From Communication to Experience

A trip across the Oder arouses curiosity about the neighbouring country. On 2 June 2022, participants of the expert seminar "Encouraging Young Poles and Germans to Take an Interest in the Neighbouring Country — But How?" discussed how to instil a fascination with Poland and Germany among young people. Report by Karolina Kwiatek.

Wyjazd za Odrę wzbudza ciekawość sąsiednim państwem. 2 czerwca 2022 year uczestnicy seminar eksperckiego „Zachęcić young Polaków i Niemców do zainteresowania się sąsiednim krajem – ale jak?” podjęli dyskusję on the topic of zaszczepienia fascynacji Polską i Niemcami wśród youth.

„Barometr Poland-Niemcy” to cykliczne badanie, przeprowadzane od 2000 year przez naukowców z Instytutu Spraw Publicznych in Warsaw in cooperation with Fundacją Konrada Adenauera in Poland and Fundacją Współpracy Polish-Germanj, a od 2020 r. also Deutsches Polen-Institut. Wyniki kolejnych raportów kompleksowo odzwierciedlają wizerunek Polish i Germany w oczach obu sąsiadów, a also zmiany, jakie w nim zaszły. W latach 2016-2020 pytano Polaków o skojarzenia ze słowem: „Niemcy”. Zaobserwowano wówczas prawie pięćdziesięcioprocentowy wzrost odpowiedzi „okupant i najeźdźca” (z 21% w 2016 r. do 30% w 2020 r.). W tym samym czasie najczęstszą konotacją ze słowem „Polska” wśród Niemców była „turystyka i kultura” (zmiana z 23% w 2016 r. do 29% w 2020 r.). Tak odmienne tendencje mogą wskazywać na wpływ retoryki rządowej obu państw, która w przypadku Polish mocno spolaryzowała podejście do zachodniego społeczeństwa.

W czwartek, 2 czerwca 2022 year zaprezentowano wyniki najnowszego raportu: „Barometr Poland-Germany 2022: Młodzi dorośli z Polish i from Germany o źródłach wiedzy i obrazie kraju sąsiada” autorstwa dr. Agnieszki Łady-Konefał from Germanykiego Instytutu Spraw Polish w Darmstadt. Przedstawienie rezultatów analizy otworzyło seminar eksperckie: „Zachęcić young Polaków i Niemców do zainteresowania się sąsiednim krajem – ale jak?”, które took place as part of project: „Aktorzy, obszary, sposoby – komunikacja polsko-niemiecka: ze sobą i o sobie”. Wydarzenie zostało zrealizowane przez Instytut Spraw Publicznych i Deutsches Polen-Institut, thanks to środkom Polish-Germanj Foundation na rzecz nauki. Interpretacja otrzymanych wyników wraz z wystąpieniami Charlotte Lohmann z Amadeu Antonio Stiftung i Pauliny Maloy z Wrocławskiego Instytutu Culture, stały się podstawą do discussion on the topic of skuteczności poszczególnych form komunikacji z młodymi przedstawicielami obu narodowości.

Edukacyjny sabotaż na dwa fronty

Według „Barometru Poland-Germany 2022. Edition młodzi” szkoła stanowi podstawowe source wiedzy o kraju sąsiada aż dla 65% Polaków i 32% Niemców między 18 a 29 rokiem życia, jednakże dotychczas przeprowadzane zajęcia nie wzbudzają zainteresowania drugim społeczeństwem i jego kulturą. Polskim uczniom brakuje zbiorowych inicjatyw, w które mogliby zaangażować się wspólnie ze swoimi rówieśnikami z Germany. Patriarchalizm, rasizm, degradacja środowiska naturalnego i homofobia są zjawiskami, przeciwko którym aktywnie protestują młodzi ludzie z obu krajów. Chcąc wzbudzić ich zainteresowanie, warto uwzględnić choć jedno z nich w agendzie zbliżających się projects. Z kolei Germany mierzą się z brakiem zajmujących treści dotyczących Polish i ciekawych sposobów ich prezentacji w szkole. Przeciętny uczeń nie uczęszcza na zajęcia z języka Polish, więc większość informacji otrzymuje during lekcji history. Młodzież nie ma szansy poznać culture wschodniego sąsiada w podobnym stopniu co np. Francji, ponieważ wspólna przeszłość zostaje zredukowana przez programme nauczania do okresu wojny i okupacji. Młodzi Germany nie są zainteresowani Polską ze względu na fakt, że nic im się z nią nie kojarzy. W szkołach brakuje dodatkowej oferty spotkań, pokazujących ten kraj through jego kulturę, kuchnię czy sport, czym oprócz samych nauczycieli powinny zajmować się m.in. organizacje rządowe. Powyższe zjawisko niesie za sobą namacalne konsekwencje, jak brak zaangażowania w projects Polish-German, zamiast których uczniowie wybierają pozostałe events. Z powodu należy zwrócić uwagę youth na inicjatywy pozaszkolne, które wciągają young ludzi w ambitne projects, umożliwiające development w środowisku międzynarodowym.

