Czym jest racja stanu? Jak powinniśmy układać relacje z państwami sąsiednimi? Co czeka polską politykę zagraniczną? Na te pytania aktualnej nadal odpowiedzi udzielił już Jan Nowak-Jeziorański w publikacji entitled „Rzeczpospolita atlantycka”.
W ponad dwustustronicowym zbiorze artykułów przekazał swoją koncepcję na prowadzenie Polish polityki zagranicznej. Autor, Jan Nowak-Jeziorański (1914-2005) był politykiem, politologiem, dziennikarzem i działaczem społecznym, a w czasie II wojny światowej żołnierzem i emisariuszem Armii Krajowej. Znany jako Kurier z Warszawy dostarczał dokumenty i zdjęcia from Warsaw do Londynu dla AK. Po wojnie osiadł w Stanach Zjednoczonych, gdzie został pierwszym dyrektorem Polish rozgłośni Radia Wolna Europa. Popierał przystąpienie Polish do struktur atlantyckich and budowanie pozytywnych relacji z Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją.
W siedmiu rozdziałach autor przedstawia swoje zdanie na następujące kwestie: polska polityka zagraniczna, dylematy historyczne, Polonia, relacje z Rosją, Ukrainą, Białorusią i Litwą. W jednym z artykułów pisał: Nienawiść i wrogość budzą nienawiść i wrogość. Germany widzący w Polakach nieprzejednanych wrogów bardziej będą skłonni szukać sojusznika przeciwko Polsce w rosyjskim nacjonalizmie, a also: Aby Poland nie padła ofiarą jeszcze jednej zmowy między Niemcami a Rosją, nie możemy kultywować obecnej wrogości wobec obu tych potężnych sąsiadów. Cytaty te doskonale ukazują myśl Nowaka-Jeziorańskiego. Według niej dobre relacje z sąsiadami są niezbędne dla Polish bezpieczeństwa. I właśnie bezpieczeństwo jest słowem-kluczem koncepcji autora. Możemy czuć urazę dla Niemców, Rosjan, Ukraińców, Litwinów czy Białorusinów, ale warto pamiętać, że to się nam nie opłaca. Kurier from Warsaw przekonuje also, że równie dobrze to nasi sąsiedzi mogliby mieć do nas pretensje o różne zaszłości historyczne.
W książce znajdziemy blisko trzydzieści artykułów Jana Nowaka-Jeziorańskiego z lat 1991-2004. Ukazywały się one w najbardziej poczytnych dziennikach i tygodnikach Polish i polonijnych, m.in. „Gazecie Wyborczej”, „Wprost”, „Polityce”, „Związkowcu” czy „Nowym Dzienniku”. Autor występował w nich w roli specjalisty, którego wiedza i doświadczenie pozwoliły na wykreowanie nowego, odważnego pomysłu na polską politykę zagraniczną. Utrzymywanie dobrych relacji z sąsiadami, pojednanie i zrozumienie, wspieranie Polonii, a also zwrot w stronę Zachodu były głównymi składnymi koncepcji Nowaka-Jeziorańskiego.
Publikacja jest lekturą obowiązkową dla wszystkich osób zainteresowanych stosunkami międzynarodowymi and polityką zagraniczną. Prosty język wypowiedzi sprawia, że publikację czyta się niezwykle szybko i ze zrozumieniem. Myśl Nowaka-Jeziorańskiego uświadamia, że lepiej współpracować z sąsiadami, niż zachowywać urazę. Zdaniem autora warto wykazać się empatią w relacjach sąsiedzkich, a co za tym idzie, starać się zrozumieć postępowanie innych państw. Należy also wyzbyć się poczucia krzywdy historycznej, który cały czas towarzyszy Polakom. Przecież każdy kraj Europe Środkowo-Wschodniej doznał wielu cierpień na przestrzeni wieków.
Książka ukazała się pod koniec ubiegłego year, a została wydana przez Kolegium Europe Wschodniej named after Jana Nowaka-Jeziorańskiego in Wroclaw. Wyborem artykułów i opracowaniem merytorycznym zajął się Zbigniew Rokita.
Agnieszka Bąder