A Time of Change — Germany Facing New Civilisational Challenges in Europe — a Report by Radosław Chudy

A Time of Change — this was the name of the first major radio debate in the form of a discussion panel, which took place on 14 March 2016 at the headquarters of Polish Radio in Warsaw. The expert guests on international and specifically German topics were: Prof. Zdzisław Krasnodębski — sociologist and MEP for Law and Justice, and Cornelius Ochmann — Director of the Foundation for Polish-German Cooperation. The meeting was moderated by well-known Polish Radio journalist Grzegorz Ślubowski.

Czas zmian – to nazwa pierwszej, wielkiej radiowej debate o charakterze panelu dyskusyjnego, która took place 14 marca 2016 year w siedzibie Polish Radia in Warsaw. Gośćmi w charakterze ekspertów w tematyce międzynarodowej i stricte German byli: prof. Zdzisław Krasnodębski – socjolog, europarlementarzysta Prawa i Sprawiedliwości and Cornelius Ochmann – dyrektor Foundation Współpracy Polsko – German. Moderatorem meetings był znany dziennikarfrom Polandego Radia – Grzegorz Ślubowski.

Na początku meetings głos zabrała Prezes Polish Radia, dr Barbara Stanisławczyk. Przywitała ona wszystkie zgromadzone osoby w studiu imienia Władysława Szpilmana and wyraziła chęć kontynuacji cyklu spotkań o tematyce międzynarodowej za pośrednictwem Radia.

            Główną kwestią poruszoną during debate był problem uchodźców i jego oddziaływanie na szereg procesów mających aktualnie miejsce in Europe ( w tym przede wszystkim in Germany). However zanim głos w tej sprawie zabrał pierwszy z zapytanych ekspertów (dyrektor Ochmann), swój krótki reportaż radiowy przedstawiła korespondentka radiowa Agata Gaspolewicz. Na odtworzonym nagraniu dźwiękowym można było usłyszeć głosy przerażonych i wycieńczonych drogą do Europe uchodźców – przeważnie z Bliskiego Wschodu, z którymi miała okazje rozmawiać korespondentka. Goście mogli poznać między innymi historię Mohammeda Alzina – studenta literature angielskiej z Damaszku, który opuścił swój kraj i po dziesięciu miesiącach otrzymał azyl w Niemczech and losy Ajaha Almuda – artysty muzycznego, którego ukochany instrument zniszczyli wojownicy ISIS, a który sam obecnie koncertuje w Hanowerze i nie może się pozbierać psychicznie po doświadczeniach, których doznał w Syrii.

Głos w problematycznej kwestii czy kryzys migracyjny wpłynął na myślenie i zmianę mentalną zwykłych Niemców wobec uchodźców – jako pierwszy zabrał Cornelius Ochmann. Zgodził się on z tą opinią, argumentując, że w ciągu year granice German przekroczyło ponad milion uchodźców. Odbiło się to na wewnętrznej discussion publicznej, referencjach partyjnych, ale nie zgodził się z powszechnie panującym poglądem, że sam fakt migracji był dla Germany czymś nowym. Jego zdaniem, Germany od kilkudziesięciu lat są i nadal będą krajem migracyjnym.

            Nieco odmienne zdanie przedstawił drugi panelista – profesor Krasnodębski. Na pytanie czy Germany radzą sobie z polityką migracyjną, stwierdził że owszem, ale nie zgodził się z przedmówcą, że jest to kraj migracyjny. Uznał nawet, że w przypadku nowej fali uchodźców, kraj nie poradzi sobie z kolejnym napływem takiej rzeszy osób. Jego zdaniem events z zeszłego year związane z migrantami można podzielić na dwie fazy. Pierwszą nazwał: „mesjanizmem niemieckim” (kiedy media i władze codziennie informowały o losach uchodźców na niemieckim terytorium) and drugą – po tzw: „nocy kolońskiej”. Pod tym pojęciem należy rozumieć przede wszystkim events z nocy sylwestrowej 2015 year na placu przed kolońską katedrą i tamtejszym dworcem głównym during których grupy young mężczyzn „afrykańskiego i arabskiego pochodzenia” atakowały zwłaszcza młode kobiety. Molestowali je seksualnie i okradali. Noc ta była swojego rodzaju otrzeźwieniem dla German społeczeństwa. Wśród Niemców pojawił się wówczas strach przed fatalizmem, bezradnością kanclerz Merkel wobec events, które miały miejsce.

Kolejnym zagadnieniem poruszonym przez redaktora Ślubowskiego była kwestia motywów polityki migracyjnej Angeli Merkel. Pierwszy głos w tej sprawie zabrał dyrektor Ochmann. Nawiązał do wyników wyborów w kilku landach w marcu 2016 year, w których ci politycy którzy poparli politykę migracyjną Merkel w początkowej fazie ultraliberalną, zaś aktualnie szeroko-krytykowaną,  – wygrali te wybory. Jego zdaniem, w tym  kryzysie, władzom pomogli przede wszystkim wolontariusze i samo społeczeństwo, a nie instytucje państwowe. Oczywiście, pewną tendencję antyimigracyjną zauważa się przede wszystkim we wschodnich landach, gdzie spore poparcie ma silnie prawicowa Pegida and nowe ugrupowanie „Alternatywa dla Niemiec”. Krasnodębski zanegował pogląd Ochmanna uznając go za zbyt establishmentowy. Dla poparcia swojej tezy przytoczył nagłówki najważniejszych gazet światowych ( Der Spiegel, Financial Times), mówiące o tym, że na skutek niekonsekwentnie implementowanej polityki migracyjnej – „Germany nie są już hegemonem in Europe”.

