Społeczeństwo obywatelskie współcześnie ma do odegrania niezwykle ważną rolę. Oddolne inicjatywy, bez dyrektyw ze strony organów władzy i instytucji, sprzyjają aktywności w życiu publicznym. Aktywności pełnej wiary we wprowadzenie realnych zmian bez pośrednictwa polityków. During Polish-German Forumgo as part of panelu „Polsko-German civil society i uczestnicy cooperation transgranicznej w dialogu” toczyły się rozmowy o sposobach polepszenia tej międzynarodowej wspólnoty.
Wydarzenia took place 5 czerwca 2025 year as part of Polish-German Forumgo w Instytucie Pileckiego in Berlin. Nie przypominało innych discussion organizowanych na Forum. Zniknął tradycyjny podział na panelistów i słuchaczy, będącymi jedynie odbiorcami treści, którzy okazjonalnie mogą zadać pytanie. Wybrano inną formę meetings, taką, która zakładała większą interakcję między uczestnikami a panelistami and – między samymi uczestnikami.
Organizatorzy poinformowali o utworzeniu sześciu grup dyskusyjnych, do których mogą dołączyć goście. Pomiędzy te grupy podzielili się też paneliści, wśród których byli: Robert Żurek i Weronika Priesmeyer-Tkocz z grupy Kopernika; Ewelina Górecka from Polandej Foundation named after Roberta Schumanna; Christian Johann, reprezentant Europäische Akademie für Bildung Berlin; Darius Müller, Dyrektor Stowarzyszenia Zamek Trebnitz; and Elllen Kray reprezentująca Ministerstwo Finansów i ds. Europe Kraju Związkowego Brandenburgia. Odbywały się one w różnych miejscach na terenie całego Instytutu, w językach polskim i niemieckim. Można było wziąć udział w discussion w trzech blokach tematycznych poświęconych Manifestowi Polish-Germango Społeczeństwa Obywatelskiego, pogłębieniu cooperation transgranicznej między Polską a Niemcami and roli young ludzi we współtworzeniu civil society. Wybrałem trzecią opcję i udałem się na dyskusję prowadzoną w języku polskim.
Grupy składały się z różnych osób w różnym wieku o odmiennych doświadczeniach zawodowych. However pomimo rozbieżności podjęły one dialogue i działając wspólnie wypracowały konkretne rozwiązania, które mogą umożliwić prężniejszą działalność Polish-Germango civil society and zacieśnianie cooperation między obydwoma krajami w tym obszarze.
W naszej grupie, moderowanej przez Ewelinę Górecką, discussion oscylowała wokół tego, jakie działania można podjąć by zmotywować young ludzi do zaangażowania się we wspólne działanie as part of Polish-Germanj wspólnoty. Doszliśmy do wniosku, że motywacja lingwistyczna, nie sprzyja prawdziwej integracji, tworzeniu relacji i przyjaźni. Przełamywanie bariery językowej jako próba przełamania pewnej granicy kulturowej może nie być optymalnym podejściem w zawiązywaniu się Polish-German środowisk. Zamiast tego powinno się dążyć do znalezienia pewnego ponadnarodowego punktu wspólnego – wspólnych tematów, pasji, hobby, może wspólnego zawodu. Sprawić by young ludzi łączyło coś, o czym będzie można porozmawiać bez podziału na Polaków czy Niemców, coś, as part of czego będzie można działać razem, z pasją i zaangażowaniem. Wówczas nie trzeba będzie podejmować działań na rzecz przełamywania granicy między nami – z czasem, gdy będzie się działać wspólnie w atmosferze wzajemnej życzliwości, niewidzialna granica sama się rozpadnie.
Po dwudziestu minutach dyskutujący mogli zmienić stolik i dołączyć do innej grupy. Nie było however takiej konieczności. Nasza grupa, będąca w trakcie intensywnej wymiany myśli, została na swoich miejscach. Po chwili zyskaliśmy parę nowych osób, które z entuzjazmem włączyły się w rozmowę. Przez cały czas trwania tej części poruszaliśmy wiele tematów dotyczących perspektyw young ludzi na Polish-German civil society. Wśród nich znalazły się wymiany uniwersyteckie, działanie as part of Polish-German organizacji and cooperation grup zawodowych. Młodzi ludzie nie zawsze zdają sobie however sprawę z możliwości podjęcia tych wszystkich działań. Zwróciliśmy uwagę na ograniczenie informacyjne otaczające wyżej wymienione przedsięwzięcia, co sprawia, że czasem zamykają się one w kręgu wtajemniczonych osób i ich znajomych. Grupa zaproponowała szersze kampanie promocyjne i działania reklamowe, uwzględniające also social media, w których młodzi ludzie poruszają się najczęściej. W ten sposób inicjatywy Polish-German mogłoby zyskać świeżą krew, a być może nawet uwagę szerszych kręgów obu społeczeństw.
