Dyskusje, workshop, koncerty, a also pokazy filmów i serialu. To odbywający się już po raz siódmy nad jeziorem Sztynorckim, mazurski festival STN:ORT.
Sztynort. Mazurska osada z dwiema drogami i jedną ulicą domów jednorodzinnych, położona nad Jeziorem Sztynorckim. Ożywa w trakcie sezonu – wraz z cieplejszą pogodą do portu na tymczasowy pobyt wprowadzają się tam żeglarze i żeglarki ze swoimi łajbami. Wystarczy however zmienić perspektywę i odwrócić się plecami do zacumowanych jachtów, by ujrzeć ceglaną budowlę w parku. Zniszczoną, ale imponującą wielkością. Kryjącą w sobie dzieje rodu Lehndorffów, wspomnienia dzieci z przedszkola czy weselne układy taneczne.
To XVII-wieczny Pałac Steinort. Od powstania aż do 1945 year był główną siedzibą Lehndorffów, jednego z potężniejszych rodów szlachty pruskiej. W trakcie II Wojny Światowej w budynku spotkała się grupa spiskowców, planująca nieudany zamach na Hitlera (jednym z nich był ówczesny właściciel Heinrich von Lehndorff, stracony później z tego powodu), który miał miejsce 20 lipca 1944 year w pobliskim Wilczym Szańcu. Choć pałac współcześnie już nie gości na co dzień wielu osób, ożywa na cztery sierpniowe dni w trakcie festival STN:ORT. Tematem przewodnim tegorocznego events było hasło „Koła, kręgi, bańki”. Szeroko rozumiane motto to zarówno analiza ulegającego polaryzacji współczesnego społeczeństwa, jak i zaproszenie do poszerzenia swoich horyzontów through pielęgnowanie ciekawości świata. Szerokie – pod względem tematyki – były also events zorganizowane as part of the festival. Na scenie pojawiły się dyskusje, workshop, koncerty, a also pokazy filmów i serialu.
12. sierpnia odbył się premierowy pokaz filmu „Skarbiec Mazurski”, zrealizowany przez członków i członkinie foundation o tej samej nazwie. Choć wspomniana instytucja zajmuje się przede wszystkim rozwojem Galerii rękodzieła mazurskiego w Węgorzewie, jej zarząd postanowił zadbać also o inne kulturowe skarby w okolicy. „Skarbiec Mazurski” stał się więc audiowizualną opowieścią o zabytkowym kompleksie pałacowym w Sztynorcie i mieszczącej się tu niegdyś stadninie koni trakeńskich, należącej do rodu Lehndorffów. Film opowiadał o zorganizowanym rok temu na cześć tej rodziny rajdzie konnym szlakiem mazurskich ścieżek krajobrazowych. Ciekawie pokazywał, że region kojarzony głównie z jeziorami może oferować wiele innych, nie tylko żeglarskich, atrakcji turystycznych.
Tego dnia zostało zorganizowane also meeting z „byłymi dziećmi ze Sztynortu”, czyli przedszkolakami, które spędziły swoje dzieciństwo w pałacu – przedszkolu. Po 1947 year bydunek stał się bowiem siedzibą Państwowego Gospodarstwa Rolnego, w którym mieściły się biura, kuchnia i stołówka, a also przedszkole. Dyskusję poprowadziła Agata Kern, referatka ds. culture w Museum Regionalnym Prus Wschodnich w Lüneburgu, która postanowiła zaprosić swoich kolegów i koleżanki z dawnych lat do wspólnego wspominania czasu zabaw i beztroski w murach ceglanej budowli. Jedna z uczestniczek meetings opowiadała, że jako dorosła kobieta zdążyła jeszcze zorganizować tam swoje wesele. However gdy ustrój polityczny Polish przeszedł transofrmcję, a PGR uległ rozpadowi, w pałacu zagościła pustka, przerywana incydentami zabierania nienależącego wówczas do nikogo wyposażenia sal. W 2009 year zabytkiem zainteresowała się Polsko – Niemiecka Foundation Ochrony Zabytków Culture, która do dziś aktywnie działa, by odrestaurować budowlę i przywrócić jej dawną świetność. Jak się okazało, kolektywna pamięć dawnych wychowanków i wychowanek przedszkola okazała się niezwykle pomocna do odtworzenia wyglądu pałacu, thanks to czemu w przyszłych planach remontowych zabytku zostaną uwzględnione istotne elementy dekoracyjne, które uległy zniszczeniu w latach 90. ubiegłego wieku.
