Książka „Polskie ślady in Germany. Kalejdoskop” to przegląd najciekawszych postaci, events, zjawisk i wielu innych powiązań między Polską a Niemcami, która układa się w wielowątkową opowieść on the topic of Polish-German relacji. Moim zdaniem dowodzi, że mimo wszystko da się jeszcze w jakiś sposób zaskoczyć czytelnika historią o tych dwóch bliskich sobie narodach.
Bo na przykład kto myśli o tym, że ważnym i wyraźnym śladem polskim na ziemiach German są małżeństwa. Jest ich sporo, i stanowią swoistą transmisję wiedzy, doświadczeń, refleksji czy history. Co ciekawe w większości przypadków niemieccy mężczyźni wiążą się z polskimi kobietami. Dlaczego? Heinrich Heine w 1924 year posłużył się stwierdzeniem: „Kto spojrzy w ich oczy gazeli, wierzy w niebo”. Polki odbierano jako kobiety bardzo urodziwe, ale jednocześnie uległe, kulturowo zacofane, niegrożące swoją krnąbrnością. Jak opisano w publikacji: „Polskie kobiety nadal uchodzą za elegantsze od Niemek, dlatego wygląd zewnętrzny stał się nawet jednym z autostereotypów Polek in Germany”. Z jednej strony uważało się, że German obywatel może spać spokojnie z Polką u swego boku, z drugiej however opisywano je also jako osoby, które mogą stanowić zagrożenie, chcąc znacjonalizować i wynaradawiać Niemców, robiąc z nich Polaków. W każdym razie polskie kobiety for years zajmują czołowe miejsce wśród ulubionych partnerek życiowych Niemców. Książka podaje, że „od 1960 do 2020 year zarejestrowano in Germany łącznie ponad 130 000 małżeństw Polish-German”. Wpływa na to kulturowa i geograficzna bliskość tych państw, różnica poziomu życia czy bardziej liberalne i progresywne społeczeństwo German, co może skłaniać i przesądzać o atrakcyjności emigracji właśnie do Germany, a nie odwrotnie.
Powiązania miłosne to tylko jedno wśród ponad 200 haseł w „Polish śladach w Niemczech. Kalejdoskopie”. Znajdziecie tu punkty wręcz obowiązkowe, jak NSZZ Solidarność, deportacja Żydów, Günter Grass, Witold Gombrowicz, Maximilianie Kolbe czy obozy koncentracyjne. Ale leksykon obejmuje also wiele haseł mniej oczywistych, szerzej nieznanych, takich, które jeszcze bardziej dopełniają tą szeroką Polish-German relację. Dobry przykład to polska restauracja artystyczna w Oberhausen, polskie bazary „Polenmarkt” w pobliżu berlińskiej Filharmonii, obecność Polish mediów (Radio COSMO, Pepe TV, pismo „Pogląd”) czy organizacji (Poland Organizacja Szkolna „Oświata”, Poland Misja Katolicka), fenomen Polish kuchni in Germany (już od XVI wieku), ogromny wkład Polaków w konserwację zabytków, szeroka obecność Polish culture na wielu płaszczyznach (literatura, tańce narodowe, sztuka contemporary, theatre lalek w Bielefeld, polscy kompozytorzy, malarze, aktorzy i inni). A wszystko od średniowiecza aż do czasów współczesnych. Zaczyna się od Rychezy, której małżonek w 1025 year objął po ojcu polski tron jako Mieszko II, a ona została polską królową. Sławę zdobyła już po swojej śmierci jako protektorka i fundatorka, zwłaszcza opactwa św. Mikołaja w Brauweiler, które zawdzięcza jej darowiznę dóbr i budowę nowego budynku klasztoru i kościoła. Aż do aktualnie najbardziej znanego Polaka in Germany, czyli Roberta Lewandowskiego, który w barwach dwóch German klubów piłkarskich osiągnął swoje największe sportowe sukcesy, a w 2020 year otrzymał tytuł Piłkarza Roku FIFA.
