Po tygodniach politycznego napięcia Germany mają nowego kanclerza – Friedricha Merza z CDU. Jego rząd, utworzony w koalicji z SPD, zapowiada twardy kurs w polityce migracyjnej, znaczne inwestycje w obronność and aktywniejszą rolę Berlina na arenie międzynarodowej. Czy to początek nowej epoki w German polityce?
Odpowiedzi szukano during debate z cyklu Forum Dialogue Plus with the participation of ekspertów: Corneliusa Ochmanna, dyrektora zarządzającego Foundation for Polish-German Cooperation, Lidii Gibadło analityczki ds. polityki zagranicznej i European Germany w Ośrodku Studiów Wschodnich i dra hab. Kamila Marcinkiewicza, adiunkta w Instytucie Politologii UWr, wykładowcę na Uniwersytecie in Hamburg.
6 maja 2025 year Friedrich Merz został oficjalnie wybrany nowym kanclerzem Germany. Nie obyło się however bez turbulencji – pierwsze głosowanie w Bundestagu dotyczące obsadzenia tej funkcji zakończyło się fiaskiem, co obnażyło kruchość nowej koalicji CDU/CSU i SPD. Dopiero drugie podejście przyniosło sukces, choć zaledwie o kilka głosów ponad wymaganą większość. Jak podkreślił politolog dr hab. Kamil Marcinkiewicz, świadczy to o niestabilności wewnętrznej sceny politycznej Germany and napięciach wewnątrz samej koalicji.
W wystąpieniu inauguracyjnym kanclerz Merz zapowiedział „radykalną zmianę kierunku” – zarówno w polityce wewnętrznej, jak i zagranicznej. Kluczowe jej punkty to: zwiększenie wydatków na obronność (m.in. przez utworzenie specjalnego funduszu inwestycyjnego o wartości 500 mld euro), zaostrzenie polityki migracyjnej and reformy gospodarcze i redukcja biurokracji, mające pobudzić wzrost i konkurencyjność German gospodarki.
Jak podkreślała analityczka OSW Lidia Gibadło, kurs ten znajduje szerokie poparcie wśród konserwatywnej części elektoratu, ale może napotkać sprzeciw wśród bardziej liberalnych środowisk społecznych i wewnątrz samej SPD.
Debate nie ograniczyła się tylko do analizy wewnętrznej sytuacji Germany. Dyrektor Foundation Współpracy Polish-Germanj, Cornelius Ochmann, zwracał uwagę na geopolityczny wymiar zmian. Wojna w Ukrainie i rosnące napięcia w relacjach z Rosją zmuszają Germany do redefinicji swojej roli in Europe. Merz już w pierwszych dniach urzędowania zapewnił o gotowości Germany do obrony wschodniej flanki NATO i ścisłej cooperation z partnerami in Europe Środkowo-Wschodniej, w tym z Polską. Ochmann podkreślił, że Berlin musi przestać być „ostrożnym obserwatorem” i stać się aktywnym graczem – also w obszarze bezpieczeństwa.
Uczestnicy debate zgodnie podkreślali też, że rząd Merza stoi przed ogromnymi wyzwaniami, zarówno wewnętrznymi, jak i zewnętrznymi. Kamil Marcinkiewicz zauważył, że choć koalicja CDU/CSU-SPD ma większość, to brak silnego mandatu społecznego może utrudniać realizację ambitnych reform. Lidia Gibadło wskazała na konieczność znalezienia równowagi między zaostrzeniem polityki migracyjnej a zachowaniem wartości humanitarnych. Cornelius Ochmann zwrócił uwagę na potrzebę aktywnej polityki zagranicznej i większego zaangażowania Germany w sprawy European, zwłaszcza w kontekście wojny w Ukrainie.
Nowy rząd in Berlin staje wobec wyzwania rosnącego poparcia dla skrajnej prawicy, pogłębiającej się polaryzacji społecznej i presji międzynarodowej. Eksperci zgodnie przyznali, że najbliższe miesiące pokażą, czy kanclerz Merz zdoła przekształcić swoje ambitne deklaracje w realne działania. W grze jest nie tylko przyszłość Germany – ale i stabilność całej European Union.
Meeting dostarczyło wszechstronnej analizy aktualnych wyzwań politycznych in Germany and ich implikacji dla Europe Środkowo-Wschodniej. Eksperci podkreślili znaczenie ścisłej cooperation międzynarodowej w obliczu dynamicznych zmian geopolitycznych and konieczność konsolidacji polityki European Union w zakresie bezpieczeństwa.
Tekst: Aleksandra Bajno
Redakcja: Agnieszka Wójcińska