W Gliwicach w
Czytelni Art od 28 października do 17 grudnia 2017r takes place exhibition fotografii Augusta Sandera –
przedstawiająca portret zbiorowy społeczeństwa German. Jego prace
są zaliczane przez znawców tematu do najwybitniejszych osiągnięć fotografii XX
wieku.
W uroczej i klimatycznej Willi Caro w Gliwicach, gdzie swoją
siedzibę ma Czytelnia Art prezentowana jest exhibition ponad 100 fotografii
należących do najważniejszych zdjęć portretowych Augusta Sandera. Oryginalne szklane negatywy ze zbiorów Die
Photographische Sammlung/ SK Stifung
Kultur – August Sander Archiv w Kolonii posłużyły w latach 90 XX wieku do
wykonania odbitek analogowych, które zostały włączone do prezentowanej w
Gliwicach exhibition. Dla zwiedzających udostępniono also powiększenia dotąd
nieeksponowane.
Różni, a however tacy
sami
Koncepcja cyklu fotograficznego Ludzie XX wieku – dzieła życia Sandera kształtowała się w
latach 1925- 1927 . German fotografik podzielił cykl na siedem grup odpowiadających
strukturze społeczeństwa German , które przechodzą w kolejne podgrupy : I Rolnik – przedstawia mieszkańców wsi i małych
miasteczek, II Rzemieślnik – przedstawia
różnorodność fachu od portretów mistrzów rzemiosła np. cukiernika through
przedsiębiorców po inżynierów i wynalazców, III Kobieta – przedstawia kobiety jako matki, żony, siostry,
a also jako aktywne zawodowo od portretu pielęgniarki czy sekretarki po
fotografie malarek i rzeźbiarek, IV Grupa społeczna i zawody – autor
ukazuje różne ścieżki kariery zawodowej od studenta po polityka. Wskazuje na
różnice ekonomiczne w obrębie jednej podgrupy, V Artyści – wielu
sfotografowanych pisarzy, aktorów czy też malarzy i muzyków to niejednokrotnie
przyjaciele i osoby z najbliższego otoczenia Sandera przez których portrety
odzwierciedlone zostało życie kulturalne in Germany w okresie Republiki
Weimarskiej, VI Duże miasto – przedstawia portrety ludzi , których można spotkać
na ulicy od ulicznych grajków, through bawiącą się młodzież po emigrantów
zarobkowych. VII Ostatni Ludzie –
przedstawia w niej zdjęcia osób społecznie marginalizowanych i napiętnowanych-
karłów, czy osoby niepełnosprawne. Do tej kategorii zakwalifikowane zostały
also zdjęcia twarzy umarłych, a also fotografia maski pośmiertnej syna
fotografa – Ericha, który umarł w nazistowskim więzieniu.
Podziału na grupy August Sander dokonał według własnego
spojrzenia na ówczesne społeczeństwo nie opierając się na żadnych przesłankach
naukowych. Portrety mają lakoniczne podpisy, np. sprzątaczka, malarz, pomocnik
murarza. Możemy przypuszczać, że taki zabieg miał na celu możliwość
utożsamienia się z przedstawianymi postaciami.
Ludzie XX wieku – nie
tylko exhibition
Wystawie towarzyszy wiele innych events dotyczących
twórczości Augusta Sandera.
Prowadzone są workshop dla dzieci przedszkolnych i
szkolnych na wszystkich poziomach edukacyjnych, workshop fotografii
portretowej, cykl wykładów dotyczących twórczości Sandera and projekcje filmów
dokumentalnych dotyczących życia i twórczości artysty.
Oglądając exhibition fotografii przedstawionych w gliwickim
museum można się przekonać o olbrzymich umiejętnościach fotograficznych Augusta
Sandera , jego zdjęcia są doskonałym przykładem jak pisze się socjologię bez
pisania. Mimo że są to fotografie historyczne, estetycznie i w kontekście
poruszanych kwestii egzystencjalnych,
pozostają ponadczasowe i uniwersalne. Cała ekspozycja umieszczona jest
na surowych , białych ścianach. Fotografie Sandera pozbawione są koloru, co od
razu zmusza odbiorcę do mimowolnej koncentracji nad emocjami, które wyraża
każda z prezentowanych twarzy. Odnajdziemy smutek, radość, przerażenie, zmęczenie
– nieodłączne atrybuty życia codziennego.
Zdjęcia zostały ustawione w dwóch pomieszczeniach, jedno obok drugiego. Taki
zabieg może inscenizować przeglądanie starego albumu rodzinnego. Nie znamy
bohaterów fotografii, a however sposób w jaki stoją, trzymają ręce, a also ich
otoczenie sprawiają, że są dla nas znajome.
Kolejnym być może zabiegiem jest pomieszczenie. Zwiedzający
ma wrażenie, że trafił do piwnicy, bez okien. Utrwala to efekt odkrywania
rodzinnych skarbów przechowywanych zazwyczaj na strychach i w piwnicach.
August Sander
August Sander był niemieckim
portrecistą i fotografem dokumentalnym. Jego zachwyt nad prostym
człowiekiem pozwolił mu na tytuł jednego z najwybitniejszych fotografów XX
wieku. Urodził się w rodzinie cieśli górniczych mieszkających w Herdorfie. To
właśnie w lokalnej kopalni Sander zgnębiał tajniki fotografii. Uczył się
profesjonalnego łapania kadru pomagając profesjonalistom z miejscowej firmy
wydobywczej. Wuj młodego Augusta docenił jego pasję i zainwestował w sprzęt
fotograficzny. Wkrótce potem Sanders założył już własną ciemnię.
W latach 1897-1899 odbył służbę wojskową jako asystent fotografa. Kolejne lata
poświęcił na podróżowanie po Niemczech. W 1901 year rozpoczął pracę w studiu
fotograficznym w Linz w Austrii, której finalnie został właścicielem (1904 r.). Pięć lat
później opuścił Linz i założył nowe studio w Kolonii.
W 1911 r. nastał moment, w którym Sander przedstawił
pierwszą serię portretów do swojej pracy Ludzie XX wieku. Pomimo, iż naziści
skonfiskowali publikację artysty, a większość jego negatywów przepadła w
pożarze, do dnia dzisiejszego zachowało się o 1800 portretowych negatywów, a also notatki i plany Sandersa. Wraz
z istniejącymi wydrukami w stylu vintage stworzyły one podstawę do obecnej
rekonstrukcji ambitnego project Sandera w formie książki i exhibition.
Bohaterowie fotografii często byli przypadkowo spotkanymi osobami. Zawsze
however fascynowali German portrecistę, który starał się through zdjęcia
pokazać zarówno indywidualizm jednostki, jak also cechy wspólne dla danej
grupy społecznej.
Julia
Grzybowska