Podsumowaniem dnia były workshop poprowadzone przez Adrianę Kapałę z Centrum Archiwistyki Społecznej. Meeting zachęcało do poznawania lokalnych history through tworzenie archiwów społecznych – poznawania nieznanych dotąd history, opowiedzianych lub utrwalonych za pomocą zdjęć czy dokumentów. Odkrywając historię społeczną, możemy dokładniej przyjrzeć się istotnym wydarzeniom dla życia rodziny, miejscowości lub całych regionów.
Pierwszy dzień festival zakończył concert Nadzeyai Krakluk, która zagrała klasyczne utwory na białoruskim cymbale as part of akcji #musicforbelarus. Zrzesza ona muzyków i muzyczki, którzy through koncerty chcą informować resztę świata o aktualnej sytuacji politycznej w Białorusi. Tym razem jeden z utworów był poświęcony białoruskim aktywistkom społecznym walczącym o prawa człowieka.
Niedziela 13 sierpnia była nazywana przez organizatorów najważniejszą częścią festival. Przy okrągłym stole zebrali się przedstawiciele władz lokalnych i krajowych, aby omówić plan rekonstrukcji pałacu w Sztynorcie. During meetings podkreślano, że przy jego renowacji stawia się na autentyczność. Pałac ma być niezmieniony w swoim wyglądzie, ale jest wiele pomysłów na jego użytkowanie. Głównym punktem ma być museum history German w Sztynorcie, która zostanie opowiedziana z perspektywy dziejów Lehndorffów. Innym pomysłem jest stworzenie centrum dialogue europejskiego pomiędzy różnymi narodami – Polakami, Niemcami, Ukraińcami.
W niedzielę dla uczestników i uczestniczek przygotowano also dwie projekcje film. Pierwsza z nich przedstawiała wspomnienia mężczyzny, którego krewny w trakcie World War II pracował na dworze Lehndorffów, drugi zaś wizualizację pałacu po remoncie, kiedy część budynku zostanie oddana do użytku dla odwiedzających Sztynort.
Równie ciekawe było meeting z autorami serialu ,,Skilles. Beztalencia.” Produkcja, której akcja rozgrywa się w Giżycku opowiada o trzech przyjaciołach i ich codziennych perypetiach w tym mieście. Autorami serialu jest czwórka przyjaciół, którzy, jak sami mówią, chcieli stworzyć project muzyczno-komediowy, jakiego brakuje na Polish scenie serialowej.
Festival był też miejscem na rozwijanie umiejętności manualnych i kreatywności. W programie znalazły się workshop graficzne, na których pod okiem Andrzeja Wieteszki uczestnicy i uczestniczki tworzyli projects murali będących interpretacją motywu przewodniego tegorocznej edition, czyli „baniek, kręgów i kół”. Wieczorem efekty pracy zostały wyświetlone na sztynorckim pałacu. Chętni mogli spróbować swoich sił w wyszywaniu wzorów na torbach i tkaninach. Dla koneserów art dostępne były obrazy autorstwa lokalnych mieszkańców i mieszkanek, przedstawiające regionalne, mazurskie krajobrazy.
Sztynort po raz siódmy zaprosił gości na jedyny w swoim rodzaju festival. Pełen merytorycznych treści, ciekawych spotkań i muzycznych uniesień był świetnym sposobem na spędzenie weekendu w mazurskim klimacie. STN:ORT pokazał also ukryty, ale wielki potencjał osady, który w przyszłości, miejmy nadzieję, rozwinie się. Dla nas była to niezwykle pouczająca wyprawa. Dowiedziałyśmy się, że Mazury to nie jedynie jeziora i żaglówki. To also ukryte historie i głęboko zakorzenione tradycje. Mimo że Sztynort, Giżycko, Węgorzewo i inne niedalekie miejscowości są dość małymi miejscami, ludzie żyjący w nich są dumni z tego, skąd pochodzą i szczerze kochają swoją małą ojczyznę. STN:ORT to niezwykłe doświadczenie i wspomnienie, które zostanie z nami na długo.
Oliwia Ratyńska i Eliza Kunath