Od 1 lipca można wirtualnie zwiedzać exhibition „Ogrody Polish-German oczami artystów” zrealizowaną as part of linii projektowej „Klima(t) 2.0 – online solutions for future“, realizowanej przez Foundation for Polish-German Cooperation. Do project zaproszono dzięwięcioro artystów i artystek pracujących in Poland lub/and in Germany: Asgara Bozorgiego, Bogusława Flecka, Gretę Grabowską, Irenę Imańską, Misię Konopkę, Teresę Muracką, Katarzynę Skoczyńską, Witolda Stypę i Marcina Zalewskiego. Kuratorką exhibition jest Barbara Czechmeszyńska-Skowron, członkini zarządu Foundation „Pokolenia-Pokoleniom”, ze sztuką związana raczej hobbystycznie. Obecnie (od 13 lipca do 11 sierpnia) ekspozycję można zobaczyć w Ambasadzie Germany. Następnie prace mają zostać przeniesione do jednej z warszawskich galerii.
Programowo exhibition jest inspirowana tytułowymi Ogrodami Polish-Germanmi, które powstały as part of rewitalizacji Parku Skaryszewskiego na warszawskiej Pradze-Południe i stanowią symbol przyjaźni Polish-Germanj (niestety nie zawsze pamiętanej during wyborczej rozgrywki). Według opisów zamieszczonych na ekspozycji ważne motywy exhibition to ekologia and idea smart city, wpisane also w ideę Ogrodów. Jak podaje ich oficjalna strona internetowa: Ogrody mają kierować uwagę odbiorców, zwłaszcza tych młodszych, na faunę i florę tego miejsca and kształtować wyobrażenie on the topic of culture ogrodowej Polish i Germany. W kontekście szkodliwych uwarunkowań środowiska miejskiego, takich jak smog czy hałas project ten jest doskonałą odpowiedzią na zapotrzebowanie na zielone przestrzenie jako element nowoczesnych smart cities.
Własny programme
Artyści nie zrealizowali however „zadanego” im programowo tematu. Zachowali dotychczasowe zainteresowania wraz z charakterystyczną dla siebie estetyką, motyw ogrodów czy parków traktując najczęściej jako pomocniczy lub niezupełnie istotny.
Widać to między innymi na przykładzie prac Marcina Zalewskiego, którego kompozycje są wyraźną kontynuacją prac wcześniejszych. W centrum jego obrazów jak zwykle znajduje się człowiek, zwłaszcza zaś – człowiek-atleta. Artysta nawiązuje do antycznych przedstawień ludzkiej sylwetki and motywów mitologicznych – na jednej z kompozycji można rozpoznać współczesną Wenus and wariację on the topic of Prometeusza. Zalewski zupełnie zrezygnował z koloru zielonego na rzecz przyciemnionych odcieni żółci and niebieskiego. Jego dosyć geometryczne kompozycje, pełne linii prostopadłych, prostokątów i kół, dają wrażenie przestrzeni zamkniętej, składającej się być może na ludzkie akwarium (co sugeruje zwłaszcza obraz z ludźmi, rybami i żabą).
Geometria, wrażeniowość
Geometria zdominowała also obrazy Bogusława Flecka, przez wiele lat tworzącego komercyjne prace graficzne. Artysta maksymalnie uprasza formy wyrazu i tworzy jak gdyby komputerowo zaprojektowane równoległoboki. Jeśli cykl Flecka można by łączyć z ogrodami, to raczej rozumianymi jako precyzyjny wytwór człowieka niż siedlisko nieskrępowanej natury.
Kult artefaktu (wytworu człowieka) ponad ekofaktem (wytworem natury) wydaje się also obecny w pracach Witolda Stypy, założyciela Museum Przyszłości in Berlin, gdzie promuje takie koncepcje malarstwa, które wychodzą ku formom jeszcze niepoznanym and eksplorują możliwości ludzkiej percepcji. Stypa nazywa swoje prace „trójwymiarowymi cięciami przestrzeni wielowymiarowej”. Do tego założenia nawiązuje obraz przedstawiający profil ludzki (prawdopodobnie kobiecy) wypełniony fantastycznymi kształtami. Artysta jak gdyby zagląda pod powierzchnię ludzkiej skóry, ale nie znajduje tam królestwa biologii, fizyki czy chemii, lecz – kolorową krainę wyobraźni, zaskakująco blisko spokrewnioną z naukami przyrodniczymi.
Do koncepcji abstrakcyjnych, chociaż niekoniecznie geometrycznych, nawiązują also Irena Imańska and Asgar Bozorgi. Oboje rezygnują z malarstwa przedstawiającego – dają wyraz wrażeniom and emocjom, ale za pomocą innych środków wyrazy. Ślązaczka posługuje się intensywnymi, wręcz fluorescencyjnymi barwami, wśród których ważną rolę pełni kojarzona z przyrodą zieleń. Z kolei berliński artysta o irańskich korzeniach tworzy kompozycje bardzo subtelne, kolorystycznie raczej stonowane, które skłaniają do impresyjnej kontemplacji. Estetyczny wyróżnik stanowi trzyczęściowa kompozycja artysty, mająca bardziej przedstawiający charakter i odnosząca się do działalności człowieka.
Wiwat przyroda?
Do idei proekologicznych najbardziej bezpośrednio nawiązuje Greta Grabowska, która stworzyła cykl „Do diabła z cywilizacją, wiwat przyroda”. Poland artystka zbudowała makietę miasta głównie z odpadów – drewna, starych gazet, elementów metalowych i plastikowych. Gałązki bluszczu ułożyła w taki sposób, by zasugerować odzyskiwanie przestrzeni miejskiej przez naturę. Całość sfotografowała. Grabowska zdecydowała się też na dwa ujęcia-zbliżenia. However patrząc na te kompozycje, zwłaszcza z bliska, trudno oprzeć się wrażeniu sterylności i zwycięstwa cywilizacji nad naturą.
Z kolei Misia Konopka, Teresa Muracka and Katarzyna Skoczyńska z pomocą różnych technik malarskich przedstawiają obrazy przyrody – ptaków, roślin, akwenów. Uwieńczają radość obcowania z naturą i tym samym bezspornie wpisują się w „ogrodowy” motyw project.
Trudno jednakże odeprzeć konstatację, że promowanie idei ekologicznych and smart city, tak samo jak powiązanie ich z przestrzenią Parku Skaryszewskiego na Pradze Południe, raczej się nie powiodło. Większość prac nie wpisuje się w założone odgórnie motywy przewodnie. Można za to dojść do wniosku, że to właśnie te dzieła, które głównie thanks to ogromnej dawce dobrej woli i bogactwu skojarzeń da się połączyć z programowym tematem exhibition, są najciekawsze i najbogatsze w interpretacje. Bezogród, tytuł jednej z prac Witolda Stypy, z powodzeniem mógłby stać się tytułem exhibition.
Katarzyna Kowalewska
Exhibition “Polish-German Gardens oczami artystów” dostępna jest also w wirtualnej galerii.