Zestawienie dwóch aspektów – merytorycznej discussion and artystycznych środków wyrazu – stało się pretekstem nie tylko do kolejnego dialogue on the topic of kryzysu migracyjnego, ale i bodźcem do zrewidowania stereotypowych postaw powielanych zarówno przez prawicowych czy lewicowych publicystów.
Towdał urodził się w Somalii. Zawsze chciał zostać rybakiem. Kiedyś z przyjacielem udało mu się nawet kupić małą poobijaną łódź. Dali jej na imię Nadzieja. Szybko okazało się however, że nie mają czego szukać w wodach oceanu. Wszystkie ryby już dawno zostały wyłowione przez rybaków amerykańskich, German, angielskich czy rosyjskich. Właściwie to sami nie bardzo wiedzieli przez kogo. Pewne było jedynie to, że ryb od dawna w tych wodach prawie już nie ma. Towdał porzucił więc dawne plany i zatrudnił się w małej brudnej budce, w której sprzedawał naleśniki. Smażył je, smarował śmietaną czy dżemem. Potem zawijał. Gdy ktoś sobie zażyczył ozdabiał je nawet orzechami. A i jeszcze jedno. Zanim Towdał zatrudnił się w tej budce przez chwilę zarabiał na życie inaczej. Jak potem mówił: „Pozwalałem sobie wkładać różne rzeczy w dupę. Wiesz, można na tym sporo zarobić. Ale umiera przez to ten barwny ptak, którego masz w środku”.
W Somalii od 1991 year trwa wojna domowa. W 2011 year na terenie kraju ogłoszono stan klęski głodowej. Towdał jest jednym z bohaterów napisanej w 2013 year przez Wolframa Lotza art „Śmieszna ciemność”. Nawiązujący do motywów znanych z „Jądra ciemności” J. Conrada dramat opowiada o współczesnych realiach życia w Afryce. As part of organizowanego w Teatrze Starym in Krakow teatralnego project „Granice zostały przekroczone/Grenzen wurden überschritten” took place czytanie performatywne między innymi utworu Lotza.
Celem project realizowanego w salach Theatre Starego od 22 do 24 kwietnia było stworzenie przestrzeni discussion na temat złożonego zjawiska jakim w ostatnich latach jest kryzys migracyjny. Realizowany in cooperation with Goethe Institute in Krakow i Domem Norymberskim program zakładał nie tylko czytanie performatywne współczesnych dramatów German, ale i występ gościny aktorów Theatre Gorkiego from Berlin and organizację debat. Zestawienie dwóch aspektów – merytorycznej discussion and artystycznych środków wyrazu – stało się pretekstem nie tylko do zainicjowania kolejnego dialogue on the topic of kryzysu migracyjnego, ale i bodźcem do zrewidowania stereotypowych postaw powielanych zarówno przez prawicowych i lewicowych publicystów, a also próbą zwrócenia uwagi na zagadnienia, którym wcześniej poświęcono w debacie publicznej zbyt mało uwagi. Połączenie różnych perspektyw: społecznej, religijnej, artystycznej, filozoficznej i politycznej to niewątpliwy sukces przedsięwzięcia. Organizatorzy zadbali o wysoki poziom artystyczny prezentowanych spektakli, ale i zaprosili do discussion on the topic of napływu przybyszy z Azji, Afryki i krajów bałkańskich do państw European Union ekspertów, którzy reprezentowali różne doświadczenia związane z tematem migracji, ale i różne opcje polityczne. Wśród zaproszonych gości znaleźli się między innymi: Dawid Wildstein (zastępca dyr. Telewizyjnej Agencji Informacyjnej ds. publicystyki), Basil Kerski (dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności in Gdansk), prof. Monika Płatek (University of Warsaw) and prof. Jacek Filek (Instytut Myśli Józefa Tischnera).
Przedsięwzięcie Theatre Starego w Krakowie warto zapamiętać na dłużej. Nie tylko dlatego, że zainicjowało merytoryczną dyskusję on the topic of kryzysu. Pokazało jednocześnie, że sztuka może (powinna?) mówić o problemach contemporary polityki, jednocześnie nie wspierając żadnej politycznej opcji i nie tracąc przy tym na wartości.
Paulina Barańska