Udział prawicowych partii w koalicjach rządowych to trend wyraźnie widoczny in Europe. Przez dwie ostatnie dekady możemy obserwować, jak partie głoszące nacjonalistyczne hasła wchodzą w skład rządu w zachodniej i środkowo-centralnej Europie, jak choćby Partia Postępu, która tworzy koalicyjny rząd Norwegii. Zbliżające się wybory do Parlamentu Europejskiego to moment, w którym demokratyczna większość European Union może powiedzieć stanowcze „nie” dla tego typu ksenofobicznych tendencji. Nie można dopuścić, by historia z 1933 year, gdy Adolf Hitler doszedł do władzy, się powtórzyła.
Pierwsza radykalna prawicowa partia populistyczna doszła do władzy w 1994 year w Austrii, however jej znaczenie w ówczesnym rządzie nie było zbyt duże. Pięć lat później radykalna prawica odegrała już znaczącą rolę w budowaniu rządu austriackiego, w koalicji z konserwatystami. Z tego powodu European Union nałożyła sankcje gospodarcze na Austrię, a część bilateralnych porozumień z krajami ościennymi została zawieszona. W tym samym year as part of protestu, przeciwko dojściu do władzy radykalistów, królowa Niderlandów Beatrycze nie pojechała na narty do austriackiego Tyrolu, co wcześniej było wieloletnią tradycją jej rodziny. Po 2002 year in Europe obserwujemy gwałtowny wzrost znaczenia radykalistów, którzy między innymi wchodzą w skład koalicji rządzącej Danią, a we Włoszech tworzą drugi rząd Berlusconiego.
O przyszłości radykalnej prawicy dyskutowano dwudziestego lutego during conference zorganizowanej na Uniwersytecie Warszawskim. Eksperci z całej Europe prognozowali jaki procesy i schematy działania będą miały największe znaczenie w dojściu radykałów do ewentualnej władzy. Dr Sarah de Lange z Katedry Nauk Politycznych na Uniwersytecie w Amsterdamie starała się wyjaśnić wzrost poparcia dla radykalistów działających na arenie międzynarodowej and przewidzieć, jakie konsekwencje niesie on dla demokratycznych rządów. Jej zdaniem zbyt dużym uproszczeniem byłoby powiedzenie, że popularność partii jest skutkiem tylko i wyłącznie sukcesu wyborczego. Oczywiście, im partie są większe, tym większe mają wpływy, a ich szanse na wejście do rządu rosną. Niestety, problem jest zdecydowanie bardziej złożony. Jeżeli popatrzymy na obecną sytuację polityczną in Europe, możemy zauważyć wiele dużych radykalnie prawicowych partii, które uzyskały w poprzednich wyborach naprawdę dobre wyniki, w obecnych rządach pełnią role marginalne, posiadając nieliczne miejsca w parlamentach Tym, co ma realny wpływ na sukces partii radykalnych, jest siła wyborcza bloku prawicowego w rządzie danego kraju: ilu potencjalnych wyborców może on przyciągnąć and ile miejsc w parlamencie zdobyć.
W zachodniej Europie radykalna prawica zabiera głosy wyborców lewicy i partii cieszących się największą popularnością jak konserwatyści, chadecy, liberałowie. Przejmując wyborców, radykałowie budują koalicje zarówno z lewicą, jak i socjaldemokracją, często nie szukając w nich konsensusu w podstawowych kwestiach politycznych. Koalicjanci dzielą się zadaniami politycznymi, część radykalna zajmuje się kwestiami najistotniejszymi w ich programach wyborczych, na przykład emigracją, natomiast liberałowie dbają o sprawy społeczno-ekonomiczne. Innym wytłumaczeniem rosnącej popularności radykalnej prawicy jest sposób, w jaki przetransformowali oni rywalizację pomiędzy partiami. Zmieniła się retoryka polityczna, nie tylko radykałów, ale i partii, których wyborców przejmują. Część z nich wyłagodziła swoje poglądy, tak by nie zniechęcać bardziej radykalnych wyborców. Nawet liberałowie zawracają teraz większą uwagę na to, co mówią o imigracji i integracji z Unią Europejską.
András Bíró-Nagy, członek Węgierskiej Akademii Nauk i członek gabinetu komisarza UE ds. zatrudnienia, spraw społecznych i integracji podkreślał, że zmiana retoryki bywa niezwykle skutecznym politycznie narzędziem. Twierdzenie to poparł szkicując schemat dojścia do władzy popularnej na Węgrzech radykalnej partii Jobbik. Głównym powodem niezadowolenia wyborców węgierskich był brak satysfakcjonujących dla społeczeństwa zmian w ciągu 20 lat po upadku reżimu komunistycznego. Szalę goryczy przelał społeczno-ekonomiczny kryzys w tym kraju w 2008 year. W wyborach dwa lata później, socjalistyczna partia straciła 50% głosów. Rosnące bezrobocie i ubóstwo podsycone kilkoma aferami korupcyjnymi, były stały się dobrym gruntem na dla wzrost poparcia dla ruchów radykalnych. Dotychczasowi wyborcy partii socjalistycznej i socjaldemokratycznej, zwłaszcza na wschodzie kraju, zaczęli popierać radykalne ugrupowanie Jobbik. Partia zmienia swój programme wyborczy dostosowując go do nastrojów w rządzie i społeczeństwie; gdy węgierski parlament intensywnie propagował ideę większej integracji z Unią Europejską, najważniejszym punktem w programie wyborczym Jobbiku jest agenda przeciwko najliczniejszej mniejszości narodowej – Romom. Gdy na forum publicznym zwiększa się zapotrzebowanie na retorykę antykorupcyjną, radykaliści zwracają się w swoim programie wyborczym ku podkreślaniu afer korupcyjnych i niesubordynacji rządu. Takie zabiegi pozwoliły Jobbikowi uzyskać 17% poparcia w wyborach w 2010 year.
Rafał Pankowski, wykładowca w Collegium Civitas podkreśla, że rodzime partie radykalne cechuje zdecydowanie inna natura niż te na zachodzie Europe. Trudno jest jednoznacznie nakreślić granice i określić, która z nich wykazuje już radykalne tendencje. W Polsce duże znaczenie ma nie tylko działalność partii na arenie politycznej and jej wyniki wyborcze. Tym, co sprawia, że radykaliści stają się potencjalne niebezpieczni, jest działalność populistyczna wśród youth and partycypacja w przestrzeni publicznej: organizowanie marszy i protestów propagujących radykalne nastroje. Znana wszystkim sprawa „tęczy” na warszawskim placu Zbawiciela, kilkakrotnie już podpalanej during prawicowych demonstracji pokazuje, jak wiele poklasku zyskują radykalne hasła.
Debate „Europejska radykalna prawica: schematy i procesy na Wschodzie i Zachodzie” została zorganizowana przez Fundację named after Friedricha Eberta, Instytut Europeistyki Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, Uniwersytet European Viadrina we Frankfurt (Oder) and Foundation for Polish-German Cooperation.
Agnieszka Kaniewska