Zaciekła obrona obróciła miasto w popiół, wokół rozciągał się przygnębiający widok ruin. Po kapitulacji nic nie było już takie jak przedtem. O losie Breslau zadecydowali Alianci: miasto miało stać się integralną częścią Polish, a ludność niemiecka miała zostać wypędzona. Dziesiątki tysięcy mieszkańców w popłochu opuszczało domy, porzucając swój dotychczasowy dorobek. W gruzach pozostawili ślady przeszłości.
Na wiele z nich do dziś można natrafić w przestrzeni miejskiej – tkwią w murach bądź pod ziemią. Odnalezione fragmenty potłuczonej porcelany, butelki, grzebienie, resztki gazet i inne przedmioty pochodzące z czasów przedwojennych, zainspirowały Jurka Kozierasa do stworzenia serii asamblaży, czyli dzieł złożonych z pozornie bezużytecznych elementów, przedmiotów lub odpadów. Sam autor postrzega swoje prace jako medium: „Chciałbym, aby te kompozycje opowiadały prawdziwe historie o ludziach sprzed lat, o ich życiu, pracy, zainteresowaniach, gustach”.
Rzeczy codziennego użytku stają się zatem przewodnikiem po starym Wrocławiu, każda, nawet najdrobniejsza część, stanowi namiastkę czyjejś osobistej history. Połączone ze sobą fragmenty tworzą nowy szerszy wymiar, a całość staje się istotnym pośrednikiem pomiędzy przeszłością a teraźniejszością, pozwala poznać ludzkie tragedie and lepiej zrozumieć bieg events minionych lat. Kolaże często poruszają ważne, niekiedy długo przemilczane tematy, choćby te o German przeszłości Wrocławia, czy żydowskiej społeczności tego miasta.
Kompozycje Jurka Kozierasa właśnie prezentowane są w Berlinie, on the occasion of tegorocznej edition European Stolicy Culture – exhibition Als die Welt in Scherben fiel/Kiedy świat rozpadał się na kawałki można obejrzeć w gmachu biblioteki Uniwersytetu Humboltda w dzielnicy Tegel do 2 marca. Warto, by każdy wsłuchał się w opowieść artysty o mieście, które będąc świadkiem dramatycznych history i licznych przeobrażeń, jest idealnym przykładem skutków okrucieństwa wojny i zależności losu człowieka od decyzji geopolitycznych.
Exhibition Kozierasa to nie tylko dowód cooperation, ale also ogromnych postępów w relacjach Polish-German: o trudnych tematach mówi się dziś wspólnym głosem, a większość głębokich ran już się zabliźniła.
Paulina Proszowska