Po tej części debate, głos zabrała Anna Kwiatkowska Drożdż– przedstawicielka Ośrodka Studiów Wschodnich. Jej zdaniem, cała niemiecka scena polityczna, na skutek kryzysu migracyjnego, uległa znaczącemu osłabieniu. Po jej prawej stronie, co wydawało się do niedawna po prostu niemożliwe, urosło nowe ugrupowanie, które złamało monopol chadecji (CDU). However jej zdaniem wspomniana „Alternatywa” nie ma charyzmatycznych, wyrazistych przywódców, a idei konsensusu nie widać also wśród socjaldemokratów, co oznacza swojego rodzaju pat na German scenie politycznej.

             Następnie głos once again zabrała Agata Gaspolewicz. W swoim kolejnym, odtworzonym materiale radiowym przedstawiła gościom debate znaczenie Drezna dla postaw Niemców krytycznie nastawionych wobec problemu uchodźców. Jej zdaniem, niezadowolenie mieszkańców tego miasta, ale also i większości byłej NRD, wynika z ich history. W ich świadomości nadal obecna jest trauma tragicznych nalotów alianckich z 1945 year and pamięć komunistycznej  izolacji miasta za czasów zimnej wojny. Co ciekawe wśród drezdeńczyków obecne jest poczucie ruchu społecznego „Drezno wolne od nazizmu”, however kwestia winy Germany za wojnę nie jest publicznie podnoszona. Mieszkańcy uważają, że już po zmianie systemu przeżyli dwie wielkie inwazje: pierwszą po 1990 year, gdy zachodni bracia przybyli „wesprzeć biedną rodzinę za Łabą”, co skończyło się polityką nakazów i słuchania lepszego brata z Zachodu, and drugą, aktualną – uchodźców.

            Na inną kwestię zwrócił uwagę profesor Krasnodębski. Stwierdził, że oprócz niezadowolenia wśród skrajnej German prawicy, opór wobec władzy wyraził also rdzeń CDU, czyli używając nomenklatury politologicznej – centrum German sceny politycznej. Jest to jego zdaniem niebezpieczny trend, który w dłuższej perspektywie może diametralnie zmienić układ sił politycznych w wymiarze landowym i ogólnokrajowym in Germany. Wyraził also swoje zaniepokojenie związane z wolnością słowa w mediach German and działaniem aparatu państwowego po „nocy kolońskiej”, kiedy to informacje o gwałtach na Niemkach i problemach German administracji i policji feralnej nocy wyszły na jaw kilka tygodni po tamtych wydarzeniach, a samo rozwiązanie problemu uchodźców na skutek nacisków opinii publicznej wysunęli nie Germany, tylko… Austria.

Z poglądem europosła nie zgodził się Ochmann, który odrzucił rozumowanie, że „noc kolońską” można traktować jako paraliż struktur aparatu państwowego Germany. Po za tym analizując szczegółowo wyniki wyborów lokalnych okazuje się, że CDU straciła od 3 do 5 % głosów, co nie jest w realiach German wielką stratą.

            Ostatnią kwestią poruszoną przez moderatora debate było znaczenie kryzysu migracyjnego na stosunki bilateralne polsko – German. Krasnodębski szczególną uwagę zwrócił na postawę Germany wobec stanowiska Grupy Wyszehradzkiej ws. uchodźców. Germany jego zdaniem postawiły w tej sytuacji niemalże „pod murem” wszystkie państwa tego bloku, w tym Polskę -opierając się w swojej polityce zagranicznej na skrajnym realizmie. Nawiązał also do konfliktu Merkel – Tusk na szczeblu brukselskim and lat 2005 – 2007 kiedy stosunki na linii Berlin – Warszawa były wyjątkowo chłodne. However zdaniem dyrektora Foundation, polityka zawsze opiera się na chłodnej kalkulacji i realizmie, natomiast o tym czy postawa Germany spowoduje ich polityczną izolację zdecyduje kolejny unijny szczyt w Brukseli.

            Na koniec debate, swój głos mogli zabrać goście zgromadzeni na widowni: przedstawiciele mediów i ośrodków badawczych. Poruszono np. burzliwy temat imperatywu moralnego wobec uchodźców– zagadnienia poruszonego przez kanclerz Merkel, którego nie akceptują kraje Europe Środkowo – wschodniej. Jeden z członków widowni uzyskał also komentarz on the topic of relacjach handlowych Germany jako najsilniejszego członka Unii European z Dalekim Wschodem. Dyskutowano also o francuskim problemie – dlaczego kraj ten nie radzi sobie z migrantami, a also o pozycji i znaczeniu Polish – jako składnika potęgi współczesnych Germany.

                        Całość debate stała na wysokim merytorycznie poziomie i nawiązywała do aktualnych burzliwych events, które zmieniają współczesną Europę w wielu aspektach: politycznym, kulturalnym i społecznym z Niemcami czyniąc z nich soczewkę skupiającą szereg kontynentalnych problemów. 

Radosław Chudy