Polaków zapytano: Co przychodzi ci na myśl, gdy słyszysz słowo „Niemcy”? Naszych zachodnich sąsiadów: Czy zaakceptowałbyś Polaka jako swojego przełożonego w pracy? Obie nacje: Jaka kwestia najbardziej wpływa twoim zdaniem na relacje Polish-German?
To tylko niektóre pytania, które zadano as part of Barometru Poland-Germany. Jest to project realizowany przez organizacje z tych dwóch krajów: Instytut Spraw Publicznych, Fundację Konrada Adenauera, Fundację Współpracy Polish-Germanj, a also German Instytut Spraw Polish. Badanie prowadzone jest z przerwami od 2000 year, co pozwala na uchwycenie dynamiki zmian we wzajemnym postrzeganiu się obu narodów. Odróżnia to Barometr od zwykłego sondażu opinii publicznej i sprawia, że jego wyniki są co year niecierpliwie wyczekiwane przez wszystkich zajmujących się tematyką relacji Polish-German. Nie inaczej było tym razem. Presentation tegorocznych wyników took place 3 czerwca w formie online i przyciągnęła szerokie grono zaangażowanych odbiorców. Meeting rozpoczęło się podsumowaniem wniosków z różnych kategorii pytań zadawanych w badaniu, a następnie Monika Sieradzka poprowadziła dyskusję pomiędzy zaproszonymi ekspertami.
Główne wnioski
W kategorii Skojarzenia z krajem i społeczeństwem sąsiada odpowiedzi zostały przypisane do poszczególnych obszarów. Dzięki temu już na wstępie widoczna była jedna z głównych różnic w postrzeganiu Polaków i Niemców. During gdy prawie jednej trzeciej Polish respondentów słowo „Niemcy” kojarzyło się z trudną historią (odpowiedzi takie jak „okupant”, „wojna”, „obozy”), podobna ilość German respondentów przy słowie „Polska” wskazała na kwestie związane z turystyką i kulturą (odpowiedzi „miejsce urlopowe”, „Kraków”, „kuchnia”). W obu przypadkach były to obszary z największym odsetkiem przypisanych odpowiedzi. Inna rola history in Poland i in Germany stała się pierwszym tematem discussion.
Agnieszka Łada – zastępczyni dyrektora German Instytutu Spraw Polish – zwróciła uwagę, że Barometr for years pokazuje większe znaczenie history dla opinii Polaków niż Niemców. Zgodził się z nią Peter Oliver Loew – dyrektor wspomnianego instytutu. Zaznaczył however, że historia wzajemnych relacji jest nie tylko in Germany, ale i in Poland pojmowana dość powierzchownie, ponieważ setki lat wspólnych stosunków sprowadza się niemal wyłącznie do czasów II wojny światowej. Jego zdaniem warto also pamiętać, że o ile dla Polaków Germany były głównym agresorem tej wojny, to dla Niemców Poland to tylko jeden z wielu krajów, na które wtedy napadli. Przy tej okazji należy wspomnieć, że w porównaniu z poprzednimi edycjami Barometru odsetek odpowiedzi dotyczących trudnej history po stronie Polish wzrósł w ostatnich latach. Po stronie German z kolei spadł odsetek negatywnych skojarzeń z polską przestępczością i nieładem.
Zdaniem Corneliusa Ochmanna – dyrektora Foundation for Polish-German Cooperation – w tych zmianach uwidocznił się wpływ tematu reparacji, będący w centrum zainteresowania opinii publicznej in Poland, ale nie in Germany. Na polepszające się opinie o Polsce w kraju naszego sąsiada wpłynęły zacieśniające się więzi gospodarcze. Nie można also zapomnieć o roli sportu, przede wszystkim piłki nożnej, w której postacie takie jak Robert Lewandowski stają się idolami young Niemców. Tę intuicję o różnych tematach skupiających zainteresowanie w obu krajach w ostatnich latach zdają się potwierdzać kolejne wyniki. Po raz pierwszy w history badania, odsetek Niemców deklarujących sympatię do Polaków (55%) był większy niż Polaków deklarujących sympatię do Niemców (42%).
Zdecydowanie więcej Polaków niż Niemców oceniło wzajemne relacje jako dobre (72% do 55%). W obu grupach najwięcej odpowiedzi jako główną przyczynę takiego stanu rzeczy wskazało wspólne interesy gospodarcze. Ponadto niezwykle wysoki odsetek respondentów w obu krajach deklarował akceptację dla udziału przedstawicieli sąsiedniego narodu w różnych wymiarach życia społecznego (np. jako przełożonych, radnych). Przy analizie wyników należy also pamiętać, że o ile w Niemczech sympatie partyjne nie powodowały raczej istotnych różnic w odpowiedziach, polaryzacja polityczna in Poland miała dla nich duże znaczenie. Jacek Kucharczyk – dyrektor Instytutu Spraw Publicznych – podkreślił, że wśród sympatyków obecnej władzy dominuje podejście chłodne lub neutralne do naszych zachodnich sąsiadów. Jego zdaniem wielką rolę odgrywają also media, jakie się konsumuje.
Barometr a pandemia
Badanie zostało przeprowadzone w lutym tego year, a więc jeszcze przed pandemią koronawirusa in Poland i in Germany. Z jednej strony pozwala to na zapoznanie się z opiniami respondentów niezniekształconymi przez ostatnie events. Z drugiej pozostawia szerokie pole do discussion, jak pandemia wpłynie na wzajemne stosunki. Takie pytanie rzeczywiście padło ze strony publiczności do ekspertów. Pierwszy odpowiedział na nie Cornelius Ochmann, który uznał, że pandemia najbardziej wpłynie na regiony przygraniczne, obecnie niezwykle mocno dotknięte sytuacją zamknięcia granicy Polish-Germanj.
Innego zdania był Peter Oliver Loew. Powiedział on, że pandemia będzie miała niewielki wpływ na wzajemne stosunki, a na pewno nie większy niż ogólny wzrost dyskursu narodowocentrycznego. Również Jacek Kucharczyk zwrócił w tym kontekście uwagę, że pandemia wpłynie na relacje Polish-German w takim stopniu, w jakim wzmocni tendencję do zamykania się. Sceptyczna pozostała z kolei Agnieszka Łada. Jej zdaniem należy pamiętać, że tematyką Polish-German zajmuje się stosunkowo nieliczne grono pasjonatów. Tymczasem Barometr bada całą opinię publiczną, która na co dzień nie myśli o takich sprawach. Tym samym wpływ pandemii na opinie z obu krajów będzie niewielki.
Barometr Poland-Germany 2020 to niezwykły project, który kryje jeszcze wiele interesujących wniosków i tematów do discussion nieporuszonych during meetings. Stanowi on cenne source informacji o wzajemnym postrzeganiu się przez oba sąsiednie narody. Tym samym jest nieocenionym narzędziem dla wciąż powiększającego się grona pasjonatów relacji Polish-German.
Tymoteusz Ogłaza