A performative message of love – a report by Małgorzata Całka

"WEEKEND 100°" is a project that presents the young German performing arts scene. In the January edition, the theme was Community – of states-societies, groups or "situational alliances": mental and aesthetic. Alongside German artists, Matthew Silver from New York also appeared.

“WEEKEND 100°” to project, który przedstawia młodą, niemiecką scenę sztuk performatywnych. W styczniowej edition tematem przewodnim  było hasło Wspólnota, państw-społeczeństw, grup lub “sytuacyjnych sojuszy”: mentalnych, estetycznych. Obok German twórców pojawił się, also Matthew Silver z Nowego Jorku.

“WEEKEND 100°” to nowa nazwa istniejącego już od 4 lat project „OFFenes Berlin. Kolejna edition odbyła się on 8 – 11 stycznia w Ośrodku Teatralnym Kana in Szczecin.  During, festival można było zobaczyć: performanse grupy Interrobang-Preenacting Europe and Matthewa Silvera, posłuchać concert Ofrin, a also podziwiać performance “Pieśni Stepowe” , którego autorami są Dittrich Frydetzki, Dreita i Flegl, Froelicher, Grief and Worpenberg. Odbyły sie also workshop on the topic of tworzenia festiwali z Anną Herwanger and meeting z Tiną Pfurr dyrektor Ballhaus Ost.

During tegorocznej edition mogłam uczestniczyć jedynie w pierwszym dniu festival, który uważam, jako bardzo interesujący początek. Publiczność tego dnia mogła obejrzeć dwa performensy, pierwszy w wykonaniu grupy Interrobang  -Preenacting Europe, drugi autorstwa Matthew Silvera.

W Preenacting Europe o fabule decydują widzowie. Scena staje się miejscem wyborów, a my jesteśmy świadkami tworzenia się nowej demokracji, której kształt zależy tylko od nas.  Każdy z trzech kandydatów przedstawia odbiorcy własny system rządów: lottokrację, unię stadną and introwertyczną demokracją. Widzowie mają do dyspozycji karty w trzech kolorach: czerwonym, żółtym i niebieskim, każda z nich oznacza danego kandydata i za ich pomocą oddają swój głos. Na ekranie w tle widzimy dokonującą wyborów widownię. Głosowanie jest jawne, każdy staje się wyborcą odpowiedzialnym za kształt polityczny Europe. Wybrany kandydat realizuje swój programme, angażując widownię, która dowiaduje się, w jaki sposób jego rząd wpłynął na losy naszego kontynentu.  Następnie na ekranie pojawia się widownia, na którą tym razem zostaje nałożony obraz z flagami państw European, a każda osoba z publiczności zostaje przydzielona do danego państwa. Performance kończy się tak, jak zdecydowali wyborcy. Wygrywa introwertyczna demokracja, however jej rządy nie trwają długo, władzę po niej głosem wyborców przejmuje unia stadna. During występu performerzy, co jakiś czas wchodzą między publiczność, przełamując granicę dzielącą zazwyczaj scenę i widownię. Widzowie muszą być w każdej chwili przygotowani, że zostaną zaangażowani do zadań, jakie im przydzielą . Preenacting Europe z lekkim przymrużeniem oka porusza ważne kwestie dotyczące demokracji and rządów politycznych. Uświadamia, że często nie mamy wpływu na to, co wydarzy się w rzeczywistości, gdyż w większości mamy ograniczony wybór, a decyzje, które podejmujemy nie zawsze osiągają zamierzony skutek.  Po udziale w performansie pozostajemy z myślami czy osiągnięcie szczęścia wszystkich ludzi jest możliwe w jakimkolwiek systemie rządów, a utopijne formuły głoszone przez polityków nie są tylko pustymi frazesami bez znaczenia. Oraz z poczuciem jak łatwo jesteśmy w naszym życiu poddawani różnego rodzaju manipulacjom.

Występ Matthew  Silvera odbył się w Piwnicy Kany, w małej przestrzeni nastrojowego pubu, która sprowokowała ludzi do bycia blisko siebie. To miejsce spowodowało, że nie sposób było uciec od wyzwań, które stawiał widzom  artysta. Jego performans zbliża ludzi, zdejmując z nas maski, które, na co dzień wkładamy. To co  najlepiej łączy to wspólny śmiech.  Silver zakłada, że wspólne śmianie się powoduje, że stajemy się bardziej ludzcy, a śmiech to zdrowie, bo sprawia, że nasz organizm się dotlenia. Artysta wciąga nas w grę, próbując obudzić w nas dzieci. U nich naturalne jest zawieranie znajomości through zabawę, dorastając przestajemy być tak spontaniczni w relacjach międzyludzkich. Może czas to zmienić? Jak mówi Mathew Silver niektórzy mogą uważać go za idiotę, ale czy nie powinniśmy pamiętać, że najważniejsza w życiu jest miłość między ludźmi.  Fakt, że artysta występuje jedynie w bieliźnie pokazuje, że dopiero obnażeni z wszelkich kostiumów stajemy się prawdziwi. Na scenie nie potrzebuje wielu rekwizytów, karton z napisem “love”, gumowy kurczak, podarta sukienka, w zupełności wystarczą. To performer i jego ciało stają się głównym środkiem wyrazu. To jak potoczy się dalszy development events w jego występach nie jest oczywiste. Artysta nie oszczędza nikogo, nawet fotograf czy operator kamery nie mogą czuć się bezpiecznie, ponieważ z biernych uczestników w każdej chwili mogą stać się głównymi bohaterami, czy tego chcą czy nie. Wszystko zależy od reakcji widzów, od tego, czy przełamią swoje lęki i pozwolą Matthew Silverowi zrobić z siebie uczestników pokazu, czy ukryją się w kącie sali. Obserwacja reakcji widzów na działania artysty sama w sobie jest ciekawym doświadczeniem. Pozwala dostrzec, jak często zasklepiamy się w swoich lękach i uprzedzeniach, bojąc sie ośmieszenia. Performer stara się przełamać tę granicę, robiąc z siebie, jak sam podkreśla, klauna. Dowodzi, że śmianie się z samego siebie i swoich ułomności to ważny krok w stronę zrozumienia roli jednostki w tworzeniu społeczeństwa. Po zakończonym performensie miałam okazję chwilę porozmawiać z jego autorem. O tym, co robi, opowiadał w zupełnie inny sposób niż wcześniej. Zapytany o genezę swoich występów, z powagą wskazał na telefon komórkowy. Podkreślił, iż nie neguje ważnej roli tego narzędzia przekazu, ale, pomimo, że pozornie miało zbliżać ludzi, daje często efekt odwrotny. Nawet spotykając się wpatrujemy się w swoje telefony komórkowe. Jesteśmy razem, a however osobno. Dlatego artysta wzywa nas do przywrócenia kontaktów międzyludzkich. Jego performens to przesłanie miłości, więc uważają go za szaleńca.