Medialny afront

Polskie media publiczne i politycy o poglądach konserwatywnych przedstawiają Germany jako byłego okupanta, który wciąż chce narzucić nam swoją retorykę. Rządowi w Warszawie zarzuca się celowe pogarszanie stosunków, między innymi through instrumentalizację history. Konflikt stopniowo oddziałuję na zmianę tematyki poruszanej przez German media publiczne, co bezpośrednio przekłada się na opinię przeciętnego obywatela. „Barometr Poland-Germany 2022” pokazuje, że dla 56% young Niemców telewizja publiczna jest głównym źródłem wiedzy o społeczeństwie i polityce, jednakże największy odsetek respondentów (63%) czerpie informacje z wideoblogów zamieszczanych na YouTube. Kolejno uplasowały się m.in.: telewizja prywatna (57%) i publicznie dostępne portale internetowe (54%), co sugeruje, że w celu wypromowania Polish w German mediach, warto korzystać form audiowizualnych: reportaży, kinematografii czy treści popularnonaukowych. Uważajmy przy tym, by nie stosować takich samych form w celu przybliżenia Germany społeczeństwu znad Wisły. Raport pokazuje also, że 79% young Polaków wybiera Facebook, jako swoje główne source wiedzy. Następnie ankietowani wymienili: prywatne stacje radiowe (61%), publicznie dostępne portale internetowe (60%) and wideoblogi na YouTube (55%). Wynika to najprawdopodobniej z przedstawienia atrakcyjnych treści, które odbiegają od schematów utartych formatów. Jest to szczególnie widoczne w przypadku telewizji, która z year na rok traci odbiorców, ze względu na obniżenie poziomu wiarygodności, co potwierdzają also analizy Centrum Badania Opinii Publicznej. Jeśli zależy nam na stworzeniu wspólnej przestrzeni do wymiany informacji, najefektywniejszą drogą komunikacji są publicznie dostępne portale internetowe and wideoblogi na YouTube, które gromadzą ponad 54% badanych z obu państw. Wyniki analizy częściowo potwierdzają obserwacje Charlotte Lohmann z Amadeu Antonio Stiftung, która stwierdziła, że w celu obustronnej promocji Polish i Germany warto korzystać z: Instagrama, TikToka and serwisu YouTube, które umożliwiają publikowanie najbardziej zróżnicowanych treści, dostosowanych do potrzeb danego użytkownika.

Ciekawość kraju sąsiada zachęca młodzież do zagranicznego wyjazdu, ale to dopiero on wzbudza prawdziwe zainteresowanie kulturą i społeczeństwem zza Odry. Bezpośrednie doświadczenie może całkowicie pochłonąć młodego człowieka, pod warunkiem że go nie rozczaruje, o co dość trudno jeśli zakładamy, że nie ma wcześniejszych oczekiwań w stosunku do Polish lub Germany. „Patrząc na to, co zmieniło się na przestrzeni lat, widać, że wzajemny wizerunek poprawił się po obu stronach granicy. Jeśli wrócimy do bezpośrednich spotkań, to jestem przekonana, że ta tendencja się utrzyma, ale negatywna retoryka ze strony Polish rządu oczywiście smuci i powoduje, że ma się wątpliwości. Jaka jest wytrzymałość relacji, które z takim trudem są budowane, i w jakim stopniu mogą zostać zburzone? Nie przymykałabym na to oka” – mówiła Agnieszka Łada-Konefał, autorka badania: „Barometr Poland-Germany 2022. Edition: młodzi”, które od wielu lat jest wspierane przez Foundation for Polish-German Cooperation.

Karolina Kwiatek

Link do publikacji: https://www.isp.org.pl/pl/publikacje/mlodzi-dorosli-z-polski-i-z-niemiec-o-zrodlach-wiedzy-i-obrazie…