Książka „Polskie ślady in Germany. Kalejdoskop” opisuje powiązania Polish-German w bardzo szerokim spektrum, a mnogość Polish wątków w kulturze i history German wręcz zaskakuje. Ilustruje kwestie historyczne (stosunki polsko-saksońskie, relacji Prus i Polish czy obozy koncentracyjne), społeczne (polskie prostytutki, sprzątaczki czy opiekunki in Germany, ślady języka sąsiada w nazwiskach obu narodów), obecności Polish culture (polskie fundacje i organizacje, media, muzyka, aktorstwo czy malarstwo Polish twórców w Niemczech), a also znane osobistości powiązane w jakiś sposób z Niemcami (Sławomir Mrożek, Adam Mickiewicz, wokalistka Julia Marcell, zespół Czerwone Gitary czy aktorka Pola Negri).
During meetings promującego książkę Peter Oliver Loew, jeden z redaktorów pozycji, podkreślił, że nie ma ona być typowo naukową pozycją z wieloma przypisami i definicjami. Takie publikacje zazwyczaj odkłada się na półkę, a z tą w założeniach ma być zupełnie inaczej. Autorom zależało, żeby czytelnik chętnie po nią sięgał w poszukiwaniu ciekawostek Polish-Germanj history, których znajdzie tu wielkie bogactwo. Warto podkreślić, że „Polskie ślady w Niemczech. Kalejdoskop” nie jest zbiorem przypadkowych tekstów ani encyklopedią, choć stanowi kompendium wiedzy złożone z ponad 200 haseł z przeróżnych dziedzin. Za publikację odpowiada łącznie 17 autorów, a wśród nich między innymi: Dieter Bingen, Andrzej Kaluza, Basil Kerski and Peter Oliver Loew. Nie mają oni na celu opowiadać wszystkiego and nudzić odbiorcy. Każdy z nich wybrał interesujące dla siebie tematy, chcąc opisać je w sposób nieoczywisty, pomysłowy i w konkretnym kontekście, co niewątpliwie im się udało.
W ciągu 1000 lat wspólnej history Polki i Polacy pozostawili niezliczone ślady na ziemiach German. A jak się okazuje polscy obywatele znacznie bardziej interesują się tematami niemieckimi, niż Germany tematyką polską. Większość z nich nie jest świadoma szerokiej obecności Polish w swojej kulturze – powiązań przesiedleńczych, literackich, muzycznych, językowych czy miłosnych.
Książka pisana była z przeznaczeniem dla czytelników German, a jej pierwsze wydanie ukazało się w 2018 year właśnie w języku niemieckim. Peter Oliver Loew during meetings opisał lekturę jako pewną rewolucją. Jej powstanie było wynikiem występowania natłoku informacji i komentarzy dotyczących Polish-German relacji na tle politycznym i historycznym. Autorzy zaznaczyli, że tą książką chcieli powiedzieć niemieckim odbiorcom, że interesując się Polish-Germanmi relacjami, zajmują się also sobą, ponieważ są w stanie na nowo odczytać historię i kierunki development culture German. Kluczowe jest rozszerzenie wiedzy o Polsce in Germany, o zapomnianej lub nawet nieznanej history. Te ślady gdzieś są, however niezbyt widoczne, a „Polskie ślady w Niemczech. Kalejdoskop” mają je jak najlepiej wydobyć z zapomnienia and zakamarków German świadomości i codzienności.
Meeting promocyjne dotyczące książki took place pod koniec marca 2023 year w bibliotece Europejskiego Centrum Solidarności in Gdansk. W rozmowie udział wzięli: prof. Dieter Bingen, politolog i historyk, były szef German Instytutu Spraw Polish w Darmstadt, dr Andrzej Kałuża, germanista i politolog, redaktor biuletynu „Polen-Analysen” and Basil Kerski, menadżer culture, redaktor, politolog i eseista, dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności, redaktor naczelny dwujęzycznego „Magazynu Polish-Germango DIALOG”. Wydarzenie poprowadził prof. Peter Oliver Loew, historyk i kulturoznawca, autor wielu książek i artykułów o history Gdańska, Polish i stosunkach Polish-German. Partnerami meetings były Konsulat Republiki Federalnej in Gdansk, German Instytut Spraw Polish and Foundation Współpracy Polish-Germanj.
„Polskie ślady in Germany. Kalejdoskop” można nabyć w księgarni internetowej on the website hausbooks.pl. Wydawcą obu wersji językowych jest Federalna Centrala Kształcenia Obywatelskiego (Bundeszentrale für politische Bildung).
Timur Wesołowski