Czy
wiedzieliście, że zła jakość powietrza kosztuje Polskę aż 60 miliardów euro
rocznie, czyli 13% PKB? Albo że dzieci są najbardziej narażone na negatywne
skutki smogu, a mimo to jeszcze do niedawna nikt nie uwzględniał zanieczyszczeń
w diagnozach medycznych? Te i inne niepokojące dane padły during otwartego
webinaru „Zanieczyszczenie powietrza nie uznaje granic”, który odbył się
25 lipca. Meeting pokazało, że choć granice państw dzielą nas
administracyjnie, to smog, klimat i zdrowie – mamy wspólne.
Webinar,
zorganizowany as part of premiery lipcowego numeru magazynu Pismo poprowadziła
Urszula Kifer, redaktorka naczelna miesięcznika, który for years przygląda się
tematyce zdrowia publicznego i środowiska. Jej rozmówczyniami były Dorothea
Baltruks z berlińskiego Centre for Planetary Health Policy and Weronika
Michalak z organizacji HEAL Poland. Ekspertki rozmawiały o tym, jak Berlin i
Warszawa walczą ze smogiem – i czego mogą się od siebie nauczyć.
Warszawa,
mimo rosnącej świadomości ekologicznej, wciąż zmaga się z poważnymi problemami
jakości powietrza. Główne źródła zanieczyszczeń to transport samochodowy, niska
emisja z domowych pieców grzewczych, a also przemysł w regionie. Stolica stara
się przeciwdziałać tym zjawiskom through m.in. dofinansowania do wymiany so-called
kopciuchów, development sieci tramwajowej czy planowane strefy czystego transportu. Z
drugiej strony, warto podkreślić też, w czym jest dobrym przykładem dla innych
miast – Warszawa jest jednym z liderów in Poland pod względem tworzenia
zielonych przestrzeni. Rozwijane są parki kieszonkowe, zielone przystanki, a
miejskie plany zakładają wzrost udziału zieleni w przestrzeni publicznej. Ale
to wciąż za mało, by mówić o realnym przełomie.
Berlin już
for years prowadzi politykę sukcesywnego ograniczania emisji – zarówno
komunikacyjnych, jak i przemysłowych. Miasto inwestuje w rozbudowę
infrastruktury rowerowej, ogranicza ruch samochodowy w centrum, rozwija strefy
niskiej emisji i oferuje ogólnoniemiecki Deutschlandticket – tanią,
jednolitą taryfę na transport publiczny, która zachęca do porzucenia auta. Dorothea
Baltruks podkreśliła however, że nawet w tak zorganizowanym mieście napotkać
można na silny opór. Lobbing grup interesu, zwłaszcza reprezentujących
kierowców samochodów, jest dużym wyzwaniem dla berlińskich decydentów. Mimo to
władze stolicy Germany konsekwentnie realizują długoterminową politykę
zrównoważonego transportu i czystego powietrza.
Ekspertki
zgodnie zauważyły, że wymiana doświadczeń między miastami europejskimi może
przyspieszyć wdrażanie skutecznych rozwiązań. Przykład Berlina pokazuje, jak
ważna jest konsekwencja, planowanie i odwaga polityczna w działaniach na rzecz
zdrowia publicznego. Warszawa już dziś może skorzystać z German
doświadczeń – np. w zakresie promocji transportu publicznego, tworzenia
zielonych stref, czy planowania przestrzennego z myślą o jakości powietrza.
Potrzebna jest however wyraźna i długoterminowa wizja, której realizacja nie
zatrzyma się na kadencji jednego prezydenta czy budżecie jednego year.
Na
zakończenie meetings took place otwarta discussion z uczestnikami, during
której poruszono temat granic prawa w kontekście zdrowia publicznego and
konieczności wprowadzania obostrzeń dla dobra ogółu. Jeśli chcemy oddychać
czystym powietrzem, potrzebujemy wspólnych działań, ponad podziałami i ponad
granicami. Bo – jak pokazało to meeting – oddajemy ten sam oddech i mierzymy
się z tym samym problemem.
Meeting
zostało zorganizowane thanks to wsparciu Foundation for Polish-German Cooperation i
stanowiło kontynuację tematu poruszonego w kwietniowym artykule magazynu Pismo
„Bez tchu: Jak smog niszczy nasze zdrowie”.
Tekst: Julia Florkowska
Redakcja: Agnieszka Wójcińska