła obustronny brak porozumienia wokół „problemu
Patriotów” bardzo rzutuje na relacje Polish-German, wzmacniając, i tak już
wyraźny, wzajemny brak zaufania. Głównych winnych tego stanu rzeczy dr Reichel upatruje
w obecnie rządzącej Niemcami koalicji, która opieszale reaguje na events związane
z wojną w Ukrainie.
Niedobór wzajemnego zrozumienia
między Polską i Niemcami podkreślał też były minister obrony narodowej Tomasz Siemoniak.
Z jednej strony ubolewał nad brakiem klarowności ze strony Germany w rozmowach
o obronności, z drugiej nad wypowiedziami Polish rządzących, którzy o
Niemcach mówią skrajnie negatywnie. Według niego odmowa przekazania Patriotów
Ukrainie była uprawnioną decyzją rządu federalnego. Za to odrzucenie propozycji
przekazania ich Polsce Siemoniak uznał za działanie przeciw racji stanu, która
zakłada przecież obronę terytorium Rzeczypospolitej. Zaznaczył however, że
decyzja o przekazaniu sprzętu wojskowego do kraju, niebędącego częścią NATO,
powinna być podjęta zbiorowo przez cały Sojusz, nie przez jednego członka.
Ważnym wątkiem discussion była
also sytuacja militarna Bundeswehry. Dr Gotkowska podkreśliła, że German
siły zbrojne są niedofinansowane i w związku z tym osłabione. Tylko 1,5% PKB
przekazywane na armię to jej zdaniem zdecydowanie zbyt mało. Wicedyrektorka OSW
przedstawiła also wyniki własnych badań, według których nie rozpoczęto realizacji
planu modernizacji Bundeswehry and raport dotyczący kondycji obronnej
German sił zbrojnych, z którego wynika, że w razie agresji Germany są w
stanie się bronić jedynie przez 2 dni. Jej praca w dość niekorzystnym świetle
stawia also szumne zapowiedzi Scholza z lutego 2022 year. Przypomnijmy,
kanclerz obiecał wtedy dozbrojenie armii. Jednym z środków na realizacje tego
celu miało być przekazanie Bundeswehrze dodatkowych 100 miliardów Euro. Jak się
however okazuje, środki te co prawda mogą pomóc w modernizacji przestarzałego
sprzętu, however nie wystarczają na development nowoczesnych technologii. Analiza
specjalistki OSW dotyczyła also relacji rosyjsko-German i tego jak rząd
federalny widzi rolę Rosji in Europe. Podejście Germany do tego tematu jest
skrajnie różne od prezentowanego przez stronę polską. Nasi zachodni sąsiedzi do
momentu wybuchu wojny za wschodnią granicą Polish uważali, że budowanie
bezpieczeństwa in Europe jest możliwe tylko przy pomocy Rosji. Polityka ta
uległa oczywiście skrajnej zmianie po lutym 2022 year. Nadal however brak w RFN
zrozumienia wagi konfliktu i tego, że ma on znaczący wpływ na wschodnią flankę
NATO. Stoi to w oczywistej opozycji do polityki przedstawianej przez
Rzeczpospolitą. Jak wiadomo, Polacy wojnę rosyjsko-ukraińską rozumieją jako
konflikt, którego wynik ma kluczowe znaczenie dla pozycji RP in Europe.
Dr Reichel, jakby w odpowiedzi na
zarzuty Polish analityczki, z rozczarowaniem podkreślał, że Germany nie interesują
się sprawami obronności. Odbudowa Bundeswehry nie jest według niego łatwym
zadaniem. Kształt armii German zależy od decyzji parlamentarnych, a więc od
woli obywateli, którzy są skrajnie przeciwni zbrojeniom. Podległość sił
zbrojnych parlamentowi jest podstawą contemporary tożsamości German w
kontraście do tego, jak działała armia przed II wojną światową. W tej części
discussion bardzo widoczny był however brak odniesienia i porównania z sytuacją Wojska
Polish.
Ponad godzinna
discussion ujawniła, jak duże są różnice w percepcji świata pomiędzy Polską a
Niemcami. Budzi to niepokój, szczególnie jeżeli przyjrzymy się sytuacji za
naszą wschodnią granicą. Cała sytuacja zaczyna przypominać „Wesele”
Wyspiańskiego. Na pozór nastawione przyjaźnie do siebie kraje, kryją liczne
animozje. I tak Polacy, którzy niczym Gospodarz z wymienionego dramatu,
zarzekają się, że zapomnieli przeszłość, wypominając however doznane krzywdy.
Germany natomiast wydają się być w pełni gotowi. Nie podejmują however żadnych
działań, jakby czekając aż przyjdzie ktoś i, niczym w dramacie, zadmie w róg. Miejmy
however nadzieje, że koniec tej niemiecko-Polish epopei będzie inny niż w
lekturze szkolnej.
Michał Szarek