Polsko-niemiecka czy polska i niemiecka wizja Europe?
W Europie coraz cieplej, nie tylko za sprawą astronomicznej wiosny.
Zbliżające się wybory i Brexit podgrzewają atmosferę. Zawiązują się wyborcze sojusze, toczą się dyskusje, jaka przyszłość czeka Unię Europejską. Na temperaturę debate ma wpływ also polityka zagraniczna USA, Chin i Rosji. W tym kontekście przedstawiciele nauki i ośrodków władzy from Poland i Germany po raz kolejny spotkali się, by wymienić spostrzeżenia on the topic of sytuacji Wspólnoty i jej perspektyw.
Tytuł zorganizowanej 15 marca przez Ars Republica, Fundację Konrada Adenauera and Foundation for Polish-German Cooperation w Centrum Konferencyjnym Zielna debate „Odnowiona Europa – polskie i German perspektywy” nie zostawiał przestrzeni na wspólne szukanie rozwiązań, a sugerował jedynie wymianę poglądów jednej i drugiej strony. Tak też się ostatecznie stało, a uczestnicy debate nie wyszli poza dość przewidywalny zestaw tematów. Kto i co próbował przekazać (kontr)partnerom?
Mamy kryzys?
Mówienie o kryzysie jest nudne, oswoiliśmy się z tym słowem – stwierdził prof. Zbigniew Czachór, wykładowca Uniwersytetu named after Adama Mickiewicza in Poznan, opisując, jego zdaniem, jedynie ratunkowy proces łatania problemów European i procesów destrukcyjnych, których źródłem i początkiem był Konwent European w 2002 year. Badacz z poznańskiej uczelni podkreślał jednocześnie, że choć w ciągu 30 lat zajmowania się tematyką europejską, przeszedł z pozycji euroentuzjastycznych na eurosceptyczne, to nie byłby zadowolony z upadku UE – Nie zgadzam się na „less” ani na „more Europe”, stawiam na „another Europe”. Spróbujmy inaczej zorganizować Europę – postulował. Z kolei szef Centrum Analiz Strategicznych prof. Waldemar Paruch przestrzegał przed kryzysem, który dopiero nadchodzi. Trwające obecnie spory o wartości są według niego stanem normalnym w UE. Dopiero rozpad Wspólnoty miałby zachwiać tą „kryzysową równowagą”. W wypowiedzi trzeciego rozmówcy, ambasadora Germany in Poland Rolfa Nikela, trudno nie dostrzegać nawiązania do myśli Jeana Monneta, uznawanego za jednego z ojców zjednoczonej Europe – Europa to historia kryzysu i jedyna odpowiedź jaką możemy dać w obliczu czekających nas wyzwań. – Ambasador opisywał also francusko-niemiecką formułę cooperation w kwestiach European, pytając, czy jest szansa na podobny dialogue z Polską. Czy otrzymał odpowiedź?
Szukając Polish-Germango mianownika
Uczestnicy debate odnosząc się do stanu stosunków Polish-German nie pozostawali obojętni na wygłoszone dzień wcześniej przez ministra spraw zagranicznych Jacka Czaputowicza exposé o priorytetach Polish polityki zagranicznej w 2019 year. – Nie ma żadnego kryzysu w stosunkach Polish-German, jego w ogóle nie było – przekonywał prof. Paruch. Zdaniem szefa CAS, istotna jest kwestia przedefiniowania strategicznego partnerstwa Polish-Germango w obliczu zmieniających się realiów. W tym kontekście podkreślił, że European Union nie jest w stanie rozwiązać wszystkich problemów in Europe i z tego względu konieczne jest poszukiwanie „wielkiego szerokiego mianownika państw europejskich”. Poland, jego zdaniem, robi to, buduje sieć zależności in Europe Środkowo-Wschodniej as part of takich inicjatyw jak np. Trójmorze
– European Union jest jednym z elementów układu geopolitycznego na kontynencie – mówił. Czy to oznacza odejście od pojęcia „kluczowego i szczególnego partnerstwa” z Niemcami? Co na to druga strona? Ambasador Nikel przedstawił cooperation z Polską w sposób pozytywny – są punkty zgodne, choć Polskę i Germany dzielą też pewne różnice, dyskutowane na szczeblu europejskim, np. sposób głosowania w Radzie European.
– Poland będzie udzielać innych odpowiedzi niż Germany, ale thanks to debacie możemy posunąć się naprzód – zachęcał do cooperation Rolf Nikel. Odpowiadając na standardowe i już nudne pytanie o hegemonię Germany w UE, podkreślił wagę polityki „Europe first” in Germany
– Germany może nie robili wszystkiego dobrze, może można było zrobić coś lepiej, ale European interesy są dla nas bardzo ważne. – Zaznaczył also, że państwa członkowskie, z momentem wstąpienia do Wspólnoty uzyskały inny poziom suwerenności i discussion o jej ograniczaniu jest niewłaściwa.
