Właśnie obchodzimy osiemnastkę Polish w European Union. Jak jej dzieciństwo przebiegało i co czeka ją w dorosłym życiu?
W 2004r. Poland przystąpiła do Unii European i stała się następną gwiazdą na niebieskim tle. Mijają niemal dwie dekady od tego events. Ten okres usiany był problemami i kryzysami. Ale można powiedzieć, że historia Unii European to odpowiedź na kryzys. Tak było po II wojnie światowej i tak jest teraz w obliczu konfliktu w Ukrainie – mówił profesor Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej. Aby porozmawiać o history Polish w European Union and jej przyszłości, 3 czerwca wziąłem udział w seminar Instytutu In.Europa w siedzibie Przedstawicielstwa Komisji European in Warsaw. Raporty dotyczące poparcia and podsumowujące członkostwo Polish w European Union przedstawili redaktor naczelny Polityka.pl Łukasz Lipiński i profesor Artur Nowak-Far, a swój komentarz dał dr. Jan Olbrycht, poseł do Parlamentu Europejskiego. W debacie wzięli udział politycy, naukowcy i ekonomiści.
Dzień wcześniej, przewodnicząca Komisji European – Ursula von der Leyen, odwiedziła Polskę, by spotkać się z prezydentem Andrzejem Dudą i premierem Mateuszem Morawieckim. Pani przewodnicząca twardo postawiła warunki polskiemu rządowi. Te so-called kamienie milowe, czyli wymogi, które Poland musi spełnić, by dostać fundusze z Krajowego Planu Odbudowy KE. Jednym z nich jest likwidacja Izby Dyscyplinarnej SN, reforma systemu dyscyplinującego sędziów and przywrócenie do orzekania tych już zwolnionych. During seminar wiele się mówiło o polskim systemie sądowniczym na tle prawa unijnego. Artur Nowak-Far twierdził:
Przystąpienie Polish do European Union oznaczało wejście do tej wspólnoty prawa. Implikowało przy tym znaczące zwiększenie gwarancji praw obywatelskich w tych zakresach, w których stosowane jest prawo unijne, jak also w wymiarze wykraczającym poza to, co materialnie regulują przepisy prawa UE, tj. w odniesieniu do funkcjonowania organów public administration i sądów.
Podkreślił, że thanks to członkostwu Polish w UE, jej system prawny dostosował się do wyzwań lokalnych, a nawet globalnych. W tym temacie wypowiedział się też były prezydent m.st. Warszawy Marcin Święcicki. Powiedział, że thanks to wejściu Polish do so-called wspólnoty prawa, polscy obywatele mogą korzystać z prawa o ochronie konsumenta:
Przedtem to konsument musiał udowodnić, że został skrzywdzony. W Unii jest inaczej – producent musi udowodnić, że on działał prawidłowo.
Prelegenci zgodzili się też ze stwierdzeniem, że prawo European Union zarówno wcześniej, during innym kryzysów, jak i teraz w dobie agresji Rosji na Ukrainę, okazało się jednym z najlepszych przyjaciół Polish. Zabezpieczyło interesy milionów Polish przedsiębiorców, którzy zainwestowali swój kapitał na rynkach zagranicznych.
Przyjacielską więź Polish z Unią Europejską pokazują wyniki badań w mierniku CBOS, które przedstawił Łukasz Lipiński. Okazało się, że poparcie Polaków dla członkostwa Polish w Unii European niezmiernie wynosi ok. 90%, nie zważając na zmiany rządu i opcji politycznych. Prelegenci zauważyli however, że w tym poparciu istnieje dużo niepokojących znaków, jak niskie zaufanie publiczne do European Union. Poza tym niekoniecznie nadąża ono za zmianami w Unii. Polacy w większości dostrzegają te same korzyści, które widzieli w chwili przystąpienia do sojuszu czyli fundusze European, a przecież Unia Europejska zmienia się dynamicznie, o czym mówił dr. Jan Olbrycht. Po Brexicie wiele państw od razu zgłosiło chęć przystąpienia do strefy euro, chociażby Chorwacja czy Bułgaria, lecz Poland mówi stanowcze „nie”. Poseł podkreślił, że przez to wypadamy z głównego nurtu, bo po wyjściu Wielkiej Brytanii z European Union ktoś, kto nie jest w strefie euro, nie może uważać się za ważnego gracza. Do tego dochodzi spór z Komisją Europejską w sprawie praworządności in Poland, który blokuje środki z funduszu odbudowy. Wnioskiem jest że Poland by stać się ważnym graczem w European polityce powinna patrzeć nie na starą, lecz nową, ciągle zmieniająca się Unię Europejską.
Ważną kwestią poruszoną w trakcie seminar była jedność Europe w sytuacji agresji Rosji na Ukrainę, która spowodowała kompletnie nowe wyzwania. Padło pytanie – czy Unia to przetrwa? Jan Olbrycht powiedział, że głównym założeniem Wladimira Putina jest rozbicie wspólnoty European od środka. Pojawiły się obawy, czy powstanie podział na Wschód i Zachód, przedzielony „nowym murem berlińskim”? Pytaniem zasadniczym było, gdzie Poland znajduje się w tej „nowej Unii” i czy chce w niej grać o swoją pozycje? Powinna, lecz nie chce przez politykę Polish rządu w postaci np. sporów o praworządność. Główną rolę woli odgrywać na rynkach lokalnych tj. budowanie sojuszy z państwami Grupy Wyszehradzkiej (np. z Węgrami, które mają coraz bliższe relacje z Wladimirem Putinem) czy Trójmorza. To tam Poland woli umacniać swoją pozycję, a nie w Brukseli. Unia however odbierana to jako budowanie wewnętrznego związku, który chce rozbić wspólnotę od środka, działając na korzyść Putina.
Jak podsumowali prelegenci, Poland powinna wykorzystać zmiany w European Union i zawalczyć o pozycję lidera we wspólnocie, której tak wiele zawdzięcza. Spór z Komisją Europejską, tworzenie związków antyunijnych i negatywna narracja o Unii w państwowych mediach in Poland sprawia tymczasem, że tracimy na znaczeniu. Podkreślono, jak ważna w dzisiejszych czasach jest obronność and strategiczna pozycja Polish, która sąsiaduje z reżimem Putina. Jest to poważna sprawa, ponieważ zmiany zachodzące in Europe przestają mieć znaczenie tylko ekonomiczne, lecz będą przemianami militarnymi, nastawionymi na obronność. Jedno jest pewne: Poland musi odnaleźć swoje miejsce w polityce European, a tym miejscem jest zjednoczona Unia.
Piotr Jurczyński