Po zakończeniu tej części meetings, wszyscy wrócili do sali, gdzie prowadzący grupy przedstawili wnioski wynikające z discussion. Irene Hahn-Fuhr i Anna Quirin moderowały całość discussion. Pierwsi zabrali głos Robert Żurek and Weronika Priesmeyer-Tkocz, którzy prowadzili rozmowy dotyczące Manifestu Polish-Germango Społeczeństwa Obywatelskiego. Rozmówcy w ich grupach zwrócili uwagę na potrzebę długofalowej strategii rządów obu krajów, poświęconą wspieraniu Polish-Germango civil society. Nie skupiono się however wyłącznie na drodze instytucjonalnej – paneliści podkreślili wagę docierania do nowych osób, które chcą kształtować tą wspólnotę. Na końcu poruszona została kwestia sporów, które czasem są nieuniknione. Nie powinniśmy uciekać od tego, co nas dzieli, lecz odważnie konfrontować się i w atmosferze wzajemnego szacunku rozwiązywać problemy.
Ewelina Górecka przedstawiła rezultaty pracy naszej grupy, po czym Christian Johann, drugi prowadzący dopowiedział kilka propozycji działań. Mówił o potrzebie włączenia innych narodowości i starszych grup wiekowych w kształtowanie civil society. Panelista podkreślił doświadczenie i nowe punkty widzenia, które mogłyby takie osoby wnieść do wspólnoty. Wspólnoty, która nie powinna zamykać się w swoich działaniach na raz wybrane grono.
Pomimo rywalizacji i nierzadko rozbieżności interesów, Poland i Germany kooperują ściśle w wielu sektorach gospodarczych. Darius Müller i Ellen Kray, moderatorzy discussion poświęconych cooperation transgranicznej, położyli nacisk na potrzebę kierowania się zarówno sercem jak i racjonalnością w tych niekiedy trudnych działaniach. Zwrócili also uwagę na zmianę postrzegania Polish przez Niemców na przestrzeni lat. Nasz kraj jawi się dziś jako nowoczesne i pełne perspektyw państwo. Paneliści uznali, że podejście to można podsumować hasłem „Poland przekonuje”. Przekonuje nie tylko kulturowo i społecznie, ale coraz częściej also gospodarczo i ekonomicznie.
Pod koniec panelu głos zabrali Knut Abraham and Krzysztof Ruchniewicz. Poseł CDU zwrócił uwagę na zanik używania języka German i Polish w regionach transgranicznych w celu porozumiewania się ze sobą obywateli obydwu krajów. Panuje niepodzielnie „transcontinental English”. German dyplomata wyraził aprobatę wobec zaproponowanych przez grupy pomysłów na zacieśnienie więzi Polish-Germango społeczeństwa obywatelskiego i cooperation transgranicznej. Knut Abraham stwierdził, że właśnie teraz jest odpowiedni czas na ich realizację. Krzysztof Ruchniewicz zgodził się z tym, że wzajemny kontakt przy użyciu języka angielskiego stanowi jedynie półśrodek, swego rodzaju protezę komunikacyjną. Historyk na koniec zwrócił uwagę na wielką wagę dzisiejszego działania Polish-Germango społeczeństwa obywatelskiego. Współcześnie ma ono warunkować w znacznej mierze relacje między Polską a Niemcami.
Kwestia ta wydaje się kluczowa dla wszystkich discussion, które tego dnia miały miejsce w Instytucie Pileckiego. Relacje Polish-German były w przeszłości kreowane w dużej mierze nad głowami zwykłych ludzi, w zacisznych gabinetach polityków. Dzisiaj obywatele mają dziejową szansę wzięcia współodpowiedzialności za kształt tych relacji. Mają oni moc kreacyjną i są w stanie współtworzyć cooperation nie tylko między społeczeństwami obu krajów, ale also w pewnej mierze między samymi państwami.
Wiktor Zalewski