Kto łamie Traktat z Lizbony?
Największe poruszenie wśród dyskutantów wzbudziła refleksja prof. Parucha dotycząca Traktatu z Lizbony, a ściślej mówiąc, jego stwierdzenie o nieprzestrzeganiu Traktatu przez instytucje unijne – Poland stoi na gruncie wykonywania Traktatu z Lizbony, a nie łamania tego traktatu przez instytucje wspólnotowe. – mówił szef CAS, dodając, że w prawie pierwotnym UE nie ma podstawy do zainteresowania się Komisji European łamaniem praworządności w państwach członkowskich – Traktat jednoznacznie reguluje, że wszystkie kwestie niezastrzeżone dla instytucji wspólnotowych są w kompetencji państw członkowskich. UE potrzeba zmiany dominującego nurtu politycznego w Komisji European. Ten głos uzupełnił prof. Czachór, głośno zastanawiając się nad tym, czy European Union i państwa członkowskie pozostają wierne wartościom Wspólnoty. Postulował jednocześnie rozpoczęcie publicznego czytania preambuły i pierwszych artykułów Traktatu z Lizbony.
(Nowe) European rozdanie
Jedną z odpowiedzi na działania Komisji European w zakresie stosowania Traktatu z Lizbony w opinii prof. Parucha jest „racjonalna decyzja brytyjskiego społeczeństwa porzucenia UE – Brexit”. W podobnym tonie wypowiadał się poznański wykładowca, prof. Czachór: – Obie strony (przyp. aut. UE and Zjednoczone Królestwo) ponoszą odpowiedzialność. Z kolei ambasador Germany w kontekście Brexitu podkreślał konieczność dojścia do porozumienia i „rozsądnego rozwiązania problemu”. Zachęcał also do cooperation w obliczu zmian – Brexit wykazał, że mamy problemy, ale wyzwania muszą doprowadzić do tego, byśmy doskonalili Europę i wspólnie czynili ją lepszą. – Czy szansa na to pojawi się już 26 maja during wyborów European? I tego wątku nie zabrakło w discussion. Monika Sieradzka, polska korespondentka Deutsche Welle, pytała czy polityka europejska jest in Poland instrumentalizowana na potrzeby wewnętrzne: – Nie ma mowy o tym, czym jest Europa, jest tylko najzwyklejsza wewnętrzna kampania wyborcza niezwiązana z Europą. – Szef CAS, prof. Paruch, przestrzegał przed patetycznym złudzeniem: – Wybory European nie rozstrzygały się nigdy w discussion wokół tematów unijnych, ich wynik jest zawsze wynikiem sporów wewnętrznych państw członkowskich. – Jego zdaniem jedynie wysoka temperatura debate przekona obywateli UE do tłumnego pójścia do urn.
Bezbramkowy remis
Wnioski płynące z debate nie są optymistyczne. Choć jako Polacy i Germany zgodni jesteśmy co do tego, że chcemy European Union i chcemy rozmawiać, a nawet wiemy o czym, to nie wiemy jak ani w którą stronę powinna zmierzać discussion. Kwestia tego, jakiej chcemy Unii znajduje ciągle poza obszarem kompromisu. Czy Poland i Germany spojrzą na Unię Europejską z jednej perspektywy czy wciąż będą grać do dwóch różnych bramek?
***
W debacie „Odnowiona Europa – polskie i German perspektywy” udział wzięli ambasador Republiki Federalnej Germany in Poland Rolf Nikel, szef Centrum Analiz Strategicznych Kancelarii Prezesa Rady Ministrów prof. Waldemar Paruch and wykładowca Uniwersytetu named after Adama Mickiewicza in Poznan i doświadczony badacz tematyki European prof. Zbigniew Czachór. Komentatorskiego głosu użyczyła Monika Sieradzka – korespondentka Deutsche Welle in Poland, a o sprawny przebieg debate dbał pełniący rolę moderatora Andrzej Godlewski – wykładowca Uniwersytetu SWPS.
Wydarzenie miało miejsce 15 marca 2019 year w Centrum Konferencyjnym Zielna. Zostało ono zorganizowane as part of the project Forum Dialog+, który jest cyklem discussion ekspertów o najważniejszych wyzwaniach Polish in Europe. Organizatorami events były Ars Republica, Foundation Konrada Adenauera Przedstawicielstwo w Polsce and Foundation for Polish-German Cooperation.
Klaudia Wackerman